Gmina Gościno

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Gmina Gościno
Powiat kołobrzeski
Liczba sołectw 12[1]
Liczba miejscowości 21[2]
Strona internetowa miejscowości.

Gmina Gościno - zlokalizowana jest na Pomorzu Zachodnim w powiecie kołobrzeskim, w odległości 16 km od Kołobrzegu. Zajmuje powierzchnie 116 km2. W skład gminy wchodzi 12 sołectw i 21 miejscowości, centrum stanowi miejscowość Gościno. Gmina ma charakter typowo rolniczy, użytki rolne stanowią aż 72% powierzchni.

Geografia

Wg regionalizacji fizycznogeograficznej Kondrackiego[3] obszar gminy znajduje się w następujących jednostkach:

Obszar gminy ma kształt wydłużony w kierunku południowym. Maksymalna długość wynosi około 18 km, maksymalna szerokość około 11,5 km. Zdecydowana większość powierzchni gminy Gościno znajduje się na wysokości zawartej pomiędzy 35,0–65,0 m n.p.m.

Położenie

Gościno plan.jpg

Gmina Gościno zlokalizowana jest w południowym obszarze pasa nadmorskiego w granicach powiatu kołobrzeskiego w województwie zachodniopomorskim. Od północy gmina Gościno graniczy z gminami Kołobrzeg i Dygowo. Od wschodu z gminą Karlino, od południa z gminą Sławoborze, od południowego – zachodu z gminą Rymań natomiast od zachodu z gminą Siemyśl[4].

Klimat

Według podziału na krainy klimatyczne[5] obszar gminy Gościno znajduje się w krainie Gryficko – Białogardzkiej. Charakteryzuje się ona cechami przejściowymi pomiędzy łagodnym z małą ilością opadów pasem nadmorskim i bardziej kontynentalnym ze zdecydowanie większymi opadami, wyższymi temperaturami lata i niższymi zimą, obszarem najwyżej położonego Pojezierza. Charakterystyczne cech klimatu krainy Gryficko – Białogardzkiej: średnia temperatura roczna: 7,5 – 7,9 °C średnia temperatura maj-lipiec: ok. 14 °C średnia roczna suma opadów atmosferycznych: ok. 620 mm średnia długość trwania okresu wegetacyjnego: ok. 215 dni liczba dni gorących w roku: 13 – 19 W ciągu roku dominują wiatry z kierunku zachodniego i południowo-zachodniego. W okresie zimy przewaga jest wiatrów wschodnich. W obrębie gminy można wyróżnić 3 strefy mikroklimatu:

  • mikroklimat strefy wysoczyznowej
  • mikroklimat dwóch dolin rzecznych – Parsęty i Błotnicy
  • mikroklimat lasów

Strefa wysoczyznowa charakteryzuje się większą wietrznością, dużą zmiennością temperatur dnia i nocy, małą ilością dni z występowaniem mgły, większym nasłonecznieniem. Obszar dolin charakteryzuje się przede wszystkim niższą wietrznością, ograniczonym nasłonecznieniem, częstym występowaniem mgieł i inwersji termicznych, dużą wilgotnością powietrza. Podobny charakter ma mikroklimat lasów. Przede wszystkim występują tutaj mniejsze amplitudy temperatur powietrza. Mikroklimat lasu zależy w znacznym stopniu od siedlisk leśnych, wieku i rodzaju drzewostanu.

Obiekty fizjograficzne

Powierzchnia terenu gminy posiada ogólne pochylenie w kierunku północno-wschodnim i północnym. Najniższy punkt znajduje się w w dolinie Parsęty na wysokości 2,4 m n.p.m., najniższy punkt wysoczyzny znajduje się również w północnej części i ma 21,8 m n.p.m. Najwyższe wzniesienia ciągną się południkowo na wschód od górnej rzeka Błotnicy i jezioro Kamienica osiągając wysokości od 60,0 do 71,2 m n.p.m. w rejonie Wartkowo – Dargocice – Karkowo oraz pomiędzy Wierzbką i Dębicą. Gmina Gościno nie posiada bogatej sieci rzecznej, skrajem jej obszaru płyną dwie rzeki Parsęta i Błotnica a w środkowej części nieduży strumień nazwany Gościnką. Są to cieki o niezbyt szybkim nurcie, o charakterze nizinnym, meandrujące. Obszar gminy Gościno w dużej części zajęty jest przez pola uprawne i łąki, ze środowiskami tymi związane jest występowanie śródpolnych oczek wodnych - małych zbiorników o niewielkiej głębokości (najczęściej do 1 m głębokości)[6]. Na terenie gminy nie ma wód stojących (jezior, stawów) o większej powierzchni. Tylko w północnej części gminy występują 4 jeziora – stawy o powierzchni kilku hektarów każdy. W rejonie wsi Wierzbka Dolna znajduje się kilkuhektarowe jezioro położone w przedłużeniu doliny rzeki Błotnicy. Silnie z gminą związane jest jezioro Kamienica, które graniczy z obszarem gminy wschodnim brzegiem. Pozostała jego część należy do gminy Siemyśl. Powierzchnia jeziora wynosi 66,2 ha, objętość 3 959,4 tys. m3, głębokość maksymalna 12,2 m, średnia 6 m.

Przyroda

Na obszarze gminy Gościno wykazano łącznie 143 taksony zwierząt bezkręgowych. Z czego najwięcej wyróżniono w grupach: pluskwiaków, chrząszczy i mięczaków. Wśród bezkręgowców wykazano 12 gatunków prawnie chronionych, 10 gatunków z czerwonych list oraz 1 gatunek z listy Konwencji Siedliskowej. Większość bezkręgowców związana jest z terenami użytków rolniczych i nieużytków a także łąkami podmokłymi. Na taki obraz różnorodności biologicznej ma rolniczy charakter gminy. Spośród fauny kręgowców stwierdzono 100 gatunków zwierząt, z których najliczniejsze to ptaki, stanowiące 64% struktury zespołu. 73% gatunków w gminie Gościno to gatunki podlegające ochronie prawnej, spośród nich 4 gatunki – to gatunki z ,,Polskiej czerwonej księgi zwierząt – kręgowce”: kania czarna, kania ruda, bielik, orlik krzykliwy.

Na terenie gminy Gościno znajdują się torfowiska, pośród których dominują torfowiska niskie. Wiele z tych obiektów pełni ważną rolę środowiskową i biocenotyczną. Odgrywają istotną rolę w retencji wód oraz są miejscem występowania unikatowej szaty roślinnej. Torfowiska pozostają także ostoją cennych gatunków roślin oraz zbiorowisk roślinnych. Na torfowiskach gminy Gościno stwierdzono 3 gatunki chronione oraz 24 gatunki rzadko spotykane i zagrożone wyginięciem.

Historia

Początki osadnictwa na terenie gminy Gościno sięgają XIII wieku. Świadczą o tym liczne znaleziska archeologiczne na terenie gminy. Najstarsze wzmianki dotyczące Gościna i okolicznych miejscowości pochodzą ze źródeł pisanych. Istnieje dokument z roku 1238, w którym papież Grzegorz IX potwierdza, że zakon joanitów jest w posiadaniu dóbr Gościno i Myślino[7].

Dzieje Gościna są nierozerwalnie związane z zakonem rycerskim joannitów – kawalerów maltańskich. Wzmocnieniu nadrzędnej roli Gościna w okolicy sprzyjało także utworzenie parafii rzymsko-katolickiej w 1260 roku. Schyłek XIII wieku zamyka słowiański etap w dziejach Gościna wprowadzając tzw. prawo niemieckie i stosunki feudalne na wsi. W pierwszej połowie XIV wieku Gościno sprzedano Kołobrzegowi, który był właścicielem wsi przez kilka kolejnych stuleci.

W początkach XIX wieku Gościno było jedną z nielicznych wsi na Pomorzu, która nie uległa wyludnieniu, a wręcz przeciwnie, od połowy XIX wieku zaczęła się intensywnie rozwijać. Przeprowadzona komasacja gruntów oraz melioracje podniosły efektywność gospodarowania i umożliwiły produkcję towarową na potrzeby handlu między miastami Kołobrzeg, Karlino, Białogard, Świdwin, a rolniczą okolicą, której centrum znajdowało się we wsi Gościno. Na przełomie XIX i XX wieku typowym elementem wiejskiego krajobrazu były duże majątki ziemskie (folwarki). Na terenie obecnej gminy Gościno było ich kilka: Lubkowice, Mołtowo, Pobłocie Małe, Myślino, Gościno Dwór, Kamica, Pławęcino. W latach 18501853 utwardzono biegnącą przez środek Gościna drogę Kołobrzeg – Świdwin. Uruchomienie pierwszej linii kolei wąskotorowej biegnącej przez Gościno do Sławoborza, Kołobrzegu i Rymania nastąpiło w 1895 roku. W 1907 roku połączono linią kolejową Gościno z Pobłociem Wielkim, a w 1915 r. przedłużono linię do Karlina. Z początkiem XX wieku Gościno stało się lokalnym węzłem drogowo-kolejowym. Także na początek XX wieku przypada rozwój lokalnego przemysłu, rzemiosła i usług (Gościno było największą wsią rejencji koszalińskiej). W 1902 roku uruchomiono mleczarnię, w 1911 roku zelektryfikowano wieś, w latach 19191933 pojawili się pierwsi abonenci telefoniczni, a w 1926 r. nastąpiło otwarcie szkoły podstawowej. W Gościnie zlokalizowane były także szpital, apteka, straż pożarna, placówka żandarmerii, kościół, cmentarz, dwie oberże, kawiarnia, zajazd oraz sklepy. W 1938 roku otwarto bibliotekę z czytelnią.

Podczas II wojny światowej Gościno nie doznało wielu zniszczeń wojennych i zachowało charakter jednego z centrów lokalnego życia społeczno-gospodarczego. W 1945 roku nastąpił koniec rozdziału niemieckiego w historii wsi i gminy Gościno. Proces polonizacji przebiegał sprawnie. Większość osadników przybyła z Polski centralnej i tzw. “ściany wschodniej”.

Gminę wiejską Gościno w obecnych granicach administracyjnych utworzono w 1973 r. Do końca 1998 r. gmina należała do byłego województwa koszalińskiego. Od 1 stycznia 1999 roku, w związku z nowym podziałem terytorialnym państwa, gmina Gościno jest częścią powiatu kołobrzeskiego, który wchodzi w skład województwa zachodniopomorskiego z siedzibą w Szczecinie[8].

Gospodarka i infrastruktura

Sieć komunikacji drogowej Gminy Gościno jest dobrze rozwinięta, składają się na nią wszystkie kategorie dróg publicznych tj.: drogi krajowe, drogi wojewódzkie, drogi powiatowe i drogi gminne. Jest oparta na układzie krzyżowym: drogi wojewódzkiej nr 162 Kołobrzeg – GościnoŚwidwin i drogi powiatowej nr 17150 GościnoKarlino. Na południowym skraju gminy jest on uzupełniony przez drogę krajową nr 6, mającą charakter tranzytowy oraz drogę powiatową nr 17151 Gościno – Robuń – Karwin.

Gmina nie posiada obecnie połączenia kolejowego. Dawniej biegła tędy kolej wąskotorowa o prześwicie 1000 mm. Trzy odcinki z Gościna do Skrzydłowa, do Gryfic i do Kołobrzegu. Obecnie tory są demontowane. Przewozy zbiorowe realizowane są przez PKS Kołobrzeg oraz przewoźników prywatnych. Główne kierunki komunikacyjne to Kołobrzeg, Białogard i Świdwin.

Gmina Gościno ma charakter rolniczy. Rolnictwo rozwija się na 8.121 ha użytków rolnych, w tym grunty orne stanowią 6.980 ha, zajmując blisko 60 % powierzchni gminy. Pozostała część przypada na użytki zielone, wody, obszary zabudowane, obszary komunikacyjne oraz nieużytki. Znaczący dla gospodarki gminy jest sektor prywatny, w którym dominują osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą głównie w branży:
G – „Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodów, motocykli oraz artykułów użytku osobistego i domowego”
D – „Przetwórstwo przemysłowe”
F – „ Budownictwo”
K – „Obsługa nieruchomości, wynajem i usługi związane z prowadzeniem działalności gospodarczej”

Głównymi pracodawcami w Gminie Gościno są(według danych z Urzędu Gminy w Gościnie):

  • Nadleśnictwo Gościno
  • Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” w Gościnie
  • Spółdzielnia Kółek Rolniczych w Gościnie
  • Arla-Foods Sp. Akcyjna w Gościnie
  • Przedsiębiorstwo Wielobranżowe „ERICA” Sp. z o.o. w Gościnie
  • „SIM-TRANS L. Monastyrski – L. Słoboda” (kapitał prywatny) w Pobłociu Małym
  • Rafa–Plandeki (kapitał prywatny) w Ołużnej
  • „Victoria-Invest” Sp. z o.o. w Robuniu
  • Przedsiębiorstwo Rolne „EKO-ROL” Sp. z o.o. w Ramlewie
  • Hurtownia Wielobranżowa „ROJAN” Sp. jawna w Ząbrowie
  • „JANRO” Sp. z o.o. w Ząbrowie
  • „TROTON” Sp. z o.o. w Ząbrowie
  • „MOŁT-EKO” Sp. z o.o. w Mołtowie
  • „Raifpol” Zakład Produkcyjny Sp. z o.o.

Samorząd

  • Burmistrz Gościna - Marian Sieradzki. Burmistrz wykonuje uchwały Rady i zadania Gminy określone przepisami prawa.
  • Skład Rady Rady Miejskiej w Gościnie, kadencja 2010-2014[1].

Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym w Gminie. Ustawowy skład rady wynosi 15 radnych. Rada działa na sesjach , poprzez swoje komisje oraz przez Burmistrza wykonując jego uchwały. Burmistrz i Komisje Rady pozostają pod kontrolą Rady. Rada obraduje na sesjach i rozstrzyga powierzone jej sprawy na drodze uchwał. Uchwały są zatwierdzane przez głosowanie. Rada powołuje cztery Komisje: Rewizyjną, Infrastruktury technicznej, Rozwoju gospodarczego, rolnictwa i planowania budżetu oraz Spraw społecznych. Radni mogą tworzyć kluby radnych[9].

Kultura

W Gminie Gościno funkcję animowania kultury pełnią Dom Kultury w Gościnie oraz świetlice wiejskie i remizy OSP.
Dom Kultury w Gościnie to miejsce spotkań, imprez, koncertów i innych wydarzeń z udziałem lokalnej społeczności. Za budynkiem znajduje się plac, na którym często organizowane są imprezy plenerowe. Przy Domu Kultury działają zespoły ludowe: "Podlotki" oraz dziecięcy "Katarynki", jak również Szkoła Tańca Top Toys i kręgielnia[10].

Poza tym na terenie gminy działają dwie biblioteki publiczne: Biblioteka Gminna w Gościnie oraz jej filia w Robuniu. Biblioteka w Gościnie zajmuje pomieszczenie na parterze budynku Urzędu Gminy, natomiast filia biblioteki w Robuniu mieści się w lokalu świetlicy wiejskiej. W 2004 roku w bibliotece w Gościnie uruchomione zostały 3 stanowiska komputerowe z dostępem do Internetu. Wielkość księgozbioru bibliotek wynosi ok. 30 tysięcy woluminów.

Oświata

Na terenie Gminy czynne są 2 szkoły podstawowe w Gościnie i w Robuniu, 1 gimnazjum zlokalizowane w Gościnie oraz 1 przedszkole z 4 oddziałami. Obwód szkolny obejmuje wszystkie wsie w granicach administracyjnych gminy. Uczniowie do placówek oświatowych dowożeni są gminnym transportem.

Kościoły i związki wyznaniowe

Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska, Dekanat Gościno Na terenie powiatu znajdują się następujące parafie rzymskokatolickie dekanatu Gościno:

  • Charzyno, parafia pw. św. Franciszka z Asyżu
  • Niemierze
  • Dygowo, parafia pw. Wniebowstąpienia Pańskiego
  • Czernin
  • Świelubie
  • Gościno, parafia pw. św. Andrzeja Boboli
  • Unieradz
  • Gorawino, parafia pw. MB Królowej Polski
  • Drozdowo
  • Starnin
  • Karwin, parafia pw. św. Kazimierza
  • Ramlewo
  • Wartkowo
  • Mierzyn, parafia pw. Trójcy Świętej
  • Parsowo
  • Robuń, parafia pw. św. Piotra i Pawła
  • Karścino
  • Pobłocie Małe (w budowie)
  • Siemyśl, parafia pw. św. Stanisława Kostki
  • Nieżyn
  • Trzynik
  • Wrzosowo, parafia pw. Przemienienia Pańskiego
  • Kłopotowo

Sport

W Gminie Gościno działają dwa piłkarskie kluby sportowe: Płomień Myślino i Olimp Gościno, a także Uczniowskie Kluby Sportowe: UKS Zenit przy Gimnazjum, UKS Skorpion przy Szkole Podstawowej w Robuniu, oraz UKS Palestra przy Zespole Szkół Gospodarki Żywnościowej i UKS Sprinter przy Zespole Szkół Podstawowych. Kluby biorą udział w rozgrywkach prowadzonych przez Koszaliński Okręgowy Związek Piłki Nożnej, Zrzeszenie Ludowych Zespołów Sportowych oraz w rozgrywkach międzyszkolnych. Bardzo popularną dyscypliną sportową w gminie jest siatkówka, dzięki prężnie działającemu Stowarzyszeniu Sportowemu Piłki Siatkowej PAWLAKI Gościno. Tworzą je amatorskie sekcje kobiet, mężczyzn oraz młodzieżowe. Corocznie rozgrywane są turnieje piłki siatkowej kobiet i mężczyzn z udziałem drużyn amatorskich z gminy Gościno oraz gmin sąsiednich. Przy Gimnazjum w Gościnie w 2009 roku otwarto kompleks wielofunkcyjnych boisk sportowych budowanych w ramach rządowego programu "Moje Boisko - Orlik 2012". Założeniem programu jest udostępnienie dzieciom i młodzieży nowoczesnej infrastruktury sportowej w celu aktywnego uprawiania sportu. Kompleks sportowy składa się z boiska ze sztuczną trawą, dwóch boisk wielofunkcyjnych tj. do koszykówki i piłki siatkowej oraz pomieszczenia socjalnego. Boiska są oświetlone i ogrodzone[12]

Turystyka

W gminie istnieją doskonałe warunki do rozwoju bazy turystyczno-wypoczynkowej, jednak funkcja turystyki na obszarze Gminy jest związana głównie z jednym akwenem wodnym – jeziorem Kamica i jego otoczeniem oraz doliną rzeki Parsęty. Większość obiektów turystycznych to sezonowe ośrodki wypoczynkowe zlokalizowane nad jeziorem Kamica w Dargocicach. Jezioro stwarza możliwość uprawiania sportów wodnych i kąpieli. Przeważającą formą wypoczynku w gminie jest wypoczynek pobytowy, wypoczynek świąteczny oraz popołudniowy. Ośrodek otaczają lasy liściaste i iglaste bogate w grzyby i owoce runa leśnego. W okresie letnim czynne są tutaj punkty gastronomiczne, kawiarnia, wypożyczalnia sprzętu pływającego, kąpielisko oraz pole biwakowe.

Demografia

Gmina Gościno zajmuje powierzchnię 116 km2 zamieszkiwaną przez 5282 mieszkańców, w tym 2643 stanowią mężczyźni i 2639 kobiety. Gęstość zaludnienia wynosi 46 osób/1km2. Liczba mieszkańców w wieku przedprodukcyjnym wynosi 1291, produkcyjnym 3289, w tym 1535 to kobiety, poprodukcyjnym 702. Wskaźnik przyrostu naturalnego w roku 2010 wynosił 11[13].

Służba zdrowia

Placówki świadczące usługi z zakresu podstawowej opieki medycznej zlokalizowane na terenie gminy:

  • Gościno, Gabinet Lekarza Rodzinnego w Gościnie nr 1, Lipowa 18/2, 94 351 20 51
  • Gościno, Zakład Opieki Zdrowotnej Meritum, Lipowa 16/7, 94 351 21 05

Izba przyjęć i Szpitalny Oddział Ratunkowy znajdują sie w Kołobrzegu:

  • Regionalny Szpital, Łopuskiego 33, 94 353 03 33[14]

Herb

Herb Gościna

Herbem gminy jest w czerwonym polu obronna brama drewniana złota, z otwartymi wrotami, pośrodku których jest majuskulna litera G srebrna. Chorągiew Gminy Gościno składa się z trzech stref równej szerokości, górnej złotej, środkowej srebrnej i dolnej czerwonej. Flaga gminy Gościno jest uroczystą odmianą chorągwi gminy, na której pośrodku strefy złotej i srebrnej jest herb gminy[15].

Miejscowości i sołectwa

Gmina Gościno utworzyła 12 jednostek pomocniczych gminy, będących sołectwami:

Sołectwo Dargocice, Sołectwo Karkowo, Sołectwo Mołtowo, Sołectwo Myślino, Sołectwo Ołużna, Sołectwo Pławęcino, Sołectwo Pobłocie Małe, Sołectwo Ramlewo, Sołectwo Robuń, Sołectwo Wartkowo, Sołectwo Ząbrowo.

Przypisy

  1. Gościno - gmina miejsko-wiejska W: Statystyczne Vademecum Samorządowca [online]. [Przeglądany 14 listopada 2012].
  2. Tamże.
  3. Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  4. Waloryzacja przyrodnicza Gminy Gościno: operat generalny. Szczecin 2003, s. 10.
  5. Z badań warunków klimatycznych w przybrzeżnej strefie Bałtyku. Red. Krzysztof Prawdzic. Państ. Wydaw. Naukowe, 1979.
  6. Waloryzacja przyrodnicza Gminy Gościno, dz. cyt., s. 59.
  7. Historia gminy. W: Gmina Gościno [online]. [Przeglądany 19 sierpnia 2013].
  8. Lokalny Program Rewitalizacji Obszarów Wiejskich Gminy Gościno na lata 2007-2013. Gościno 2009, s. 11-12.
  9. Uchwała nr V/26/11 Rady Gminy w Gościnie z dnia 24 lutego 2011 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Gościno.
  10. Sport i rekreacja. W: Dom Kultury w Gościnie [online]. [Przeglądany 20 sierpnia 2013].
  11. Oświata. W: Gmina Gościno [online]. [Przeglądany 20 sierpnia 2013]
  12. Orlik Gościno. W: Dom Kultury Gościno [online]. [Przegladany 20 sierpnia 2013]
  13. Województwo zachodniopomorskie 2011 : podregiony, powiaty, gminy. Warszawa : Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2011, s. 107 ISSN 1733-103X.
  14. Gdzie się leczyć. W: Narodowy Fundusz Zdrowia Zachodniopomorski Wojewódzki Oddział w Szczecinie [Przeglądany 20 sierpnia 2013].
  15. Uchwała nr V/26/11 Rady Gminy w Gościnie z dnia 24 lutego 2011 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Gościno.


Bibliografia

  • Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa : Wydaw. Naukowe PWN, 1998. ISBN 83-01-12479-2.
  • Lokalny Program Rewitalizacji Obszarów Wiejskich Gminy Gościno na lata 2007-2013. Gościno 2009.
  • Waloryzacja przyrodnicza Gminy Gościno: operat generalny. Szczecin 2003.
  • Województwo zachodniopomorskie 2011 : podregiony, powiaty, gminy. Warszawa : Zakład Wydawnictw Statystycznych, 2011, s. 107 ISSN 1733-103X.
  • Uchwała nr V/26/11 Rady Gminy w Gościnie z dnia 24 lutego 2011 roku w sprawie uchwalenia Statutu Gminy Gościno.
  • Z badań warunków klimatycznych w przybrzeżnej strefie Bałtyku. Red. Krzysztof Prawdzic. Państ. Wydaw. Naukowe, 1979.

Linki zewnętrzne

Zobacz też




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło