Kościół (Tarnówko)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 413 z dnia 5 grudnia 1963[1]
Ruiny kościoła w Tarnówku
Ruiny kościoła w Tarnówku
2013
[ Zobacz Ruiny kościoła w Tarnówku na mapie.]

Kościół w Tarnówku - wzniesiony został najprawdopodobniej w k. XV w. Od czasów reformacji (l. 30. XVI w.) był świątynią ewangelicką, pozostając pod patronatem właścicieli tutejszego majątku – rodziny von Petersdorff do 1945 roku (z kilkunastoletnią przerwą w poł. XVIII w.). Zapewne w XVI w. do kościoła dostawiono kamienną wieżę. Z roku 1515 pochodzi wzmianka o ufundowaniu dzwonów, co oznaczałoby zakończenie procesu budowlanego. W XVII w. świątynia otrzymała bogate wyposażenie, w XVIII i XIX w. kościół został przebudowany. W sporządzonej w 1910 roku inwentaryzacji zabytków ówczesnego powiatu nowogardzkiego, Hugo Lemcke podaje, że wnętrze świątyni oświetlały ostrołukowe okna, a prowadziły doń portale o pełnołukowym przesklepieniu. Wyposażenie stanowiły renesansowe stalle, rzeźbione figury świętych ze średniowiecznego tryptyku ołtarzowego, mosiężna misa chrzcielna z 1697 roku dekorowana na obrzeżu ornamentem sznurowym, dzwon gotycki z 1515 roku. W czasie II wojny światowej świątynia została poważnie uszkodzona, od tego czasu pozostawała opuszczona ulegając systematycznemu niszczeniu.

Ruina kościoła położona jest w północno-wschodniej części wsi, po zachodniej stronie głównej drogi wiejskiej, na niewielkiej prostokątnej parceli kościelnej, pełniącej pierwotnie funkcję cmentarza wiejskiego.

Obecnie, z pierwotnej bryły zachowane są tylko fragmenty ścian obwodowych korpusu nawowego do wysokości ok. 40–50 cm oraz wieża, dostawiona pierwotnie do ściany zachodniej (nieistniejącej). Kościół założony był na prostokątnym rzucie o wymiarach 1260x710 cm, z trójbocznym zamknięciem części wschodniej (według opisu H. Lemcke’go). Wymurowany był z cegły ceramicznej na zaprawie wapiennej.

Wieża, na prostokątnym obrysie (o wymiarach 560 x 570 cm), wybudowana jest z kamieni polnych, z użyciem mniejszych otoczaków i tłucznia ceglanego w spoinach. Jej górna, przewężona część, wykonana jest w konstrukcji szkieletowej drewnianej, od zewnątrz oszalowana pionowo deskami (obecnie z wyraźnymi ubytkami desek) i przekryta dachem namiotowym. Na wschodniej ścianie wieży zachowane jest fragmentarycznie boniowanie w tynku.

Kościół w Tarnówku, mimo niezachowanej bryły korpusu – jest historycznym przykładem niewielkiej, salowej późnogotyckiej świątyni wiejskiej, charakterystycznej dla pomorskiego krajobrazu kulturowego. Jego pozostałości zostały wpisane do rejestru zabytków w 1963 roku.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Karta ewidencyjna zabytków architektury i budownictwa. Oprac. C. Nowakowski, 2000. Archiwum Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie.
  • Lemcke H. Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Stettin. H. IX. Kreis Naugard. Stettin 1910.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Kamila Wójcik