Kościół (Siadło Górne)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Kościół w Siadle Górnym, przed 1945 r.

Kościół w Siadle Górnym wymieniany był już w 1286 roku, gdy biskup kamieński Hermann udzielił prawa duchowej jurysdykcji nad nim Kolegiacie Mariackiej w Szczecinie. Następnie wymieniany jest w 1364 roku, gdyż z tego roku pochodziła płyta nagrobna z kościoła w Wierzbnie (powiat pyrzycki), gdzie w zapisie: ...quondam plebanum in Zadel... wymieniany był dawny pleban kościoła w Siadle - Johannes von Regenwalde.

Była to budowla z kwadr granitowych, założona na planie prostokąta o wymiarach zewnętrznych 24x10,2 m. Kościół przebudowano i otynkowano w XVIII wieku, a dawne formy zachowane były jedynie w szczycie wschodnim. W centralnej jego części widniał łaciński krzyż, a pod jego ramieniem poprzecznym pary ostrołukowych blend. W kościele znajdowała się empora organowa, przedsionek od strony zachodniej łączył się z nawą przejściem z kamiennym łukiem romańskim. Grubość ścian budowli wynosiła: 1,25 m, ściany zachodniej - 1,4 m, oraz 0,9 m pomiędzy nawą i przedsionkiem. Nawa miała długość 15,9 m. W 1750 roku dobudowano wyższą kondygnację wieży w konstrukcji ryglowej, przykrytą barokowym hełmem z ośmioboczną latarnią. Na szpicy hełmu wieży zamontowano wiatrowskaz, drugi - w formie kurka, pochodzący z 1695 roku umieszczono na szczycie wschodnim[1].

Z dawnego wyposażenia wymienia się dwa odlewane z brązu świeczniki ołtarzowe o wys. 28 cm z 1662 roku z inskrypcją: MATHIAS PREVSSE MARCATOR SEDINENSIS. ANNO 1662. Pod sufitem znajdował się odlewany z brązu świecznik z ułożonymi w dwóch rzędach ośmioma świecami z 1754 roku, był tu też srebrny pozłacany kielich o wysokości 22,5 cm z 1596 roku. Utrzymany w średniowiecznych formach, posiadał na stopie inskrypcję: HOLEN ZAGEL. 1596. WIGET.

Wśród wyposażenia wymieniane są również dwa dzwony: większy został odlany w 1666 roku przez Georga Köckeritza ze Szczecina, mniejszy został odlany w 1724 roku przez Johanna Heinricha Schmidt’a w Szczecinie. Dzwon ten posiadał inskrypcję: ALS ICH GEBORSTEN WAR BIN ABERMAL GEFLOSSEN DURCH IOHANN HEINRICH SCHMIDT VON NEUEM UMGEGOSSEN. MICH SCHÜTZE GOTTES HAND DASS MAN MICH LANGE HÖR UND ALLES VOLK IHN LOB UND SEINEN NAMEN EHR (pol. Kiedy się narodziłem, przeciekałem jednak i zostałem na nowo odlany przez Johanna Heinricha Schmidta. Niech ręka boska mnie strzeże, abym słyszany był daleko i niech cały naród chwali Pana i imię jego sławi)[2].

Kościół uszkodzony w trakcie działań wojennych, zniszczony został dach oraz ryglowa wyższa część wieży. Kościół pozostawał w ruinie do 1962 roku, kiedy został rozebrany. Obecnie na jego miejscu stoi budynek mieszkalny[3].

Przypisy

  1. Lemcke, Hugo. Bau- und Kunstdenkmäler der Regierungsbezirk Stettin. H. V. Kreis Randow. Stettin: 1901, s. 151
  2. Tamże, s. 151-152
  3. Madejska, Lubomira. Kościół- ruina, Siadło Górne. Karta ewid. zab. arch. i bud., rkp. Szczecin 1959. W dokumentacji widnieje zapis L. Madejskiej z września 1963 roku: „rozebrany w 1962 r. - pozostała tylko elewacja półn.”.

Bibliografia

  • Łuczak, Marek. Gotyckie kościoły Gminy Kołbaskowo. Szczecin: Zapol, Pomorskie Towarzystwo Historyczne, 2013. ISBN 9788375185386
  • Łuczak, Marek. Historia i zabytki Gminy Kołbaskowo. Szczecin: Pomorskie Towarzystwo Historyczne, Zapol Spółka Jawna, 2010. ISBN 9788375182019



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Marek Łuczak