Fabryka Alba

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Geolokalizacja: 53.423919,14.489976

Fabryka Alba w Mierzynie. W 1914 roku Alfred Baruch - właściciel salonu automobilowego Opla Automobil-Zentrale Alfred Baruch Stettin, mieszczącego się przy obecnym Placu Żołnierza (niem. Paradeplatz 14) w Szczecinie - postanowił zbudować warsztat samochodowy Opla w Mierzynie.

Projekty architektoniczne budynków, wykonane przez firmę budowlaną J. Prause - C.A. Schmidt & Co. Baugeschäft Dampfsäge und Holzbearbeitungsfabrik z Löcknitz, składano kilkakrotnie w latach 1914-1915. Pierwsza koncepcja przewidywała budowę dwupiętrowego warsztatu założonego na rzucie zbliżonym do prostokąta. Centralną część miały stanowić hale robocze, a po ich bokach rozplanowano przylegające do budynku klatki schodowe. Utrzymany w modernistycznych formach obiekt miał posiadać liczne przeszklenie z luksferów hal montażowych i pomieszczeń biurowych. Pod dachem, w centralnej części drugiego piętra na elewacji, planowano umieszczenie inicjałów Alfreda Barucha oraz daty - 1915. Następny projekt był zbliżony do pierwszego, jednak przewidywał budowę parterowego budynku w podobnych kształcie jak poprzedni z użytkowym poddaszem. W piśmie z 14 maja 1915 roku Baruch informuje Urząd Gumieńce-Siadło o usunięciu usterek budowlanych na prowadzonej budowie, zaznaczając że nie jest w stanie wykonać większych prac, gdyż wszyscy pracownicy zostali wysłani na front[1]. Budowa warsztatu została zrealizowana około 1918 roku na granicy Mierzyna ze Szczecinem, przy zbiegu dzisiejszych ulic Ku Słońcu (niem. Passewalker Chausse) i Kwiatowej (niem. Wilhelm-Ehrlich-Straße). W warsztatach naprawczych Opla, Baruch uruchomił zakład budowy motocykli Fabrik für Motoren und Motofahrzeuge Alba-Werke Stettin G.m.b.H. Albert Baruch, od pierwszych liter swojego imienia i nazwiska, nazwał produkowany w latach 1918-1926 motocykl Alba. Jednoślad posiadał czterosuwowy silnik ze stopu aluminium o poj. 198 cm³ i mocy 1,5 KM przy osiąganych 2500 obrotów. Pojazd wyposażony był w gaźnik firmy Graezin, nie posiadał sprzęgła i skrzyni biegów. Ważący 30 kg motocykl oparto na stalowej ramie, na której zawieszono silnik. W latach 20-tych zwiększono moc silników motocykli do 3 KM (196 cm³) i 4 KM (250 cm cm³) oraz dodano dwubiegową skrzynię biegów. Drugim produktem firmy o nazwie Alba Gepäckdreirad lub Dreirad-Lieferwagen był trójkołowiec ze skrzynią ładunkową i silnikiem Alby o poj. 198 cm³. Firma produkowała również silniki motocyklowe i części zamienne.

Kryzys w Niemczech spowodował, że w 1926 roku fabryka ogłosiła upadłość. W latach 30. XX wieku zakład funkcjonował jako Möhringer Präzisionswerk G.m.b.H.

Zakład nie został zniszczony w trakcie działań wojennych. Po wojnie, w 1951 roku na miejscu dawnego warsztatu Opla i zakładu budowy motocykli powstały Zakłady Sprzętu Elektrogrzejnego „Predom-Selfa”. Obecnie w tym miejscu znajduje się salon meblowy Black Red White przy ul. Kwiatowej 1 w Szczecinie[2].

Przypisy

  1. APSz ANB sygn. 16028
  2. APSz Urząd Katastralny w Szczecinie. Mapy, sygn. 10071. Planblatt 1. Gemarkung Möhringen Nr 82 Kreis Randow, skala 1:1250, 1937 r.; Stettiner Adressbuch, 1930; Feliński Wojciech, Ogrodniczak Jacek. Sedina to samochód. Pojazdy w zbiorach Muzeum Techniki i Komunikacji Zajezdnia Sztuki w Szczecinie. Szczecin: Muzeum Techniki i Komunikacji Zajezdnia Sztuki w Szczecinie, 2010; Tragatsch, Erwin. Alle Motorräder 1894–1981. Eine Typengeschichte. 2500 Marken aus 30 Ländern. Stuttgart: Motorbuch Verlag, 1997 podaje że zakład występował pod nazwami: 1. Stettiner Präzisions- & Kettenwerk, Ortsteil Möhringen, Stettin, 2. Alba-Werke GmbH, Pasewalker Kunststr. Möhringen, Stettin, 3. Möhringer Präzisionswerke, Möhringen, Stettin; Łuczak, Marek. Szczecin Gumieńce, Świerczewo. Szczecin: Pomorskie Towarzystwo Historyczne, Zapol 2010, s. 106

Bibliografia

  • Łuczak, Marek. Mierzyn przez wieki. Szczecin: Zapol, Pomorskie Towarzystwo Historyczne, 2013. ISBN 9788375185379



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Marek Łuczak