Johann Friedrich Spiegel

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Johann Friedrich Spiegel
drukarz
brak zdjecia
Druk upamiętniający śmierć Spiegla. Podpisany przez Ragoczego, drukarza z Prenzlau.
Data urodzenia sierpień 1693
Miejsce urodzenia Stolzenhagen
Data śmierci 22 kwietnia 1755
Lata działalności 1720-1755
Narodowość niemiecka

Johann Friedrich Spiegel (1693-1755) - drukarz, działał w Szczecinie w latach 1720-1755.

Życiorys

Johann Friedrich Spiegel urodził się w sierpniu 1693 roku w Stolzenhagen, zmarł 22 kwietnia 1755 roku. Był synem Martina Spiegla, tamtejszego pastora i Dorothei Zirsen. W 1710 roku rozpoczął naukę zawodu drukarza w szczecińskiej oficynie Gabriela Dahlena. Po uzyskaniu tytułu czeladnika udał się na wędrówkę po miastach, m. in. do Berlina, w celu zdobycia zawodowej praktyki. Ok. 1716 roku zatrudnienie znalazł w Stargardzie, w oficynie Theodory Sophii Ernstowej, wdowy po tamtejszym drukarzu Johannie Nicolausie Ernscie. Po trzech latach powrócił do Szczecina gdzie zakupił upadłą oficynę swego dawnego pryncypała Dahlena, wraz z posiadanymi przywilejami. W następnych latach starał się o nowe uprawnienia dla swej firmy. W 1720 roku otrzymał tytuł drukarza urzędowego i gimnazjalnego (Königlicher Regierungs- und des Königl. Akademischen Gymnasiumsbuchdrucker). Mógł też prowadzić działalność księgarską i drukować gazety. Tytuł Wochentlich-Stettinische Frag- und Anzeigungs-Nachrichten wydawał od 1727 do 1755 roku[1].

W 1736 roku zezwolono mu na wyłączny druk m. in. Biblii i śpiewnika "Stettinisches Gesang und Gebeth-Buch". Dwa lata później uzyskał następną korzyść i tytuł drukarza rządowego na Przednim i Tylnym Pomorzu (Vor- und Hinterpommerschen Regierungs Buchdrucker).

Oprócz wspomnianej wyżej gazety wydawał głównie druki okolicznościowe i szkolne tutejszego gimnazjum oraz rządowe, m. in. rozporządzenia króla Prus, Fryderyka Wielkiego.

Konkurencją dla oficyny Spiegla była drukarnia Hermanna Gottfrieda Effenbarta, z którym popadł w konflikt w 1742 roku z powodu rzekomego przedruku śpiewnika przez Effenbarta. Spór zakończono polubownie rok później. Kilka lat wcześniej zaś obaj drukarze zgodnie wystąpili przeciwko Johannowi Christophowi Schinmeyerowi, pastorowi z Łasztowni, który zaczął pokątnie zajmować się drukarstwem między 1736 a 1737 rokiem.

Po nagłej śmierci Johanna Friedricha Spiegla prowadzenia drukarni podjęła się wdowa Louiza Rosenfeldt.

Spiegel był dwukrotnie żonaty. W latach 1721-1730 jego żoną była Dorothea Bohnin, pochodząca z rodziny kupieckiej. Po jej śmierci, w 1732 roku ożenił się z Louizą Rosenfeldt również córką kupca.

Przypisy

  1. Gazeta ukazywała się do 1849 r. pod zmieniającymi się tytułami.

Bibliografia

  • Ragoczy, Christian. Als der Hoch-Edle und Kunsterfahrne Herr [...] Johann Friedrich Spiegel [...] Buchdrucker in Stettin, den 22ten April 1755 [...] dieses Zeitliche mit dem Ewigen verwechselte [...]. [Prenzlau?], 1755.
  • Immanuel Friedrich Levezow. Die Wanderung der Buchdrukkerkunst, ihre Ankunst in Pommern, Ausbreitung und gegenwärtiger Zustand daselbst, insbesondere zu Stettin [...]. Stettin, Effenbart, [1777]. s. 34-35.
  • Gottlieb Mohnike. Die Geschichte der Buchdruckerkunst in Pommern. Stettin, 1840. s. 23.
  • Metcke, Albert. F. Hessenland GmbH: die Entwicklung der Firma von ihrer Gründung im Jahre 1577 bis zur Gegenwart. Stettin, 1928. s. 20, 27.
  • Drukarze dawnej Polski od XV do XVIII wieku, T. 4: Pomorze. Oprac. A. Kawecka-Gryczowa i K. Korotajowa. Wrocław, Kraków, 1962. s. 515-518.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Alicja Łojko