Jerzy Ernz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Jerzy Ernz
aktor
brak zdjecia
(fot. ze zbiorów Instytutu Teatralnego w Warszawie)
Data urodzenia 30 maja 1924
Miejsce urodzenia Kalisz
Data śmierci 17 listopada 2008
Miejsce śmierci Wrocław
Miejsce spoczynku Cmentarz Komunalny w Oleśnicy (kw. U-1-15)


Jerzy Ernz (1924-2008) – aktor

Życiorys

Jerzy Ernz (wł. Jerzy Woźniak) urodził się 30 maja 1924 roku w Kaliszu w rodzinie robotniczej. Był synem Jana i Stanisławy. Szkołę powszechną i pierwszą klasę gimnazjum ukończył w Kaliszu. Naukę przerwał wybuch wojny.

W 1940 roku został wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec, skąd wkrótce uciekł i powrócił do Kalisza. W 1941 roku został aresztowany i skazany na roczny pobyt w więzieniu. Karę początkowo odbywał w Bielefeld, a potem w obozach karnych w Messum i Bochum-Langedrei na terenie III Rzeszy. W 1942 roku podczas transportu do Dortmundu zbiegł i przedostał się do Wołkowyska (obecnie Białoruś). Tam pracował jako robotnik w firmie budowlanej. W 1944 roku przeniósł się do Krakowa, gdzie podjął pracę jako laborant w aptece. Ponownie aresztowany, został wywieziony na roboty do Niemiec, gdzie przebywał i pracował w różnych przedsiębiorstwach.

W 1946 roku powrócił do Polski i zamieszkał w Łodzi. Tu kontynuował przerwaną przez wybuch wojny naukę w gimnazjum. Równocześnie do końca 1947 roku na prawie współpracy ze Związkiem Zawodowym Artystów Scen Polskich pracował w Wileńskim Teatrze Młodzieżowym „Łątek” Olgi Dobużyńskiej-Totwen, repatriowanym do Łodzi z Wilna w 1945 roku. W 1948 roku, po ukończeniu łódzkiego gimnazjum, przeniósł się do Warszawy, gdzie został zaangażowany do Teatru Młodzieżowego. Tu uzyskał aspiranturę ZZASP w sekcji młodzieżowej. W dniu 12 września 1953 roku przed Komisją Egzaminacyjną przy Państwowej Wyższej Szkole Aktorskiej w Krakowie zdał eksternistyczny egzamin aktorski.

Od 1948 do 1970 roku występował w kilkunastu teatrach na terenie Polski. Na scenie zadebiutował w 1948 roku w Teatrze Miejskim w Warszawie rolą Łomowa w Oświadczynach Antoniego Czechowa. W sezonie 1948-1949 występował w warszawskim teatrze Niebieskie Migdały. Kolejno był aktorem teatrów: im. Aleksandra Węgierki w Białymstoku (sez. 1949/1950), Powszechnego w Łodzi (1950-1951), Miejskiego w Częstochowie (1951/1952 i 1958/1959), Wybrzeża w Gdańsku (1952-1956 i 1957/1958), Polskiego we Wrocławiu (1956/1957 i 1966-1970), im. Wilama Horzycy w Toruniu (1959-1963 i 1964-1966) oraz Polskiego w Bydgoszczy (1963/1964). Z około stu ról zagranych w tamtym okresie do najciekawszych należały Franio w Szczęściu Frania Włodzimierza Perzyńskiego, Merkucio w Romeo i Julii Williama Shakespeare'a, Rak w Żabusi Gabrieli Zapolskiej, Alvar w Tatuowanej róży Tennessee Williamsa, Oktaw w Nie igra się z miłością Alfreda de Musset, Hrabia Bolmegbroke w Szklance wody Eugeniusza Scribe, Bukowicza w Grzechu Stefana Żeromskiego. W Teatrze Jednego Aktora we Wrocławiu przygotował Obronę Sokratesa Platona. Spektakl ten zaprezentował także szczecińskiej publiczności w Teatrze Krypta (1970).

Od 1970 roku związany ze Szczecinem, gdzie mieszkał przy ul. Odzieżowej 1. Do 1974 roku był aktorem Państwowych Teatrów Dramatycznych. Na scenie szczecińskiej zadebiutował rolą Hetmana we wznowionej adaptacji Wesela Stanisława Wyspiańskiego. Przez jeden sezon (1974/1975) grał w Teatrze Nowym w Poznaniu, by od 1976 roku ponownie występować w Szczecinie. Aż do emerytury (1990) był aktorem Teatru Współczesnego, gdzie jako aktor charakterystyczny stworzył wiele interesujących kreacji. Rolę Klaudiusza w Hamlecie Williama Shakespeare'a zaliczał do najciekawszych wydarzeń w swojej pracy aktorskiej. Współpracował również z Rozgłośnią Polskiego Radia w Szczecinie i z lokalnym Ośrodkiem Telewizyjnym.

Wystąpił w epizodycznej roli w filmie Czerwone i złote (1969) w reż. Stanisława Lenartowicza.

W ostatnich latach życia mieszkał we Wrocławiu. Tam we wrześniu 2008 roku obchodził 60 rocznicę pracy scenicznej.

Członek SPATiF-ZASP od 1955 roku.

Zmarł 17 listopada 2008 roku we Wrocławiu. Pochowany pod nazwiskiem Jerzy Woźniak na Cmentarzu Komunalnym przy ul. Wileńskiej w Oleśnicy (kw. U-1-15).

Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr

Tytuł Autor Reżyser Rola Teatr Data premiery
Wesele Stanisław Wyspiański Józef Gruda Hetman Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 10 maja 1970
Obrona Sokratesa (monodram) Platon obsada aktorska Teatr Krypta 12 października 1970
Drewniaczek Ludwik Świeżawski Ewa Kołogórska Marcin Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 31 października 1970
Hamlet William Shakespeare Józef Gruda Klaudiusz Państwowe Teatry Dramatyczne (Zamek Książąt Pomorskich, Sala im. Księcia Bogusława) 15 stycznia 1971
Dialogus de Passione abo Żałosna Tragedyja o Męce Jezusa Anonim Jitka Stokalska Herodes; Rabinus III Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 28 marca 1971
Pan Puntila i jego sługa Matti Bertolt Brecht Czesław Staszewski Sędzia Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 16 kwietnia 1972
Sen nocy letniej William Shakespeare Józef Gruda Tezeusz Państwowe Teatry Dramatyczne (Zamek Książąt Pomorskich, Sala im. Księcia Bogusława) 2 lipca 1972
Jan Maciej Karol Wścieklica Stanisław Ignacy Witkiewicz Aleksander Strokowski Ananazys Demur Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 15 października 1972
Pętla dla dwóch Ivan Bukovcan Jitka Stokalska Adam Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 2 grudnia 1972
Lubow Jarowaja Konstanty Treniew Piotr Lwowicz Monastyrski (ZSRR) Obywatel; Zakatow Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 15 grudnia 1972
Obszar cienia Jan Paweł Gawlik Wojciech Jesionka Ksiądz Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 3 marca 1973
Oskarżyciel publiczny Fritz Hochwalder Józef Gruda Fabricius Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Polski) 9 czerwca 1973
Don Carlos Fryderyk Schiller Jitka Stokalska Filip II, król Hiszpanii Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 1 grudnia 1973
Człowiek znikąd Ignatij Dworiecki Józef Gruda Zaopatrzeniowiec II Państwowe Teatry Dramatyczne (Teatr Współczesny) 12 lutego 1974
Macbett Eugène Ionesco Maciej Englert Duncan Teatr Współczesny 3 kwietnia 1976
Kobieta zza zielonych drzwi Rustan Ibrahimbekow Wojsław Brydak obsada aktorska Teatr Współczesny 15 września 1976
Lato i dym Tennessee Williams Maciej Englert obsada aktorska Teatr Współczesny 1 grudnia 1976
Farsa mrocznych Michel de Ghelderode Maciej Englert Mamma Teatr Współczesny 23 lutego 1977
Ludzie energiczni Wasilij Szukszyn Anna Minkiewicz obsada aktorska Teatr Współczesny 7 maja 1977
Dożywocie Aleksander Fredro Maciej Englert Muzykant Teatr Współczesny 3 lipca 1977
Kurka wodna Stanisław Ignacy Witkiewicz Maciej Englert Ojciec - Wojciech Wałpor Teatr Współczesny 28 stycznia 1978
Wyzwolenie Stanisław Wyspiański Maciej Englert Kaznodzieja; Ojciec Teatr Współczesny 25 kwietnia 1978
Lot nad kukułczym gniazdem Dale Wasserman Andrzej Chrzanowski Cheswick Teatr Współczesny 16 grudnia 1978
Burza William Shakespeare Maciej Englert Alonso Teatr Współczesny 31 marca 1979
Słoń Aleksander Kopkow Krzysztof Zaleski obsada aktorska Teatr Współczesny 19 maja 1979
Kopciuch Janusz Głowacki Andrzej Chrzanowski Asystent operatora Teatr Współczesny 12 października 1979
Mieszczanin szlachcicem Molière Krzysztof Zaleski obsada aktorska Teatr Współczesny 14 lutego 1980
Fachowcy Stefan Friedmann, Jonasz Kofta Jerzy Gruza Lokator Ogon Teatr Współczesny 19 września 1980
Ostatni kongres wybielaczy Andrzej Kojer Andrzej Chrzanowski, Jacek Koprowicz obsada aktorska Teatr Współczesny 7 maja 1981
Akwarium 2 Jerzy Gruza, Krzysztof Teodor Toeplitz Jerzy Gruza Reporter radiowy Teatr Współczesny 29 września 1981
Szewcy Stanisław Ignacy Witkiewicz Witold Skaruch Fierdusieńko Teatr Współczesny 12 grudnia 1981
Trzy siostry Antoni Czechow Jan Maciejowski Iwan Czebutykin Teatr Współczesny 25 marca 1982
Caligula Albert Camus Bogdan Ciosek Cherea Teatr Współczesny 17 września 1982
Operetka Witold Gombrowicz Ryszard Major Prezes, Workowaty Teatr Współczesny 10 grudnia 1982
Gyubal Wahazar, czyli Na Przełęczach Bezsensu Stanisław Ignacy Witkiewicz Krzysztof Babicki II kat Teatr Współczesny 25 marca 1983
Kobieta, która zabiła Sidney Garrick Ryszard Major Sędzia Teatr Współczesny 18 czerwca 1983
Miłość Don Perlimplina do Belisy w jego ogrodzie Federico Garcia Lorca Ryszard Major Don Perlimplin Teatr Współczesny 28 października 1983
Nie-Boska komedia Zygmunt Krasiński Ryszard Major Ojciec chrzestny Teatr Współczesny 16 grudnia 1983
Popiół i diament Jerzy Andrzejewski Jan Maciejowski, Antoni Gryzik Hrabia Puciatycki Teatr Współczesny 23 marca 1984
Pierścień i róża William Makepeace Thackeray Wiesław Górski Mrukiozo; Brodacz; Pancerny Teatr Współczesny 26 maja 1984
Czarownice z Salem Arthur Miller Inka Dowlasz Pastor Parris Teatr Współczesny 26 października 1984
Sen Fiodor Dostojewski Krzysztof Rościszewski Książę Teatr Współczesny 3 marca 1985
Amadeusz Peter Shaffer Wiesław Górski Obywatel Wiednia; Służący Teatr Współczesny 5 maja 1985
Matka Stanisław Ignacy Witkiewicz Ryszard Major Kokainista; Robotnik Teatr Współczesny 14 czerwca 1985
W mrokach złotego pałacu, czyli Bazylissa Teofanu Tadeusz Miciński Ryszard Major Krateros; Archierej; Cezar Fokas; Wielki Eunuch Bringas Teatr Współczesny 6 grudnia 1985
Baśń o wronim oku Jacek Kotlica Ryszard Major Starzec Teatr Współczesny 17 maja 1986
Opera za trzy grosze Bertolt Brecht Jolanta Bohdal Smith Teatr Współczesny 6 lutego 1987
Opętani Witold Gombrowicz Ryszard Major Maliniak Teatr Współczesny 24 maja 1987
Wesele Stanisław Wyspiański Ryszard Major Ksiądz Teatr Współczesny 5 grudnia 1987
Adam i Ewa Michaił Bułhakow Jacek Andrucki Tuller I Teatr Współczesny 7 października 1988
Pieśń nad pieśniami Wiesław Dymny Ryszard Major Ksiądz Teatr Współczesny 18 grudnia 1988
Pępek Jean Anouilh Witold Skaruch Doktor Teatr Współczesny 23 czerwca 1989
Mała apokalipsa Tadeusz Konwicki Tadeusz Zapaśnik obsada aktorska Teatr Współczesny 31 marca 1990



Na scenie



Radio

Tytuł słuchowiska Autor Reżyseria Adaptacja radiowa Postać Data pierwszej emisji
Niezwykłe przygody barona de Crac Albert Camus Ewa Kołogórska Alina Głowacka obsada aktorska 23 lipca 1972
Podróże morskie dawnych Polaków wiersze różnych poetów Julia Zyblewska Halina Lizińczyk obsada aktorska 17 czerwca 1976
Dołek Zdzisław Krupa Sylwester Woroniecki obsada aktorska 5 sierpnia 1979
Opowieść o wole i ośle w Betlejem Jules Supervielle Sylwester Woroniecki Halina Lizińczyk obsada aktorska 25 grudnia 1979
Tak się w sobie zagubiłem (w ramach Magazynu artystycznego) Marian Kowalski Sylwester Woroniecki obsada aktorska 31 sierpnia 1980
Klatka schodowa Ilja Hurnik Waldemar Modestowicz Grzegorz Fedorowski obsada aktorska 28 sierpnia 1988
Stół (w cyklu Radiowa Scena Prezentacji) Ida Fink Waldemar Modestowicz Waldemar Modestowicz obsada aktorska 13 maja 1990
Za drutami był las - opowieść jeńców Kozielska (w cyklu Radiowa Scena Prezentacji) Waldemar Modestowicz, Ryszard Wołągiewicz Waldemar Modestowicz obsada aktorska 15 lipca 1990
Nóż w plecy Zbigniew Kosiorowski Waldemar Modestowicz Waldemar Modestowicz obsada aktorska 16 grudnia 1990



Telewizja

Tytuł sztuki Autor Reżyseria Realizacja telewizyjna Postać Data premiery
Najśliczniejsza duszy i serca pociecha polskie listy miłosne w opr. Władysława Wojciechowskiego Ryszard Zawidowski Ryszard Zawidowski obsada aktorska 30 maja 1971
Hamlet William Shakespeare Józef Gruda Janusz Rudnicki Klaudiusz 20 września 1971
Venus z Solare Vercors (Jean Bruller) Czesław Staszewski Ryszard Zawidowski Mistrz 13 maja 1973
Po tamtej stronie świec Stanisław Grochowiak Ryszard Bugajski Ryszard Zawidowski Prefect 15 stycznia 1979



Nagrody

  • 1976 – nagroda za rolę Duncana na Festiwalu Teatrów Polski Północnej w Toruniu



Odznaczenia

Zasluzony Dzialacz.jpg
  • 1983 – Zasłużony Działacz Kultury



Bibliografia


Inne źródła




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz