Gmina Polanów

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Gmina Polanów
Gmina Polanów
Powiat koszaliński
Rodzaj gminy miejsko-wiejska
Liczba sołectw 28[1]
Liczba miejscowości 82[2]
Strona internetowa miejscowości.

Gmina Polanów – gmina miejsko-wiejska w północno-zachodniej Polsce, położona w woj. zachodniopomorskim, w powiecie koszalińskim. Siedzibą gminy jest miasto Polanów.

Geografia

Obszar gminy leży na styku Pojezierza Drawskiego i Wysoczyzny Bytowskiej w regionie Pomorza Środkowego, 37 km na wschód od Koszalina[3].

Położenie

położenie Gminy Polanów w Powiecie Koszalinskim

Gmina obejmuje tereny wokół Polanowa, stanowi wschodnie rubieże województwa zachodniopomorskiego i graniczy z gminami: Bobolice na południu, Miastko i Kępice na wschodzie, Malechowo i Sianów na północy, Manowo na zachodzie.

Klimat

Obszar gminy należy do strefy klimatu umiarkowanego o średniej temperaturze rocznej 8,5°C. Największe nasilenie wiatrów zaobserwowano w listopadzie, zwykle siła wiatrów wynosi 2-3 m/sek z kierunku północno-zachodniego. Nasłonecznienie latem utrzymuje się na poziomie ok. 80-90 mm na miesiąc, średnia liczba dni słonecznych w tym rejonie to 70-80 w roku. Średnia ilość opadów wynosi około 650 mm. Najcieplejszymi miesiącami są czerwiec i sierpień z temperatura +19°C, najchłodniejszy jest luty (-3-5°C).[4].

Obiekty fizjograficzne

Obszar gminy liczy 393,28 km2[5], składają się na niego głównie tereny leśne (52%) i rolnicze (36%), ok. 2% zajmują wody, zebrane w kilkudziesięciu jeziorach, z których największe to: Jezioro Kamienne, Kwiecko, Nicemino, Trzcińskie oraz Jezioro Bobięcińskie Wielkie. Na terenie gminy znajduje się najwyższe wzniesienie w województwie zachodniopomorskim - Góra Złocień (231,5 m n.p.m.)[6].

Przyroda

Gmina Polanów wyróżnia się pod względem przyrodniczym, krajobrazowym i klimatycznym. Położona jest w znacznej części w dorzeczach rzek: Grabowej i Radwi. Na terenie gminy znajdują się 34 jeziora, pośród nich największe są: Jezioro Kamienne o pow. 110,4 ha i max. gł. 32 m; Nicemino o pow. 105,5 ha i max. gł. 7,9 m.

W gminie Polanów zidentyfikowano współcześnie występowanie 864 gatunków roślin i 193 zbiorowisk roślinnych, w tym 29 gatunków ściśle chronionych roślin (np. grążel drobny, grzybienie białe, pióropusznik strusi, podrzeń żebrowiec, pełnik europejski, wrzosiec bagienny, storczyk krwisty) i 17 gatunków chronionych częściowo (np. konwalia majowa, kocanki piaskowe, bagno zwyczajne, goździk kartuzek). W składzie flory znajdują się także unikatowe w Polsce: rzęśl kalabryjska (Caliriche brutia), przytulia wiosenna, jastrzębiec pomarańczowy.

Bory między Nacławiem, Kościernicą a jeziorem Nieciemino stanowią ostoję cennych gatunków fauny (włochatka, populacje płazów) i flory (wrzosiec bagienny, i inne rośliny typowe dla mszarów). Rozległe torfowiska wypełniają doliny rzeczne, np. część doliny Radwi czy Grabowej. We wsi Buszyno lub na torfowisku Bagno Wietrzno koło Chocimina obserwować można wyniesione na ok. 1,5 m kopuły źródliskowe. Znaczący element krajobrazu gminy stanowią zbiorowiska zaroślowe. Najpospolitszym z nich są zarośla żarnowcowe, których płaty spotyka się na skrajach lasu (okolice Bukowa),poboczach dróg (Garbno-Cetuń), i na ugorach (okolice Krytna).

Charakterystycznym elementem krajobrazu gminy są aleje bukowe. Najbardziej znane to aleje dwustuletnie:

  • przy szosie do Koszalina między Jacinkami a Nacławiem,
  • przy polnej drodze Dadzewo-Rosocha,które zostały uznane za pomniki przyrody.

Na terenie gminy stwierdzono występowanie: 1 gatunku minoga (minóg strumieniowy), 22 gat. ryb (pstrąg potokowy, lipień, głowacz białopłetwy, strzelba potokowa), 11 gat. płazów (np. ropucha zielona, traszka zwyczajna, traszka grzebieniasta, rzekotka drzewna), 5 gat. gadów (np. żmija zygzakowata, zaskroniec zwyczajny), 140 gat. ptaków (bąk, bielik, bocian czarny, derkacz, puchacz, orlik krzykliwy), 30 gat. ssaków (np. wydra, gacek wielkouchy, borowiec wielki, tchórz zwyczajny, gronostaj, norka amerykańska)[7].

Historia

Gmina wiejska Polanów powstała po II wojnie światowej na terenie tzw. III okręgu administracyjnego – Pomorze Zachodnie na Ziemiach Odzyskanych. 25 września 1945 roku gmina – jako jednostka administracyjna powiatu sławieńskiego – została powierzona administracji wojewody gdańskiego[8], po czym z dniem 28 czerwca 1946 została przyłączona do woj. szczecińskiego[9][10]. 6 lipca 1950 gmina wraz z całym powiatem sławieńskim weszła w skład nowo utworzonego woj. koszalińskiego[11]. Siedziba gminy znajdowała się w mieście Polanów, stanowiącym odrębną gminę miejską[12]. Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 16 gromad. Została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[13]. Gminę Polanów o podobnym składzie przywrócono 1 stycznia 1973 wraz z kolejną reformą reaktywującą gminy[14][15]. Do 31 grudnia 1998 r. wchodziła w skład województwa koszalińskiego. Po reaktywowaniu powiatów w 1999 roku nie powróciła do powiatu sławieńskiego, lecz weszła w skład powiatu koszalińskiego w woj. zachodniopomorskim[16].

Gospodarka i infrastruktura

Działalność gospodarcza powiatu skoncentrowana jest w trzech podstawowych dziedzinach: przemysłowej, rolnictwie i leśnictwie. Duże znaczenie dla regionu ma nadleśnictwo Polanów ze względu na sprzedaż drewna i działalność turystyczno - rekreacyjną. Produkcja przemysłowa nigdy nie odgrywała znaczącej roli w gospodarce gminy. Transformacja gospodarcza spowodowała, iż uległy zredukowaniu zakłady przetwórstwa rolno – spożywczego (mleczarnia, gorzelnie). Obecnie na terenie miasta i gminy funkcjonuje nowoczesny zakład produkcji karmy dla psów (MACED), zakład utylizacji odpadów rybnych (Utylat), niewielkie zakłady rzemieślnicze głównie branży drzewnej (produkcja palet i innych prostych elementów, węgla drzewnego, usługi stolarskie), rolno – spożywczej (2 piekarnie, 2 gorzelnie), odzieżowej, budowlanej, mechaniki budowlanej, mechaniki pojazdowej i inne.

Przez obszar gminy przebiegają drogi wojewódzkie nr 206, nr 207 i 205, które mają duże znaczenie dla krajowego (także zagranicznego) ruchu turystycznego. System dróg wojewódzkich zapewnia bezpośrednie powiązania Polanowa z Koszalinem, Sławnem, Kępicami, Miastkiem i Bobolicami, pośrednio także z Sianowem, Białym Borem i Manowem, oraz istotne powiązania dalsze (ze stolicami kraju i województwa oraz południem kraju).

Samorząd

Urząd Miejski w Polanowie

Samorząd gminy Polanów stanowią:

  • Przewodniczący Rady Miejskiej - Józef Jerzy Wilk (kadencja 2010-2014)
  • Z-ca Przewodniczącego Rady Miejskiej - Andrzej Ryłyk
  • Rada Miejska VI kadencji, skład której tworzy 15 radnych oraz powołane przez nich komisje:
  • Komisja Rewizyjna
  • Komisja Rolnictwa, Leśnictwa, Ochrony Środowiska i Rozwoju Wsi
  • Komisja Oświaty, Kultury, Sportu i Młodzieży
  • Komisja Rozwoju Gospodarczego i Przeciwdziałania Bezrobociu
  • Komisja Socjalna, Rodziny i Zdrowia

Kultura

Kultura w Polanowie koncentruje się wokół dwóch ośrodków: Centrum Społeczno-Kulturalnego oraz Polanowskiego Ośrodka Kultury i Sportu. Przy Polanowskim Ośrodku Kultury funkcjonują różne koła zainteresowań, są to: sekcja taneczna z podziałem na salsę, hip-hop i break-dance, sekcja muzyczna z nauką gry na instrumentach oraz sekcja plastyczna. Działają tu także zespoły ludowe: śpiewacze "Wrzosy","Halinki" i "Córy Gołogóry" oraz zespół ludowy "Olszyna" i dziecięcy "Stokrotki". Natomiast w Centrum Społeczno Kulturalnym funkcjonuje Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Polanowie oraz Gminne Centrum Informacji. Informacje o imprezach kulturalnych są zamieszczane w Polanowskich Wiadomościach Samorządowych - bezpłatnym Biuletynie Informacyjnym Gminy Polanów[17].

Oświata

System szkolnictwa w Gminie Polanów obejmuje następujące placówki:

Kościoły i związki wyznaniowe

Na terenie gminy reprezentowany jest jedynie Kościół Rzymskokatolicki

  • Archidiecezja szczecińsko-kamieńska
    • Diecezja koszalińsko-kołobrzeska
      • Parafie Rzymskokatolickie dysponują następującymi obiektami:
        • Kościół pomocniczy pw. Wniebowzięcia NMP w Polanowie
        • Kościół filialny pw. Chrystusa Króla w Wieliniu
        • Kościół filialny pw. Miłosierdzia Bożego w Rzeczycy Wielkiej
        • Kościół parafialny pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Polanowie
        • Kościoł parafialny pw. Niepokalanego Poczęcia NMP w Żydowie

Sport

Stacjonarne imprezy sportowe na terenie gminy organizowane są w hali Polanowskiego Ośrodka Kultury i Sportu. W pozostałych wykorzystywane są naturalne walory środowiska podkreślone w wyznaczonych szlakach:

  • pieszych:
    • Szlak Moreny Czołowej (zielony 158,3 km): Złocieniec - Rzepowo - Siemczyno - Czaplinek - Stare Drawsko - Sikory - Rakowo - Międzylesie - Pile - Silnowo - Łączno - Ciemino - Jelonek - Lipnica - Szczecinek - Gwda Wielka - Gwda Mała - Trzmielewo - Biały Bór - Sępolno Wielkie - Gołogóra - Jez. Kamienne - kanał elektrowni wodnej - Żydowo
    • Polanów - Żydowo (żółty - łącznikowy)
    • Szlak Rezerwatów: Darłówko -Darłowo - Zielnowo- Kowalewice - Stary Kraków- Radosław - Sławsko - Sławno - Pomiłowo - Janiewice - Krąg - Buszyno - Dąb Wrangla - Polanów (niebieski)
    • Żydowo - Bobięcino - Miastko
    • Szlak Doliny Radwi im. Tadeusza Brzezińskiego (zielony-35km) Mostowo - Cybulino - Wietrzno - Polanów
    • Szlak Pielgrzymkowy im. Jana Pawła II - (biały ok. 40 km) Góra Chełmska koło Koszalina - Maszkowo - Węgorzewo Koszalińskie - Szczeglino - Kościernica - Nacław - Garbno - Dadzewo - Rosocha - Święta Góra Polanowska
  • rowerowych:
    • Szlak Mała i Duża Pętla wokół Góry Warblewskiej
    • szlak: Rekowo - kolonia mrówek - Kościernica, łączący gminę Manowo i Sianów;
    • Międzynarodowy szlak rowerowy BIKE THE Baltik - Kołobrzeg - Ustronie Morskie - Mielno - Koszalin - Sianów - Polanów - Kamienne Kręgi - Koszalin
    • Trasa rowerowa Bobięcińskie Góry (czarny 34,1 km) Biały Bór - Kaliska - Kołtki - Cybulin - Jez. Iłowatka - Dalimierz - Gołogóra - Drzewiany - Goleszany - Sępólno Wlk. - Cieszęcino - Biały Bór
    • Polanowski trakt przyrodniczy (niebieski 33 km) Wyszebórz - Wiewiórowo - Osetno - Karsina - Garbno - Cetuń - Rosocha - Polanów
    • Północny szlak Hobbitów (zielony 27 km) Niemica - Kusice - Sierakowo Sł - Sowinko - Karsina - Kępiste
    • szlak: Wielin, Buszyno, Krąg, Borkowo (gmina Malechowo)
    • szlak łącznikowy Świętych Gór i Greenway na ulicy Zacisze
    • szlak Pielgrzymkowy im. Jana Pawła II - (biały ok. 40 km) Góra Chełmska koło Koszalina - Maszkowo - Węgorzewo Koszalińskie - Szczeglino - Kościernica - Nacław - Garbno - Dadzewo - Rosocha - Święta Góra Polanowska
    • Greenway nad morze (czarny - 27,6 km) Węgorzewo Szczeglińskie Kurhany - Kościernica - Nacław - Jacinki - Polanów
    • Greenway Naszyjnik Północy (zielony - 846,1 km) Debrzno- Lipka - Złotów - Jastrowiec - Borne Sulinowo - Łubowo - Czaplinek - Złocieniec - Wierzchowo - Kalisz Pomorski - Drawsko Pomorskie - Ostrowice - Połczyn Zdrój - Barwice - Szczecinek - Porost - Polanów - Wielin - Wietrzno - Żydowo - Biały Bór - Koczała - Pakotulsko - Gwieździn - Człuchów - Polnica - Konarzyny - Swornegacie - Leśno - Wiele - Karsin - Odry - Czersk - Tuchola - Kęsowo - Kamień Krajeński - Debrzno
  • kajakowych:
    • nad rzeką Grabową o długości 7,5km biegnący od Wielina do Buszyna
  • konnych:
    • wyznaczony szlak jazdy konnej w okolicach Krągu i Komorowa
    • szlak im. Rotmistrza Marka Roszczynialskiego (ok. 113 km) - Biały Bór - Drzewiany - Krąg - Polanów - Staniewice - Jarosławiec[18]

Turystyka

1347487338F gm polanów.jpg

Atrakcyjność turystyczna gminy Polanów wynika przede wszystkim z wyjątkowych walorów przyrodniczych oraz dużej atrakcyjności walorów krajoznawczych i kulturowych. Obszar gminy wyróżnia się wielką różnorodnością krajobrazu, wynikającą z bogactwa rzeźby terenu, dużej ilości różnorodnych drzewostanów leśnych i zadrzewień przydrożnych oraz wartościowych krajobrazowo i użytkowo (wędkarstwo) wód (rzeka Grabowa, mniejsze cieki wodne, jeziora). Do walorów przyrodniczo-krajobrazowych oprócz lasów, jezior, rzek i rezerwatów zalicza się bogactwo ekosystemów fauny i flory oraz specyficzny mikroklimat. Gminę Polanów wyróżnia także występowanie atrakcyjnych turystycznie obiektów: Góra Warblewska, Święta Góra Polanowska, Aleja Bukowa, Zalew Polanowski, elektrownia szczytowo-pompowa i innych. Można tu znaleźć również obiekty archeologiczne: kurchany z X wieku czy drewniany most z 934 r. na terenie miejscowości Żydowo. Gmina rozwija intensywnie swą infrastrukturę turystyczną i zaplecze noclegowe dla gości.

Demografia

Powierzchnię gminy Polanów 393,1 km2 zamieszkuje 9407 osób, co daje wskaźnik gęstości zaludnienia na poziomie 23,7 km2.

Liczba ludności miejskiej wynosi 3089 osób. Miasto skupia w swoich granicach blisko trzecią część ludności gminy. Pozostałe większe jednostki osadnicze to: Żydowo – 960 osób, Nacław – 612 osób. Sieć osadnicza charakteryzuje się bardzo dużym rozproszeniem. W pełni ukształtowanym ośrodkom wiejskim towarzyszy duża liczba przysiółków, kolonii i pojedynczych zabudowań. Struktura wieku mieszkańców gminy Polanów, wyrażona w podziale na grupy wiekowe: przedprodukcyjną, produkcyjną i poprodukcyjną, różni się nieznacznie od struktur dla innych gmin oraz przeciętnej dla województwa zachodniopomorskiego. Według danych z roku 2002, w wieku przedprodukcyjnym znajdowało się 28 % ogółu mieszkańców, w wieku produkcyjnym – 59,3 %, a w wieku poprodukcyjnym – 12,6 %. Przedstawione dane wskazują, że społeczeństwo gminy Polanów jest nieznacznie młodsze, niż przeciętnie społeczeństwo województwa zachodniopomorskiego[19].

System ochrony zdrowia

W mieście Polanów funkcjonuje zespół opieki zdrowotnej – przychodnia, która świadczy mieszkańcom podstawową opiekę zdrowotną całodobowo. Poza tym oferuje: badanie diagnostyczne (w tym diagnostyką laboratoryjną), rozmaite programy profilaktyczne, szczepienia ochronne, ambulatoryjne świadczenia specjalistyczne, rehabilitację leczniczą, leczenie w domu chorego, opiekę nad kobietą w czasie ciąży, porodu i połogu, opiekę nad zdrowym dzieckiem, w tym ocenę stanu zdrowia i rozwoju dziecka do lat 18, transport sanitarny oraz ratownictwo medyczne.

Herb

herb Gminy Polanów

Herb Polanowa przedstawia kroczącego czerwonego gryfa pomorskiego na srebrnej tarczy z berłem w łapach. Gryf jest skierowany głową w prawą stronę tarczy herbowej, podobnie jak jego ogon. Szpony i dziób gryfa są koloru żółtego, a jego jęzor koloru czerwonego[20].

Miejscowości i sołectwa

Ma obszarze gminy Polanów znajduje się 81 miejscowości.

Gmina Polanów utworzyła 28 jednostek pomocniczych gminy, będących sołectwami.

  • Sołectwa:

Bożenice, Bukowo, Rzyszczewko, Buszyno, Cetuń, Chocimino, Dadzewo, Domachowo, Garbno, Gołogóra, Jacinki, Karsinka, Kępiec, Kępiny, Kościernica, Krąg, Krytno, Nacław, Nowy Żelibórz, Powidz, Rekowo, Rochowo, Rzeczyca Wielka, Rosocha, Sowinko, Stary Żelibórz, Świerczyna, Warblewo, Wielin, Wietrzno, Żydowo

Przypisy

  1. [www.stat.gov.pl/vademecum/vademecum_zachodniopomorskie/portrety_gmin/powiat_koszalinski/gmina_polanow.pdf Polanów - gmina miejsko-wiejska.] W: Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 28 października 2013].
  2. Tamże
  3. Położenie Polanowa W: Serwis Urzędu Miejskiego w Polanowie [online]. [przeglądany 6. maja 2013].
  4. Ciesielski, Boduen. Strategia rozwoju gminy Polanów do 2015 roku. Koszalin - Polanów: 1999, s. 50.
  5. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009. ISSN 1505-5507.
  6. Polanów i okolice. Red. Jarosław Ellwart. Gdynia: Wydawnictwo Region, 2006, s. 2-3
  7. Kowalczyk, Agnieszka. Waloryzacja przyrodnicza gminy Polanów (operat generalny). Szczecin: Biuro konserwacji Przyrody w Szczecinie, 2001
  8. M.P. z 1945 r. Nr 29, poz. 77
  9. Dz. U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177
  10. Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. z 1944 r. Nr 5, poz. 22) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1944 r. Nr 14, poz. 74)
  11. Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255
  12. Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948. 
  13. Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191
  14. Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312
  15. Uchwała Nr XXIII/77/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 9 grudnia 1972 r. ws. utworzenia gmin w województwie koszalińskim. "Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie" 1972, Nr 13, poz. 76)
  16. Gmina Polanów W: Wikipedia [on line]. [Przeglądany 07 maja 2013].
  17. Polanowskie Wiadomości Samorządowe W: Polanów on-line. [Przeglądany 12 maja 2013]
  18. Opracowano na podstawie materiałów dostarczonych przez: Urząd Miejski w Polanowie, Starostwo Powiatowe w Koszalinie, Środkowopomorską Grupę Działania, PTTK o. Koszalin
  19. Uchwała nr XVIII/162/07 Rady Miejskiej w Polanowie z dnia 28 grudnia 2007 roku w sprawie Strategii Integracji i Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta i Gminy Polanów na lata 2008-2015. Polanów: Urząd Miejski,2007. (Załącznik Nr 1, s. 26).
  20. Uchwała nr XII/195/96 Rady Miejskiej w Polanowie z dnia 25 czerwca 1996 r. ws. uchwalenia Statutu Gminy Polanów - Statut Gminy Polanów


Bibliografia

  • Ciesielski, Boduen. Strategia rozwoju gminy Polanów do 2015 roku, Koszalin - Polanów: 1999.
  • Informator adresowy miast i gmin wiejskich Rzeczypospolitej Polskiej. Warszawa: Instytut Wydawniczy Kolumna, 1948.
  • Kowalczyk, Agnieszka. Waloryzacja przyrodnicza gminy Polanów (operat generalny). Szczecin: Biuro konserwacji Przyrody w Szczecinie, 2001
  • Polanów i okolice. Red. Jarosław Ellwart. Gdynia: Wydawnictwo Region, 2006.
  • Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2009 r.Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2009. ISSN 1505-5507.
  • Uchwała Nr XXIII/77/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie z dnia 9 grudnia 1972 r. ws. utworzenia gmin w województwie koszalińskim. "Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Koszalinie" 1972, Nr 13, poz. 76.
  • Uchwała nr XVIII/162/07 Rady Miejskiej w Polanowie z dnia 28 grudnia 2007 roku w sprawie Strategii Integracji i Rozwiązywania Problemów Społecznych Miasta i Gminy Polanów na lata 2008-2015. Polanów: Urząd Miejski,2007. (Załącznik Nr 1, s. 26).
  • Uchwała nr XII/195/96 Rady Miejskiej w Polanowie z dnia 25 czerwca 1996 r. ws. uchwalenia Statutu Gminy Polanów - Statut Gminy Polanów

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło