Gmina Bobolice

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gmina Bobolice
Powiat koszaliński
Rodzaj gminy miejsko-wiejska
Liczba sołectw 20[1]
Liczba miejscowości 71[2]
Strona internetowa miejscowości.

Gmina Bobolice – gmina miejsko-wiejska w północno-zachodniej Polsce, położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim. Siedzibą gminy jest miasto Bobolice. Z uwagi na zajmowaną powierzchnię 367,7 km2 gmina zaliczana jest do największych gmin województwa zachodniopomorskiego (7 miejsce pośród 114 gmin), zajmuje obszar 22 % powiatu koszalińskiego. Gminę tworzy miasto Bobolice i 19 sołectw.

Geografia

Gmina Bobolice

Pod względem geograficznym gmina Bobolice znajduje się w dwóch jednostkach fizyczno-geograficznych, leży na obszarze Pojezierza Bytowskiego i Równiny Białogardzkiej. Jedynie niewielkie fragmenty, położone na północ od Pradoliny Pomorskiej, zaliczone zostały pod względem fizjograficznym do Wysoczyzny Polanowskiej i Równiny Charzykowskiej. Leży na pograniczu czterech mezoregionów: Pojezierza Drawskiego, Pojezierza Bytowskiego, Wysoczyzny Polanowskiej i Doliny Gwdy[3].

Położenie

Gmina Bobolice znajduje się we wschodniej części województwa zachodniopomorskiego, w południowo-wschodniej części powiatu koszalińskiego. Od południa graniczy z trzema gminami powiatu szczecineckiego: Grzmiącą, Szczecinkiem i Białym Borem; od zachodu z gminą Tychowo powiatu białogardzkiego; od północnego-wschodu z gminą Polanów a od północy z gminami Manowo i Świeszyno powiatu koszalińskiego[4].

Klimat

Pod względem klimatycznym niższa część północna i zachodnia gminy znajduje się częściowo w krainie klimatycznej "Pas północny Pojezierza Pomorskiego", a pozostała w krainie Pojezierze Miastecko-Bytowskie. Znaczna część obszaru gminy znajduje się pod wpływem mas powietrza polarno-morskiego z dominacją wiatrów zachodnich i północnych. Zimą napływa tu ze wschodu powietrze polarno-kontynentalne, co skutkuje spadkiem temperatury i utrzymywaniem się słonecznej pogody. Masy powietrza arktycznego, suche i bardzo chłodne, nawiedzają ten rejon głównie z północy zimą i wiosną, natomiast powietrze zwrotnikowe dociera latem od strony południowej, powodując upały. Północno-zachodnie wiatry łagodzą klimat powodując ocieplenie zimą i ochłodzenie latem. Średnia roczna temperatura wynosi 7,5°C, najcieplejszym miesiącem jest lipiec, najchłodniejszym styczeń. Suma opadów wynosi 600-650 mm, a długość okresu wegetacyjnego to 190-200 dni[5].

Obiekty fizjograficzne

Pełnik europejski

Na terenie gminy można spotkać unikalne elementy przyrodnicze: jeziora oligotroficzne z roślinnością lobeliową, zachowana roślinność mszarna na torfowiskach kotłowych (torfowiska wysokie), roślinność związana z dolinami rzecznymi, wąwozami i jarami, w tym bogate łęgi przystrumykowe, liczne źródliska, torfowiska źródliskowe i mechowiska oraz rozległe połacie buczyny pomorskiej i grądu środkowoeuropejskie[6]. W okolicy Bobolic znajduje się najdalej wysunięte na północ stanowisko pełnika europejskiego (Trollius europaeus) - rośliny objętej prawną ochroną. Na Podkarpaciu i Tatrach, gdzie jest popularny, pełnik nazywany jest różą górską, górską różyczką lub różą żółtą. Jest gatunkiem występującym w całej Europie, w Polsce rośnie głównie na niżu jako roślina wilgotnych łąk, zarośli, obrzeży wilgotnych lasów. Kwitnie w maju tworząc imponujące cytrynowo-żółte kobierce.

Przyroda

Teren Gminy Bobolice stanowi mikroregion nieskażonego środowiska przyrodniczego wyróżniający się rzadko spotykanymi walorami środowiska, na które składają się zróżnicowana morfologia terenu, duża lesistość i duża ilość jezior polodowcowych. Największą część (16.500 ha) ogólnej powierzchni gminy zajmują lasy oraz grunty zadrzewione, 1.300 ha stanowią łąki i użytki rolne a 516 ha zajmują jeziora. Dzięki lokalizacji w strefie moren czołowych teren jest silnie zróżnicowany pod względem wysokości. Najniższy punkt znajduje się w dolinie Radwi (ok. 65,0 m n.p.m.), a najwyższy w rejonie lesistych wzniesień położonych na zachód od Bobolic w okolicy wsi Chmielno (216,6 m n.p.m.). Większość obszaru gminy znajduje się powyżej 150 m n.p.m. i jest związana z głównym grzbietem wzniesień pozostawionych przez lądolód. Do istotnych cech charakteryzujących gminę pod względem przyrodniczym należą: unikalne jeziora oligotroficzne z roślinnością lobeliową; roślinność mszarna na torfowiskach kotłowych (torfowiska wysokie); roślinność związana z dolinami rzecznymi, wąwozami i jarami, w tym bogate łęgi przystrumykowe; liczne źródliska; rozległe obszary buczyny pomorskiej i grądu środkowoeuropejskiego. Największą osobliwość florystyczną są relikty glacjalne - wielosił błękitny i jeżogłówka pokrewna[7]. W gminie Bobolice istnieje 410 obiektów przestrzennych oraz 17 punktowych powołanych na podstawie ustawy o ochronie przyrody. Do istniejących obiektów chronionych w gminie Bobolice należą:

które stanowią naturalne środowisko życia dla wielu gatunków roślin i zwierząt[8].

Historia

Gmina Bobolice była jedną z pierwszych gmin, w których utworzono administrację po 1945 roku, od początku została włączona do obwodu koszalińskiego. Pierwszymi osadnikami na tym terenie byli jeńcy wojenni, ale już w czerwcu 1945 roku gminę zamieszkiwało 2114 Polaków. Pierwszym wójtem został Mieczysław Tomecki. Wkrótce powołano Gminną Radę Narodową, z przewodniczącym Mikołajem Tomaszewskim, która działała do 1954 roku. Rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 1 stycznia 1958 roku ponownie nadano Bobolicom prawa miejskie. Lata 1958-1972 to stopniowy okres rozwoju. W wyniku kolejnej reformy administracyjnej, w 1972 roku, zlikwidowano gromady, w miejsce których utworzono gminy jako podstawowe jednostki administracyjne. Miasto Bobolice połączono administracyjnie z gminą, tworząc wspólny Urząd Miasta i Gminy[9]. Reforma administracyjna z 1999 roku potwierdziła przynależność gminy Bobolice do powiatu koszalińskiego.

Gospodarka i infrastruktura

Przez gminę przebiega droga krajowa nr 11 relacji Kołobrzeg - Bytom, łącząca miasto Bobolice z Koszalinem i Szczecinkiem oraz droga krajowa nr 25 Bobolice - Biały Bór - Człuchów.

W mieście Bobolice krzyżują się wymienione drogi krajowe z drogami wojewódzkimi nr 171 Bobolice - Barwice - Czaplinek oraz droga nr 205 Bobolice - Drzewiany - Sławno - Darłowo. Obecnie miasto i gmina nie posiadają połączeń kolejowych, jedyną formą transportu publicznego na terenie gminy są linie autobusowe PKS oraz prywatni przewoźnicy.

Samorząd

Gmina Bobolice jest posiadającą osobowość prawną podstawową jednostką lokalnego samorządu terytorialnego, powołaną dla organizacji życia publicznego na swoim terytorium. Gmina posiada status gminy miejsko-wiejskiej i nosi nazwę Gmina Bobolice. W celu wykonywania swych zadań Gmina tworzy jednostki organizacyjne. Burmistrz prowadzi rejestr gminnych jednostek organizacyjnych. Gmina wykonuje swoje zadania poprzez:

  • działalność swych organów,
  • działalność organów jednostek pomocniczych,
  • gminne jednostki organizacyjne.

Organami Gminy są:

  • Rada Miejska w Bobolicach: Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym w Gminie.
  • Burmistrz Bobolic. Burmistrz wykonuje: uchwały Rady, jemu przypisane zadania i kompetencje, zadania powierzone, o ile ich wykonywanie - na mocy przepisów obowiązującego prawa - należy do niego,

W Gminie mogą być tworzone sołectwa będące jednostkami pomocniczymi. Burmistrz prowadzi rejestr jednostek pomocniczych Gminy[10].

Kultura

W gminie znajduje się Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Bobolicach, w ramach którego funkcjonują: zespoły muzyczne, taneczne, wokalne, folklorystyczne oraz grupy: teatralna i poetycka. Ośrodek spełnia funkcje edukacji kulturalnej w regionie oraz gromadzi, dokumentuje, tworzy i udostępnia dobra kultury lokalnej.

W ramach MKOK działają:

  • Galeria "Po schodach", w której organizowane są wystawy artystów amatorów oraz profesjonalistów,
  • Miejska Izba Muzealna,
  • stadion,
  • kino,
  • oraz cztery świetlice wiejskie.

W struktury MGOK do 2009 roku zaliczane były również Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Bobolicach z filią w Darginiu.

W Bobolicach funkcjonuje Centrum Informacji Turystycznej dysponujące wiedzą o zasobach i usługach turystycznych gminy[11].

Oświata

Na terenie gminy funkcjonuje pięć szkół podstawowych: w Bobolicach, Darginiu, Drzewinach, w Kłaninie i Kurowie; w Bobolicach i Dargini znajdują się gimnazja publiczne. Gmina posiada również przedszkole samorządowe w swej głównej siedzibie oraz cztery oddziały klas zerowych przy szkołach podstawowych. W poszczególnych placówkach realizowane są różne programy oświatowe jak: "Moje gimnazjum - moja szansa" (dwuletni program zajęć pozalekcyjnych i wyrównawczych z zakresu przedmiotów matematyczno - przyrodniczych dla uczniów gimnazjów z obszarów wiejskich i małych miast województwa zachodniopomorskiego osiągających niskie wyniki w nauce),program "Radosna Szkoła" - ZSP Dargiń (zakup pomocy dydaktycznych służących organizacji zabaw ruchowych, zgodnie z naturalnymi potrzebami rozwojowymi dzieci), "Przedszkole bliżej dziecka" (upowszechnienie edukacji przedszkolnej w gminie Bobolice przez uruchomienie alternatywnych form wychowania przedszkolnego). w ramach projektów zrealizowanych przez placówki oświatowe z terenu gminy, szkoła podstawowa w Kurowie otrzymała wyposażenie do pracowni komputerowej oraz Internetowego Centrum Informacji Multimedialnej[12].

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół p.w. Wniebowzięcia NMP

Na terenie gminy znajduje się obecnie 9 kościołów rzymsko-katolickich, większość z nich ma charakter zabytkowy, podobnie jak dwie kaplice grobowe niemieckich rodów von Kleist w Cybulinie oraz von Holtz w Wojecinie, będace świadectwem ewangelickiej przeszłości regionu. W Bobolicach znajduje się Kośćiół prawosławny p.w. Wszystkich Świętych, wybudowany w końcu IXI w. w stylu neogotyckim[13].

Sport

Organem inicjującym i opiniodawczym w sprawach dotyczących kultury fizycznej i sportu w gminie Bobolice jest Gminna Rada Sportu powołana przez Burmistrza Gminy Bobolice[14]. Do zadań Rady Sportu należy w szczególności opiniowanie: strategii rozwoju gminy w zakresie kultury fizycznej, projektu budżetu i uchwał w części dotyczącej kultury fizycznej oraz opracowanie programów rozwoju bazy sportowej planów imprez sportowych i rekreacyjnych organizowanych przez różne organizacje na terenie gminy. Poza tym na terenie gminy działa 5 klubów sportowych i 2 Ogniska Krzewienia Kultury Fizycznej, których celem jest promowanie kultury fizycznej wśród dzieci, młodzieży i dorosłych.

W lipcu 2007 r.oddano do użytku mieszkańców kompleks Bobolickiego Centrum Edukacji, Sportu i Rekreacji, w którym organizowane są liczne przedsięwzięcia sportowo-rekreacyjne. Obiekt jest nowoczesny i bogato wyposażony w sprzęt sportowy. W skład kompleksu wchodzą także: siłownia, sauna, salon fitness i Orlik[15].

Turystyka

Główną zaletą gminy pod względem tyrystycznym jest bogactwo przyrodnicze i krajobrazowe. Brak przemysłu zanieczyszczającego środowisko przekłada sie na niezwykle bogate zasoby naturalne: czyste wody jezior i rzek, lasy obfite w runo leśne, łąki na których można odnaleźć unikatowe gatunki roślin. Warunki naturalne sprzyjają uprawianiu turystyki pieszej oraz rowerowej a dostep do rzek i jezior wiąże sie z wędkarstwem i kajakarstwem. Na terenie gminy wyznaczono 6 szlaków turystycznych, głównie rowerowych, są to:

wieś Drzewiany
  • Greenway-Naszyjnik Północy,
  • Szlak Pełnika Europejskiego,
  • Zagubiony Trakt, biegnący przez Tychowo - Dzięciołowo - Łozice - Porost,
  • Szlak buczyny pomorskiej,
  • Szlak wokół piaszczystej góry
  • oraz Czarny szlak[16].

Wędrując przez ziemię bobolicką warto zwrócić uwagę na zabytkowe dworki, kościoły, cmentarze i pomniki, będące niemymi świadkami historii tego regionu.

Szczególna atrakcję stanowi wieś Drzewiany, która zdobyła w 2011 r. nagrodę Marszałka Województwa Zachodniopomorskiego i Prezesa Zachodniopomorskiej Organizacji Turystycznej oraz certyfikat "Zachodniopomorskiej Wsi Turystycznej"[17]. Na terenie sołectwa Drzewiany znajduje się siedem gospodarstw agroturystycznych słynących ze znakomitej regionalnej kuchni.

Demografia

Gmina i miasto Bobolice zajmują powierzchnię 368 km2 zamieszkaną przez 9774 mieszkańców (2009 r.).Obszar gminy jest słabo zaludniony, na 1 km2 przypada 27 osób. Struktura ludności wg wieku wskazuje na wyższy poziom młodości demograficznej w stosunku do średniego wskaźnika wojewódzkiego i przedstawia się następująco: 22,5% w wieku przedprodukcyjnym, 64,6% w wieku produkcyjnym, 12,9% w wieku poprodukcyjnym. Przyrost naturalny w gminie Bobolice wynosi 0,8/1000 mieszkańców, jest niższy od od poziomu średniego w województwie (1,1/1000m.) oraz w subregionie koszalińskim (1,0/1000 m.)[18]

System ochrony zdrowia

Na terenie gminy Bobolice świadczenia podstawowej opieki zdrowotnej pełni Zakład Opieki Zdrowotnej Asklepios, który realizuje programy z zakresu szeroko rozumianej profilaktyki wynikających zarówno z obowiązków ustawowych jak i porozumień z innymi instytucjami. Aktualnie wdrażane są: Program profilaktyki chorób układu krążenia wśród mieszkańców gminy Bobolice w latach 2009-2013, Program profilaktyki gruźlicy, Gminny Program Ochrony Zdrowia Psychicznego dla Gminy Bobolice na lata 2012-2015 Programy profilaktyczne mają na celu identyfikacje zagrożeń oraz przeciwdziałanie tym zagrożeniom w stadiach poprzedzających chorobę[19].

Herb

herb Gminy i Miasta Bobolice

Współczesny herb Bobolic przedstawia "Wielkanocnego Baranka" na czerwonym polu, podtrzymującego przednią nogą proporczyk z wiszącą na nim białą flagą z krzyżem. Głowa baranka posiada żółtą (złotą) aureolę i skierowana jest w prawą stronę.

Miejscowości i sołectwa

Miasto
Bobolice
Wsie
Boboliczki, Chlebowo,Chmielno, Chociwle, Cybulino, Dargiń, Darżewo, Dobrociechy, Drzewiany, Głodowa, Gozd, Górawino, Janowiec, Jatynia, Kłanino, Krępa, Kurowo, Łozice, Ostrówek, Pomorzany, Porost, Przydargiń, Różany, Świelino, Trzebień, Ubiedrze, Wojęcino
Osady
Błotko, Bobrowo, Bolechowice, Bożniewice, Buszynko Drugie, Buszynko Pierwsze, Darginek, Dworzysko, Dziupla, Glinka, Golęszany, Grotniki, Jadwiżyn, Jatynka, Kępiste, Kępsko, Kije, Kurówko, Lubino, Lubowo, Łozice-Cegielnia, Nowe Łozice, Nowosiółki, Opatówek, Piaszczyte, Pniewki, Radwanki, Retnica, Różewko, Rylewo, Sarnowo, Soborowo, Spokojne, Stare Borne, Stare Łozice, Stróżany, Ujazd, Wietrzynko, Więcemierz, Wilczogóra, Zaręby, Zieleniewo
Osady leśne
Zagon

Przypisy

  1. Bobolice - gmina miejsko wiejska. W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 19 października 2013].
  2. Tamże.
  3. Miasto i Gmina Bobolice: lokalny program rewitalizacji obszarów wiejskich gminy Bobolice na lata 2007-2016. Bobolice: 2008, s. 9.
  4. Tamże, s.9.
  5. Jasiulewicz, Michał. Warunki środowiskowe, klimat i przyroda ziemi bobolickiej. W: 670 lat historii, kultury i tradycji małej bobolickiej ojczyzny : biuletyn konferencyjny. Bobolice : Towarzystwo Ekologiczno-Kulturalne : Urząd Miejski, 2010, s. 36.
  6. Bobolice: nasza gmina [online]. [Przeglądany 5 maja 2013].
  7. Bobolice: charakterystyka gminy [online]. [Przeglądany 5 maja 2013].
  8. Bobolice. Oprac. H. Michalak i in. Bydgoszcz: Reklamy Jocer Promocja Plus, [2006?], s. 11.
  9. Bobolice - historia miasta i gminy. [online]. [Przeglądany 05 maja 2013].
  10. Statut Gminy Bobolice - stan prawny na 14.02.2012. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Miejski w Bobolicach [online]. [Przeglądany 19 października 2013].
  11. Bobolice. Oprac. H. Michalak i in. Bydgoszcz: Reklamy Jocer Promocja Plus, [2006?], s. 33.
  12. Bobolice: oświata. [online]. [Przeglądane 5 maja 2013].
  13. Bobolice. Oprac. H. Michalak i in. Bydgoszcz: Reklamy Jocer Promocja Plus, [2006?], s. 22-23.
  14. Zarządzenie Nr 13/2011 Burmistrza Gminy Bobolice z dnia 1.02.2011 r.
  15. Hala sportowa. [online]. [Przeglądany 5. maja 2013].
  16. Bobolice: szlaki rowerowe na terenie gminy Bobolice. [online]. [Przeglądany 5 maja 2013].
  17. Bobolice: wieś turystyczna. [online]. [Przeglądany 5 maja 2013].
  18. Jasiulewicz, Michał. Warunki środowiskowe, klimat i przyroda ziemi bobolickiej. W: 670 lat historii, kultury i tradycji małej bobolickiej ojczyzny : biuletyn konferencyjny. Bobolice : Towarzystwo Ekologiczno-Kulturalne : Urząd Miejski, 2010, s. 33.
  19. Asklepios: programy profilaktyczne. [online]. [Przeglądany 5 maja 2013].


Bibliografia

  • Bobolice. Oprac. H. Michalak i in. Bydgoszcz: Reklamy Jocer Promocja Plus, [2006?].
  • Miasto i Gmina Bobolice: lokalny program rewitalizacji obszarów wiejskich gminy Bobolice na lata 2007-2016. Bobolice: 2008.
  • 670 lat historii, kultury i tradycji małej bobolickiej ojczyzny : biuletyn konferencyjny. Bobolice : Towarzystwo Ekologiczno-Kulturalne : Urząd Miejski, 2010.

Linki zewnętrzne





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło