Dwór zarządcy (Stolec)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Dwór zarządcy majątku w Stolcu
Dwór zarządcy majątku w Stolcu
Lokalizacja 72-003 Stolec
Projektant nieznany
Data budowy przełom XIX i XX wieku

Geolokalizacja: 53.556473,14.313885

Dwór zarządcy majątku w Stolcu (niem. Stolzenburg, gmina Dobra.

Wieś

Pierwsze wzmianki na temat miejscowości pochodzą z XIII wieku, kiedy należała do rodu von Blankenburgów. Do 1521 roku wieś była nazywana Blankenburgiem. W 1554 roku ostatni z właścicieli majątku – Amus von Blankenburg – sprzedał go Fryderykowi von Raminowi, właścicielowi Dobrej Szczecińskiej. W tym czasie wsi została nadana nowa nazwa – Stolzenburg, co znaczy "wyniosły zamek". W czasie wojny trzydziestoletniej wieś opustoszała, a istniejący w niej wówczas dwór został zniszczony. Dzięki rodzinie von Raminów w 1662 roku opodal Stolca powstała osada Glashütte, a w niej najstarsza na Pomorzu huta szkła. W latach 17211727 Jürgen Bernard von Ramin, starosta powiatu Randow, ufundował nowy pałac oraz założył park. W latach 17311735 został zbudowany kościół, ufundowany przez właściciela wsi. W 1872 roku majątek stał się własnością spółki kupców, a następnie w 1888 roku po bankructwie spółki został przejęty na poczet długów przez bank z Lubeki.

W pierwszych latach XX wieku majątek był własnością kupców szczecińskich. W 1900 roku od strony drogi zbudowano, do dziś częściowo zachowane, metalowe ogrodzenie z okazałą neobarokową bramą o kutych, bogato zdobionych skrzydłach. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 440 mieszkańców.

Po II wojnie światowej pałac był siedzibą Wojsk Ochrony Pogranicza, a następnie Straży Granicznej.

Obecnie jest własnością Starostwa Powiatowego w Policach.

Dwór

We wsi, w sąsiedztwie pałacu, po drugiej stronie ulicy, znajduje się piętrowy dwór z przełomu XIX i XX wieku należący najprawdopodobniej do zarządcy majątku. Jest to budynek parterowy, wybudowany z czerwonej cegły, z wejściem poprzedzonym gankiem. Obecnie budynek zamieszkuje kilka rodzin.

W sąsiedztwie dworku i we wschodniej części wsi znajdują się zachowane zabudowania folwarczne (ceglano-kamienne i częściowo ryglowe) z XVIII oraz z przełomu XIX i XX wieku. Zachowała się stajnia z 1734 roku i obora z 1735 roku.

W sąsiedztwie znajduje się park krajobrazowy.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy