Joachim Wagner

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Joachim Wagner
organmistrz
Data urodzenia 13 kwietnia 1690
Miejsce urodzenia Karow
Data śmierci 23 maja 1749
Miejsce śmierci Salzwedel
Lata działalności 1720-1748
Narodowość niemiecka

Joachim Wagner (1690-1749) — niemiecki organmistrz.

Życiorys

Sygnatura Joachima Wagnera
Organy Wagnera w Chojnie. Stan z ok. 1865 roku.

Joachim Wagner urodził się 13 kwietnia 1690 roku w Karow w Księstwie Magdeburskim. Jego ojciec Christoph Wagner (1653-1709) był pastorem. Joachim rzemiosła uczył się prawdopodobnie u Matthäusa Hartmanna lub u wybitnego twórcy północnoniemieckiej szkoły budowy organów Christopha Treutmanna. Przez dwa lata był czeladnikiem w warsztacie Gottfrieda Silbermanna w Freibergu. W 1719 rozpoczął samodzielną pracę w Berlinie, gdzie otrzymał wyłączną koncesję organmistrzowską. 12 maja 1723 roku zostało poświęcone jego pierwsze dzieło - będące jednocześnie majstersztykiem - w nowo powstałym kościele Mariackim. W kolejnych latach swej działalności zbudował ponad 50 dzieł - głównie w Brandenburgii, ale także na Pomorzu, w Saksonii, a nawet w norweskim Trondheim.

Twórczość

Wagner wypracował swój specyficzny styl, nazywany szkołą północnoniemiecką w odmianie berlińskiej. Jego twórczość łączy cechy północno- i środkowoniemieckiego oraz śląskiego budownictwa organowego. Instrumenty, które budował, miały mocną intonację i charakteryzowały się surowym, niepoetyckim brzmieniem. Innymi wyznacznikami jego stylu są predylekcja do brzmień kornetowych, bogate obsadzanie sekcji pedałowej i stosowanie rezonatorów naturalnej długości. Cechy te spowodowały, że niekiedy określa się Wagnera mianem marchijskiego Silbermanna. Warto dodać, że jego instrumenty podziwiane były właśnie przez Johanna Andreasa Silbermanna (brata Gottfrieda) oraz - prawdopodobnie - przez Johanna Sebastiana Bacha. Stworzoną przez organmistrza szkołę rozwijali potem jego uczniowie.

Wagner zbudował kilka instrumentów na terenie obecnej Polski. W latach 1730-1731 wzniósł organy w kościele św. Jana w Stargardzie (częściowo zachowane). Następnie w latach 1733-1736 zbudował 45-głosowe organy dla chojeńskiego kościoła Mariackiego (niezachowane). W tym samym czasie wykonał również instrumenty w pobliskich kościołach w Nawodnej (niezachowane) i Czachowie (częściowo zachowane). Jedyne w pełni zachowane organy Wagnera na terenie obecnej Polski znajdują się w Pruszynie (gmina Siedlce). Jest to salonowy pozytyw (organy kameralne) zakupiony w 1827 roku do tamtejszego kościoła św. Mikołaja. Jego wcześniejsze losy nie są znane. O autorstwie Wagnera zaświadcza jednak inskrypcja. Instrument jest wyjątkowy, ponieważ jest jedynym zachowanym egzemplarzem z autorskim systemem transmisji (w innych organach system ów nie zachował się w oryginale z uwagi na późniejsze modyfikacje).

Bibliografia

  • Brylla, Wagner J. Organy Joachima Wagnera w Chojnie i na obszarze na wschód od Odry. Rocznik Chojeński 2010, t. II, s. 112-143.
  • Friedländer, Ernst. Wagner, Joachim. W: Allgemeine Deutsche Biographie, 1896, Bd. 40, s. 506–505.
  • Bautz, Friedrich Wilhelm. Biographisch-bibliographisches Kirchenlexikon. Fortgeführt von Traugott Bautz. 2006, Bd. 26, szp. 1547–1551.

Linki zewnętrzne

Lista dzieł Joachima Wagnera


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Michał Gierke