Gmina Białogard

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gmina Białogard
Gmina Białogard
Flaga Gminy Białogard
Nazwa niemiecka {{{nazwa_niemiecka}}}
Nazwa przejściowa {{{nazwa_dawna}}}
Powiat białogardzki
Rodzaj gminy wiejska
Liczba sołectw 33
Liczba miejscowości 53
Strona internetowa miejscowości.


Gmina Białogard - gmina wiejska położona w północno-wschodniej części województwa zachodniopomorskiego oraz w części południowej powiatu białogardzkiego. Siedzibą gminy jest Białogard (Adres Urzędu Gminy - Białogard, ul. Wileńska 8).

Geografia

Od strony północnej Gmina Białogard graniczy z Gminami: Karlino i Biesiekierz, od strony wschodniej z Gminą Świeszyno, od południa z Gminami: Połczyn Zdrój i Rąbino, od zachodu z Gminą Sławoborze. Powierzchnia Gminy Białogard wynosi 328 km2.

Położenie

Obszar gminy wznosi się od wysokości 11,3 m.n.p.m. w rejonie ujścia rzeki Radwi do Parsęty (granica z Karlinem) do 95,1 m.n.p.m. we wzniesienie w miejscowości Góry. Rzeźba terenu gminy Białogard nie jest urozmaicona: w części północnej oraz południowej występują lekko faliste powierzchnie (20-40 m.n.p.m.) oraz pagórki kemowe w części wschodniej i południowej, które noszą lokalne nazwy: Lipia Góra, Góra Świerkowiec, Dębowa Góra, Góra Dąbrowica, Góra Niwka, Góra Kościemika, Góra Krężoł i pagór Czarnogóra, Góra Płaskosz, Trudna Góra[1].

Klimat

Gmina Białogard znajduje się na obszarze krainy klimatycznej Gryficko-Białogardzkiej. Charakteryzuje się ono stosunkowo łagodnym klimatem, o cechach przejściowych pomiędzy nadmorskim z chłodnymi latami i cieplejszymi zimami a surowym klimatem wzniesień czołowo-morenowych Pojezierza. Na kształtowanie się lokalnego klimatu wpływają warunki fizjograficzne: rzeźba terenu, głębokość wód gruntowych, pokrycie szata roślinną. Dane meteorologiczne dla zlewni Parsęty kształtują się następująco:

  • średnia roczna temperatura powietrza: 6,8st. C – 7,0 stC
  • średnia roczna temperatura okresu letniego: 15,6stC – 15,8C
  • średnia roczna temperatura okresu zimowego: -1,5 stC - 1,6stC
  • średnia roczna temperatura lipca: 16,3 – 16,5
  • średnia roczna temperatura lutego: -2,5stC

Liczba dni gorących w roku wynosi średnio 20 stC. Duża liczba dni z przymrozkami, które trwają do 15 maja. Zima pojawia się pod koniec grudnia i trwa ponad 60 dni. Średnio tyle samo wynosi ilość dni z pokrywą śnieżną. Okres wegetacji jest opóźniony, zaczyna się po 7 kwietnia i trwa najwyżej 210 dni. Roczna suma opadów waha się w granicach 680-750mm[2].

Obiekty fizjograficzne

Gmina leży w dorzeczu rzeki Parsęty, która przecina obszar gminy przez środek z kierunku południowo-wschodniego w kierunku północno-zachodnim.

Wykaz rzek na obszarze gminy Białogard:[3].:

Rzeka Długość w kilometrach Długość w gminie Białogard Pow. Dorzecza w km2
Parsęta 139 ca 40 km 3.150,9
Radew 85 ca 27 km 1.058,0
Chotla 31 ca 6 km 134,8
Mogilica 44 ca 11 km 150,3
Topiel 20 ca 14 km brak danych
Pokrzywnica 29 ca 12 km brak danych
Liśnica 42 ca 11 km 179,9


Jeziora:

  • Byszyńskie (powierzchnia ok. 5 ha)
  • Rybackie (powierzchnia ok. 15 ha)

Występują w części południowo-wschodniej na piaszczystych terenach pradoliny.

Licznie występują tak zwane „oczka” wodne (około 60) oraz kilka stawów rybnych. Bardzo ważne dla środowiska omawianego regionu są torfowiska oraz wody podziemne występujące w okolicach Dębczyna i Łęczna.

Gleby – w gminie Białogard występują gleby typu brunatnego, kwaśne i wyługowo rzadziej bielicowe i pseudobielicowe a także czarne ziemie. Są to gleby mineralne. Gleby torfowe i torfowo-murszowe występują na siedliskach łęgowych, torfowiskowych, bagiennych , łęgowych oraz w podmokłych obniżeniach dolin rzecznych. Są to w dużej mierze gleby organiczne. Gleby brunatne i pseudobielicowe występujące na wysoczyznach użytkowane są jako grunty orne; gleby torfowe i murszowe jako trwałe użytki zielone, czyli łąki i pastwiska[4].

Przyroda

Szata roślinna - zaczęła kształtować się po ustąpieniu lodowca. Do najczęstszych w gminie zalicza się lasy sosnowo-brzozowe, wzbogacone o leszczynę, dąb, wiąz, klon, jesion, olchę, grab oraz buk. Na glebach gliniastych występują lasy bukowo-dębowe, a na piaszczystych równinach sandrowych i piaszczystych tarasach pradolin bory sosnowe. W dolinach rzek z kolei dominują olsy i łęgi olszowe. W wieku XIX wprowadzono świerk pospolity (tereny wysoczyzn) oraz sosnę (tereny porolne).

Obecnie w lasach gminy Białogard dominują: bór mieszany świeży i las mieszany świeży (64 % siedlisk) oraz bór świeży (17,0 %). Siedliska wilgotne reprezentują las mieszany wilgotny, bór mieszany wilgotny, ols (około 16 %). W drzewostanach dominuje sosna (76,7 %) oraz: brzoza, dąb, buk, świerk a na siedliskach wilgotnych olsza i jesion.

W wyniku ingerencji człowieka (głównie prac melioracyjnych) torfowiska i bagna uległy wysuszeniu a następnie przekształceniu w użytki rolnicze: łąki i pastwiska.

W sumie użytki leśne i grunty zadrzewione zajmują obszar 11,550 (35,22% powierzchni ogólnej gminy); łąki i pastwiska 5,732 ha (17,50%); nieużytki (bagna, torfowiska, mokradła) zajmują 765 ha (2,34% ogólnej powierzchni gminy)[5].


Zwierzęta – badania fauny dorzecza Parsęty w ostatnich latach wykazały, że występuje tam 47 gatunków ssaków, 157 gatunków ptaków (154 gatunki lęgowe) oraz 29 gatunków ryb.

Na terenie gminy Białogard występują następujące gatunki zwierząt:

  • ssaki (obszary leśne należące w całości do nadleśnictwa Białogard): zając szarak, lis, jenot, wydra, borsuk, kuna leśna , łoś, jeleń, daniel, sarny, dziki,
  • ryby (występujące w zlewni Parsęty) : 27 gatunków ryb kostnych i dwa gatunki minogów (strumieniowy i rzeczny); dominują: troć wędrowna, pstrąg potokowy i tęczowy, lipień,
  • ptaki: bocian biały, bocian czarny, kaczka, głowienka, gęgoła, trzmielojad, rybołów, kania rdzawa, błotniak stawowy, błotniak łąkowy, łyska, żuraw, kokoszka, brodziec piskliwy, czajka, siniak, brzegówka, strumieniówka, łozówka, rokitniczka, dziwonie, pliszka górska i zimorodek[6].

Historia

W lipcu 1945 roku powiat białogardzki został podzielony na 12 gmin wiejskich i 3 gminy miejskie. Gmina Białogard należała do jednej z trzech gmin miejskich (pozostałymi były: Świdwin i Połczyn-Zdrój). Kolejna reforma administracyjna z 1954 roku wprowadziła podział dotychczasowych gmin an 16 gromad. W 1972 roku gromady: Białogard, Pomianowo i Rogowa stały się gminami. W latach 1945-1950 tereny Gminy Białogard wchodziły w skład województwa szczecińskiego; w roku 1950 weszła ona w skład województwa koszalińskiego po kolejnej reformie. Od 1999 roku Gmina Białogard jest jedna z czterech gmin tworzących powiat białogardzki, w województwie zachodniopomorskim. Obecny kształt gmina uzyskała na podstawie rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 8 stycznia 1976 roku. Powstała ona z połączenia z gminami Pomianowo i Rogowo, co stanowiło etap przeprowadzanej od 1975 roku reformy, w wyniku której wprowadzono dwustopniowy podział kraju. Do 15 marca 1999 roku gminę tworzyło 29 sołectw, w tym dniu utworzone także dwa nowe: Rarwino i Gruszewo. 22 kwietnia 2006 powstało sołectwo Rychowo 22 marca 2007 - sołectwo Zagórze. Pierwszym naczelnikiem gminy był Janusz Kraszewski, następnie Stanisław Majewski i Alfred Urbanowicz. Pierwszym Wójtem Gminy został Maciej Adam Niechciał.[7]

Gospodarka i infrastruktura

Najważniejszą dziedziną gospodarki w gminie jest rolnictwo. Użytki rolne stanowią 56,04% (18385ha) ogólnej powierzchni gminy. Powierzchnia gruntów ornych wynosi 12364 ha. Dobrze rozwija się – ze względu na korzystne warunki przyrodnicze – hodowla bydła mlecznego i opasowego, uprawa ziemniaków, żyta, pszenicy, jęczmienia, owsa, buraków pastewnych, peluszki, wyki, łubinu i kukurydzy.

Plany rozwoju gminy przewidują zachowanie dla celów produkcji rolnej 70% obecnych gruntów rolniczych. Pozostałe tereny, nienadające się pod uprawę, zostaną przeznaczone na inne cele, zwłaszcza – zalesienie. Gospodarka rybacka rozwija się dzięki czystym rzekom płynącym przez teren gminy. Stanowią one naturalne środowisko ryb łososiowatych, hodowanych w stawach hodowlanych. Od 2004 roku na terenie gminy działa Ośrodek Hodowlano-Zarybieniowy Polskiego Związku Wędkarskiego „Liśnica”, który specjalizuje się w hodowli narybku: troci, łososia, pstrąga potokowego, lipienia, jazia, klenia, certy, szczupaka, sandacza, miętusa, jelca. Tereny Gminy Białogard mają także ogromny potencjał w zakresie turystyki i agroturystyki, czemu sprzyjają warunki przyrodnicze (rzeki i jeziora obfitujące w ryby) i ekologiczne (brak zakładów przemysłowych).

Instytucje zajmujące się rozwojem gospodarki oraz rolnictwa na terenie gminy:

  • Zachodniopomorski Ośrodek Doradztwa Rolniczego w Barzkowicach

Terenowy Zespół Doradców w Białogardzie (siedziba – Urząd Gminy), ul. Wileńska 8

  • Stowarzyszenie Inicjatyw Społeczno – Gospodarczych

Białogard, ul. Królowej Jadwigi 28,

  • Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Biuro Powiatu

Białogardzkiego) Białogard, ul. Królowej Jadwigi 9[8].

Liczba bezrobotnych zarejestrowanych na terenie gminy w roku 2012 wynosiła 977 osób, co stanowi 18,4 % udziału bezrobotnych w liczbie ludności w wieku produkcyjnym[9]., natomiast w roku 2011 – 949 (o 4% mniej)[10].

Podmioty gospodarki wpisane do rejestru REGON ( w dniu 31.12.2012) [11].

  • ogółem – 505
  • sektor publiczny – 11
  • sektor prywatny – 494

Jednostki wpisane do rejestru REGON według sekcji PKD 2007[12].

Sekcja PKD Liczba podmiotów
Sekcja A – rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 65
Sekcja B – Górnictwo i wydobywanie 2
Sekcja C – Przetwórstwo przemysłowe 52
Sekcja D - Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych 3
Sekcja E - Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 0
Sekcja F – Budownictwo 124
Sekcja G - Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych, włączając motocykle 108
Sekcja H - Transport i gospodarka magazynowa 26
Sekcja I - Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 11
Sekcja J - Informacja i komunikacja 5
Sekcja K - Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 10
Sekcja L - Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 6
Sekcja M - Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 13
Sekcja N - Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 6
Sekcja O - Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 6
Sekcja P – Edukacja 13
Sekcja Q - Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 23
Sekcja R - Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 5
Sekcja S i T - Pozostała działalność usługowa oraz Gospodarstwa domowe zatrudniające pracowników; gospodarstwa domowe produkujące wyroby i świadczące usługi na własne potrzeby 27
Sekcja U - Organizacje i zespoły eksterytorialne 0


  • Drogi wojewódzkie na terenie gminy Białogard:[13]
  • droga nr 169: Byszyno-Tychowo-Głodowa

Samorząd

  • Urząd Gminy Białogard (ulica Wileńska 8)[14].
  • Wójt Gminy – Maciej Adam Niechciał
  • Rada Gminy – do jej kompetencji należą m.in.:
  • ustalanie statutu gminy,
  • ustalanie wysokości wynagrodzenia wójta oraz kierunków jego działalności,
  • powoływanie i odwoływanie sekretarza i skarbnika gminy (na wniosek wójta),
  • uchwalanie budżetu gminy,
  • uchwalanie kierunków działań zagospodarowania przestrzennego gminy,
  • uchwalanie programów gospodarczych,
  • podejmowanie uchwał w sprawach podatków i uchwał,
  • podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy,
  • podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami,
  • podejmowanie uchwał w sprawie herbu gminy oraz pomników,
  • nadawanie honorowego obywatelstwa gminy.


Skład Rady Gminy Białogard:

  • Przewodniczący Rady Gminy - Jan Budzyński (Kościernica)
  • Wiceprzewodniczący Rady Gminy - Mirosław Brzeski (Redlino)
  • Chilmańska Aneta Agnieszka (Żeleźno)
  • Chodynko Kazimierz Władysław (Byszyno)
  • Felbur Wojciech (Podwilcze)
  • Hołtyn Alicja (Stanomino)
  • Husak Zenona Zofia (Rogowo)
  • Januszewski Waldemar Zygmunt (Lulewice)
  • Lejbt Edward (Stanomino)
  • Mazik Janusz (Rychówko)
  • Moraczewska Marzena Iwona (Czarnowęsy)
  • Rożek Jacek (Białogórzyno)
  • Samiec Zbigniew Adam (Pomianowo)
  • Smoliński Jacek Wojciech (Nasutowo)
  • Dorota Oszkiel-Chilmańska (Żytelkowo)[15].

Kultura

Na terenie Gminy Białogard działa Gminna Biblioteka Publiczna w Stanominie (Dyrektor: Barbara Kacprowska) wraz z filiami w Podwilczu (bibliotekarz: Agnieszka Dziubińska) , Stanominie (bibliotekarz: Dorota Oszkiel) i Rogowie (bibliotekarz: Monika Szafran)[16] . Funkcjonuje jako niezależna instytucja kultury i biblioteka publiczna od roku 1990. W roku 2003 utworzono pozostałe 3 filie. Wyposażona jest w komputery z dostępem do internetu; posiada również czytelnię. Jest organizatorem wielu imprez dla dzieci, w tym: zajęć plastycznych, zabaw andrzejkowych, dnia Dziecka, Halloween, balu przebierańców. Współorganizuje Gminny Konkurs recytatorski “Ptaki, ptaszki i ptaszęta polne” , jest również miejscem, w którym przeprowadza się szkolenia z obsługi komputera dla mieszkańców Gminy Białogard. Według danych na 31.12.2012 liczba czytelników biblioteki w ciągu roku wynosiła 654. Księgozbiór liczy ponad 39286 pozycji[17].

Oświata

Placówki oświatowe w Gminie Białogard w ostatnich latach[18].

Typ placówki 2009/10 2010/11 2011/12 2012[19].
Placówki przedszkolne przy szkołach podstawowych 3 3 3 3
Szkoły podstawowe 3 3 3 3
Gimnazja 2 3 3 3


Liczba uczniów w placówkach oświatowych Gminy Białogard w ostatnich latach [20].:

Typ placówki 2009/10 2010/11 2011/12 2012 [21]
Placówki przedszkolne przy szkołach podstawowych 146 127 121 116
Szkoły podstawowe 446 433 414 391
Gimnazja 421 400 357 335


Placówki oświatowe w Gminie Białogard:[22]

  • Szkoła Podstawowa w Rogowie im. Jana Brzechwy (Rogowo 63)
  • Szkoła Podstawowa w Kościernicy im. ppor. Kuleszy (Kościernica 28)
  • Gimnazjum w Pomianowie im. Ignacego Krasickiego (Pomianowo 6)
  • Gimnazjum dla dorosłych w Pomianowie (Pomianowo 6)
  • Szkoła Podstawowa i Gimnazjum w Stanominie

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół w Pomianowie

Kościoły rzymskokatolickie na terenie Gminy Białogard należą do dekanatu Białogard, diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej oraz metropolii szczecińsko-kamieńskiej.[23]

Kościoły na terenie Gminy Białogard:[24]

  • Białogórzyno – kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem Wniebowzięcia NMP z XIX wieku,
  • Byszyno – kościół rzymskokatolicki, pw. Matki Bożej Częstochowskiej z XIX wieku,
  • Łęczno – kościół rzymskokatolicki (wcześniej ewangelicki z XV/XVI wieku); należy do parafii pw. Św. Jadwigi w Białogardzie,
  • Podwilcze – kościół rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem św. Marcina Biskupa, z XVI wieku (wcześniej ewangelicki), należy do parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Stanominie,
  • Pomianowo – kościół rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem Chrystusa Króla, z XVIII wieku (wcześniej ewangelicki), należy do parafii Wniebowzięcia NMP,
  • Rarwino – kościół rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem Narodzenia NMP, należący do parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Stanominie, wybudowany w XVI wieku (wcześniej ewangelicki),
  • Stanomino – kościół rzymskokatolicki filialny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego, wcześniej ewangelicki z XVI wieku,
  • Żytelkowo – kościół rzymskokatolicki pod wezwaniem Nawiedzenia NMP z XVII wieku, kościół filialny należący do parafii pw. Jana Kantego w Dobrowie (wcześniej ewangelicki).

Sport

Na terenie Gminy Białogard działa Gminne Zrzeszenie Ludowych Zespołów Sportowych(GZ LZS), w ramach którego funkcjonują kluby sportowe z małych miejscowości, głównie wsi. Celem stowarzyszenia LZS jest upowszechnianie kultury fizycznej i sportu wśród ludności gminy. Powstało 8 czerwca 1984 roku z inicjatywy Naczelnika Gminy Białogard, Stanisława Majewskiego. Od roku 1999 przewodniczącym GZ LZS jest Jan Kaleja.[25] Najpopularniejsze dyscypliny uprawiane przez członków LZS to: tenis stołowy, bilard, siatkówka, piłka nożna, strzelectwo, biegi przełajowe. Zrzeszenie LZS odnosi wiele sukcesów, do których zaliczyć można między innymi: I miejsce w województwie zachodniopomorskim I VI miejsce w Polsce w klasyfikacji generalnej V Europejskiego Tygodnia Sportu dla wszystkich, w XIX Sportowym Turnieju Miast I Gmin w grupie od 7,5 do 15 tysięcy mieszkańców w roku 2013 oraz liczne wyróżnienia dla przewodniczącego Jana Kalei, w tym Srebrny Gryf Zachodniopomorski w roku 2012.

W ramach białogardziego LZS działają następujące koła:

  • "Tęcza" Czarnowęsy,
  • „Radew" Białgórzyno,
  • "Morena" Buczek
  • "Huragan" Byszyno,
  • "Markus" Gruszewo,
  • "Huragan" Żytelkowo,
  • "Tęcza" Kościernica,
  • "Sokół" Lulewice,
  • "Świt" Łęczno,
  • "Pogoda" Nasutowo,
  • "Dream Team" Redlino,
  • "Wiking" Rogowo,
  • "Orzeł" Stanomino i Koło Ligi Obrony Kraju w Stanominie.


Imprezy sportowe na terenie Gminy Białogard w roku 2013[26].

  • Turnieje eliminacyjne w tenisie stołowym (styczeń 2013)
  • Integracyjny turniej strzelecki (luty)
  • Turniej klasyfikacyjny o “Złoty Puchar” w tenisie stołowym dziewcząt I chłopców (luty, ferie zimowe)
  • IX Zimowe Igrzyska LZS I Samorządowe Województwa Zachodniopomorskiego (marzec)
  • Rozgrywki w piłkę nożną LSZ Białogórzyno (marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad)
  • Rozgrywki w piłkę nożną LSZ Nasutowo Klasa A seniorów I juniorów (marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik, listopad)
  • Rozgrywki w Powiatowej Lidze Piłki Nożnej LZS Łęczno ((marzec, kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik)
  • Rozgrywki w Powiatowej Lidze Piłki Nożnej LZS Żytelkowo (kwiecień, maj, czerwiec, sierpień, wrzesień, październik)
  • Turniej piłki nożnej w Lulewicach (lipiec, sierpień0
  • Turniej Piłki Siatkowej o Puchar Wójta ( czerwiec)
  • Integracyjne Zawody Sportowo-Rekreacyjne (czerwiec)
  • Rozgrywki w Piłce Nożnej LZS w Stanominie (czerwiec, sierpień, wrzesień, paździenik)
  • Gminne biegi przełajowe szkół Podstawowych i Gimnazjalnych (maj)
  • IX Turniej Piłki Nożnej Samorządowców i Służb Mundurowych (maj)
  • IV Turniej Piłki Nożnej Reprezentacji Młodzieżowych Gminy Białogard (maj)
  • Turniej Strzelecki z udziałem reprezentacji z Niemiec (maj)
  • Turniej Sołectw Gminy Białogard (lipiec)
  • Wojewódzkie i Regionalne Zawody Wędkarskie LZS (lipiec, sierpień)
  • Turniej Strzelecki z kbks, pistoletu i broni pneumatycznej amatorów, zrzeszonych i osób niepełnosprawnych (lipiec, sierpień)
  • Dożynki Gminne (wrzesień)
  • Turniej Strzelecki dla młodzieży z terenu Powiatu Białogard (wrzesień)
  • Integracyjny Turniej Strzelecki z kbks, pistoletu I broni pneumatycznej (wrzesień, październik)

Turystyka

Pałac w Żytelkowie
Pałac w Stanominie
Pałac w Podwilczu

Gmina Białogard posiada punkty widokowe, znajdujące się w wymienionych miejscach:[27]

  • Zaspy Małe – znajdujące się na północ od wsi wzgórze z widokiem na leśne obszary moreny dennej na południe od Koszalina,
  • Nasutowo – wzgórze z rozległym widokiem w kierunku północnym i wschodnim, 30 m od wsi, miedzy innymi na miejscowości Karlino, Białogard, Góra Niwka,
  • Góra Kościernicka – wzgórze morenowe z widokiem na panoramę Białogardu,
  • Góra Niwka – wzniesienie kemowe, z którego roztacza się widok na Białogard i Górę Kościernicką,
  • Dębczyno – panoramy w kierunku zachód – na Białogard i Łęczno oraz na kierunek południe – Dębczyno, Rogowo, Nawino,
  • Góra Świerkowiec – widok na Góre Lipią i na obniżenie tarasu rzecznego wyższego z dolinami dopływów rzeki Topiel,
  • Laski – położona około 20 m na wschód od wsi panorama części Wysoczyzny Łobeskiej oraz w kierunkach: wschodnim – Nawino, dolina Mogilnicy, dolina dopływu Granicznej, południowym – Góra Lipia, dolina Granicznej, dolina rzeki Topiel, zachodnim – obniżenie tarasu rzecznego wyższego z dopływami rzeki Topiel,
  • Wronie Gniazdo – punkt widokowy przy ujściu rzeki Chotli do Radwi.


Zabytki:[28][29]

  • Białogórzyno - szachulcowy kościół z XIX w,
  • Czarnowęsy - łukowy most kamienny na Mogilicy, pozostałości młyna z 1870 r,
  • Dargikowo - cmentarz ewangelicki z XIX w,
  • Gruszewo - ruiny neogotyckiego pałacu z XIX wieku, park dworski z XIX wieku o pow. 15 ha,
  • Komasowo - dwór i park z XIX w,
  • Laski - dwór i park z XIX w,
  • Nasutowo - dwór i park z XIX w,
  • Nawino - dwór i park z XIX w,
  • Podwilcze - ruiny pałacu z XVIII-XIX w.
  • Pomianowo - kościół filialny pw. Chrystusa Króla z XVIII w.
  • Rarwino - ceglany kościół z XVIII w.
  • Stanomino - kościół z XVIII w., park sanatoryjno-leśny z XIX w.

Demografia

Liczba ludności ogółem pod koniec roku 2012 w Gminie Białogard wynosiła 7984 (3893 kobiet oraz 4091 mężczyzn)[30].


Ludność Gminy Białogard według grup wieku (stan na 31.12.2012 według danych GUS)[31].:


Grupa wiekowa Liczba ludności
0-4 lata 431
5-9 lat 397
10-14 lat 437
15-19 lat 607
20-24 lata 702
25-29 lat 686
30-34 lata 592
35-39 lat 586
40-44 lata 534
45-49 lat 532
50-54 lata 560
55-59 lat 608
60-64 lat 453
65-69 lat 251
70 lat i więcej 608


Ludność Gminy Białogard w ostatnich latach:[32]

  • 2009 – 7732
  • 2010 – 8026
  • 2011 - 8015

System ochrony zdrowia

Na terenie Gminy Białogard działają:

  • gabinety lekarskie Niepublicznego Zakładu Opieki Społecznej “Eskulap” (w Białogórzynie i Stanominie),
  • Wiejskie Ośrodki Zdrowia (w Buczku i Podwilczu).

Ludność gminy korzysta dodatkowo z opieki medycznej przychodni specjalistycznych, pogotowia ratunkowego oraz szpitala w Białogardzie[33].

Wydatki z budżetu Gminy Białogard na ochronę zdrowia w ostatnich latach[34]:

  • 2009 - 0,3%
  • 2010 - 0,4%
  • 2011 - 0,3%

Ochrona zdrowia i opieka społeczna w gminie Białogard według danych GUS (stan na 31.12.2010)[35]

Zakłady opieki zdrowotnej
ogółem 2 obiekty
praktyki lekarskie 0
podstawowa opieka zdrowotna (porady) 8114 (jd)
Placówki stacjonarnej pomocy społecznej
ogółem 1 obiekt
Liczba miejsc/mieszkańców 5/2 osoby

Herb

Herb Gminy Białogard

Na błękitnej tarczy, w centralnym jej punkcie widnieje złota, rozwidlona gałąź dębu. W jej rozwidleniu znajduje się czerwony Gryf, zwrócony w lewo. Na dole tarczy, z lewej strony znajdują się dwie białe skrzyżowane ryby, z prawej strony tarczy - trzy złote kłosy zboża.

Miejscowości i sołectwa

Sołectwa i wsie Gminy Białogard:

Sołectwo Wsie wchodzące w skład sołectwa Sołtys
Białogórzyno Białogórzynko,Stajkowo,Wronie Gniazdo Emilia Franczak
Buczek Zaspy Małe Mariola Langner
Byszyno Przegonia Agnieszka Kornelak
Czarnowęsy Tarpnowo Mateusz Małkowski
Dargikowo Dargikowo Dorota Stawicka
Dębczyno Dębczyno Bożena Galińska
Góry Liskowo Bartłomiej Stelmach
Gruszewo Gruszewo Marcin Lipko
Klępino Białogardzkie Klepino Białogardzkie Lilla Buchowiecka
Kościernica Kościernica Damian Janusiak
Laski-Stanimono Stanomino Małgorzata Kacprowska
Lulewice Lulewice Waldemar Januszewski
Lulewiczki Lulewiczki Olgierd Dżurko
Łęczno Łęczenko,Łeczynko,Żabiniec Jarosław Krajnik
Moczyłki Moczyłki Bogdan Michaliszyn
Nasutowo Kamosowo Bogdan Tokarz
Nawino Nawino Jan Kaleja
Nosówko Nosówko Justyna Zacharek
Pękanino Pękaninko Artur Lewandowski
Podwilcze Podwilcze Zbigniew Kozłowski
Pomianowo Pomianowo Ryszard Stelmach
Pustkowo Leśniki,Pustkówko,Strzelec,Ząbki Grzegorz Zacharek
Rarwino Rarwino Barbara Antoł
Redlino Trzebiele Mirosław Brzeski
Rogowo Rogowo Daniel Hamulak
Rościno Rościno Aleksandra Paluszkiewicz
Rychowo Rychowo Daniel Wisniewski
Rychówko Sińce Waldemar Jakowicz
Rzyszczewo Wygoda Jolanta Pożarowszczyk
Zagórze Zagórze Grażyna Rutkowska
Żeleźno Żeleźno Żaneta Szadziewska
Żelimucha Żelimucha Zofia Legięć
Żytelkowo Żytelkowo Zbigniew Furman


Przypisy

  1. Gm. Białogard. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Białogard 2012 [online][przeglądane:11.08.2013] Dostępne w: ug.bialogard.ibip.pl/public/get_file.php?id=231933
  2. Gm. Białogard. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Białogard 2012 [online][przeglądane:11.08.2013] Dostępne w: ug.bialogard.ibip.pl/public/get_file.php?id=231933
  3. Gm. Białogard. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Białogard 2012 [online][przeglądane:11.08.2013] Dostępne w: ug.bialogard.ibip.pl/public/get_file.php?id=231933
  4. Gm. Białogard. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Białogard 2012 [online][przeglądane:11.08.2013] Dostępne w: ug.bialogard.ibip.pl/public/get_file.php?id=231933
  5. Gm. Białogard. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Białogard 2012 [online][przeglądane:11.08.2013] Dostępne w: ug.bialogard.ibip.pl/public/get_file.php?id=231933
  6. Gm. Białogard. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Białogard 2012 [online][przeglądane:11.08.2013] Dostępne w: ug.bialogard.ibip.pl/public/get_file.php?id=231933
  7. Z. Jordanek, Białogard w latach 1945-1998 w: Białogard 1299-1999. Studia z dziejów miasta,pod red. B. Polaka, Koszalin-Białogard 1999. ISBN 83-911949-1-4.
  8. Gospodarka w: Gmina Białogard [online][przeglądane 12.08.2013] Dostępne w: http://www.gmina-bialogard.pl/gospodarka
  9. Portret terytorialny Gminy Białogard w: Bank Danych Lokalnych [online][przeglądane: 12.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=18&p_nts=16&p_tery=3660#
  10. Gmina Wiejska Białogard w: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online][przeglądane: 12.03.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_zachodniopomorskie/portrety_gmin/powiat_bialogardzki/gmina_wiejska_bialogard.pdf
  11. Portret terytorialny Gminy Białogard w: Bank Danych Lokalnych GUS [online][przeglądane: 15.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=18&p_nts=16&p_tery=3660#
  12. Portret terytorialny Gminy Białogard w: Bank Danych Lokalnych GUS [online][przeglądane: 15.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=18&p_nts=16&p_tery=3660#
  13. Lokalizacja i długości dróg wojewódzkich w podziale na klasy w: Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Koszalinie [online] [przeglądane: 02.10.2013] Dostępne w:http://www.zzdw.koszalin.pl/html/Klasy_i_dlugosci_drog/i/11028
  14. Urząd Gminy Biaogard w: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Białogard [online][przegladane: 12.08.2013] Dostępne w:http://ug.bialogard.ibip.pl/public/?id=959
  15. Rada Gminy w: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Białogard[online][przeglądane: 12.03.2013] Dostępne w: http://ug.bialogard.ibip.pl/public/?id=165757
  16. Instytucje Kultury w: Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Gminy Białogard [online][przeglądane: 14.08.2013] Dostępne w: http://ug.bialogard.ibip.pl/public/?id=63896
  17. Portret terytorialny Gminy Białogard w: Bank Danych Lokalnych GUS [online][przeglądane: 15.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=18&p_nts=16&p_tery=3660#
  18. Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012. Gmina Wiejska Białogard [online] [przeglądane: 13.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/szczec/69_1353_PLK_HTML.htm. Zobacz także: Wykaz szkół i placówek oświatowych z terenu województwa zachodniopomorskiego(Dane z Systemu Informacji Oświatowej w/g stanu na 31.03.2013)[online] [przeglądane: 13.08.2013] Dostępne w: http://www.kuratorium.szczecin.pl/
  19. Portret terytorialny Gminy Białogard w: Bank Danych Lokalnych GUS [online] [przeglądane: 13.08.2013]Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=18&p_nts=16&p_tery=3660#
  20. Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012. Gmina Wiejska Białogard[online][przeglądane: 13.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/szczec/69_1353_PLK_HTML.htm
  21. Portret terytorialny Gminy Białogard w: Bank Danych Lokalnych GUS[online][przeglądane: 13.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=18&p_nts=16&p_tery=3660#
  22. Oświata w: Gmina Białogard[online][przeglądane: 13.08.2013] Dostępne w:http://www.gmina-bialogard.pl/owiata
  23. Parafie w: Diecezji koszalińsko-kołobrzeska[online][przeglądane:13.08.2013] Dostępne w:http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=6&p=parafie
  24. Parafie w: Diecezja koszalińsko-kołobrzeska[online][przeglądane:13.08.2013] Dostępne w:http://www.koszalin.opoka.org.pl/new/a.php?m=6&p=parafie
  25. Sport w: Gmina Białogard. Strona oficjalna [online][przeglądane: 16.08.2013] Dostępne w: http://gmina-bialogard.pl/kultura-i-sport/sport
  26. Kalendarz imprez sportowo-turystycznych i rekreacyjnych oraz program działania Rady Gminnego Zrzeszenia Ludowych Zespołów Sportowych w Białogardzie w roku 2013 w : Gmina Białogard. Strona oficjalna [online] [przeglądane: 16.08.2013] Dostępne w: http://gmina-bialogard.pl/zdjecia/kalendarz2013.pdf
  27. Walory krajobrazowe, przyroda, zabytki w: Gmina Białogard [online] [przeglądane: 1.10.2012] Dostępne w: http://gmina-bialogard.pl/xxxx/zzzz
  28. Zabytki Gminy Białogard w: Związek Miast i Gmin Dorzecza Parsęty [online] [przeglądane:01.10.2013] Dostępne w:http://parseta.org.pl/index.php?id=2619
  29. A. Piotrowski, Powiat białogardzki.Zeszyt krajoznawczo-metodyczny, Szczecin, 2010, s. 9-10.
  30. Portret terytorialny Gminy Białogard w: Banku Danych Lokalnych GUS[online] [przeglądane: 13.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=18&p_nts=16&p_tery=3660#
  31. Portret terytorialny Gminy Białogard w: Banku Danych Lokalnych GUS [online] [przeglądane: 13.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=18&p_nts=16&p_tery=3660#
  32. Gmina Wiejska Białogard w; Statystyczne vademecum Samorządowca 2012 [online][przeglądane: 13.08.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_zachodniopomorskie/portrety_gmin/powiat_bialogardzki/gmina_wiejska_bialogard.pdf
  33. Gm. Białogard. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Białogard 2012 [online][przeglądane:11.08.2013] Dostępne w: ug.bialogard.ibip.pl/public/get_file.php?id=231933
  34. Gmina Wiejska Białogard w: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online][przeglądane: 17.03.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_zachodniopomorskie/portrety_gmin/powiat_bialogardzki/gmina_wiejska_bialogard.pdf
  35. Portret terytorialny gminy Białogard w: Bank Danych Lokalnych GUS [online] [przeglądane: 1.10.2013] Dostępne w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=16&p_nts=16&p_tery=3660


Bibliografia

  • Białogard 1299-1999. Studia z dziejów miasta,pod red. B. Polaka, Koszalin-Białogard 1999. ISBN 83-911949-1-4.
  • Piotrowski A., Powiat białogardzki.Zeszyt krajoznawczo-metodyczny, Szczecin, 2010

Linki zewnętrzne

  • Gm. Białogard. Zmiana studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego - ug.bialogard.ibip.pl/public/get_file.php?id=231933

Zobacz też



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Agata Jankowska