Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa (Konikowo)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 390 z dnia 14 kwietnia 1964[1]
Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa w Konikowie
brak zdjecia
Kościół w Konikowie
Wyznanie rzymskokatolickie
Parafia Parafia Rzymskokatolicka pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Świeszynie
Data budowy XIV w.
Data poświęcenia 1981 r.


Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa zabytkowy kościół położony w Konikowie w powiecie koszalińskim, w województwie zachodniopomorskim. Pełni funkcję kościoła filialnego Parafii Rzymskokatolickiej pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Świeszynie należącej do dekanatu Bobolice diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

Historia

Powstanie kościoła w Konikowie, jako budowli sakralnej, datuje się na połowę XIV wieku. Architektura kościoła jest zjawiskiem o wyjątkowej oryginalności pośród gotyckich świątyń wiejskich, całego Pomorza. Z formy pierwotnej zachowało się: prezbiterium (część ołtarzowa), fragment zakrystii oraz dolna część wieży. Z uwagi na wykorzystany motyw florystyczny oraz materiał, z którego został wykonany przypuszcza się, że wykorzystano ten sam warsztat i wykonawców, którzy pracowali przy budowie białogardzkiej fary i stamtąd przeniesione zostały wykorzystane wzory i motywy. Sklepienie prezbiterium powstało około XV wieku, ma nietypowa formę, utworzony przez żebra układ czteroramiennej gwiazdy wieńczą okrągłe tarcze, to motyw spotykany jedynie w państwie zakonu krzyżackiego. Podczas prac konserwacyjnych, prowadzonych w 1992 roku, wewnątrz prezbiterium odkryte zostały krzyże konsekracyjne, tzw. zacheuszki (dowód poświęcenia kościoła malowany na ścianie znak małego krzyża). Wieżę wzniesiono około XV wieku, od tej pory była ona przebudowywana kilka razy. W 1852 roku, kościół został przebudowany, do istniejącej bryły dołączono czworoboczną wieżę zwieńczoną ozdobnym krenależem. Pierwotnie był to kościół katolicki, w XVI wieku stał się miejscem kultu protestanckiego. Do roku 1945 kościół pozostawał w strukturach Kościoła Ewangelickiego, następnie został przejęty przez Adwentystów Dnia Siódmego, w których posiadaniu świątynia znajdowała się do roku 1980. W 1981 roku ksiądz kard. Ignacy Jeż (ordynariusz Diecezji Koszalińsko - Kołobrzeskiej) po wcześniejszym wykupieniu świątyni od Adwentystów poświęcił i przydzielił świątynię do parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Świeszynie.

Architektura

Kościół wzniesiono na rzucie prostokąta z wyodrębnionym prezbiterium, zakończonym trójbocznie. Zewnętrzne naroża zostały oszkarpowane. Poniżej gzymsu prezbiterium ciągnie się dekoracyjny fryz z płytek ceramicznych, ozdobionych ornamentem roślinnym. Po stronie zachodniej znajduje się wieża zbudowana na planie kwadratu, dolna jej kondygnacja ma pochodzenie gotyckie, górna neogotyckie. Nawa główna, a zwłaszcza jej szczyt wschodni ma formę schodkową z blendami. Nawa oraz górne kondygnacje wieży pochodzą z roku 1852[2].

Zabytek

W świątyni nie zachowało się wiele historycznych obiektów ruchomych. Jeszcze w latach 70. 80. XX wieku, główną część prezbiterium zajmował ołtarz z 1611 roku oraz złoty kielich z pateną[3]. Ołtarz został ufundowany przez proboszcza Samuela Lang'a z Braunschweing. Retabulum stanowi zamykany tryptyk. Po otwarciu ukazuje się obraz główny, na bocznych skrzydłach namalowane zostały na desce postacie świętych - od lewej: św. Szymon i św. Mateusz, a z prawej: św. Juda Tadeusz i św. Paweł. Po zamknięciu ukazuje się osiem płycin w dwóch poziomach, z malowanymi postaciami świętych, od góry: św. Piotr, św. Andrzej, św. Jakub Starszy i św. Jan, u dołu: św. Tomasz, św. Jakub Młodszy, św. Filip i św. Bartłomiej. Święci zostali przedstawieni na retabulum w postaci stojącej, ubrani w szaty spodnie w kolorach: białym, czerwonym, ciemnozielonym, ugrowym, brązowym oraz w płaszcze koloru: białym, żółtym, zielonym, czerwonym, niebieskim i brązowym.

Na uwagę zasługuje również XIX-wieczna ośmiokątna chrzcielnica z białego marmuru, wykonał ją w 1883 roku Fridrich Treichel. Całą powierzchnię górnego pola ujmuje przechodząca po okręgu inskrypcja: „Lassel die kindlein in mit kom Men und wehrel ihnen wight, denn solcher ist das reich Gottes" / Pozwólcie dzieciom przychodzić do Mnie, a nie zabraniajcie im, albowiem do takich bowiem należy Królestwo Boże"[4].

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  2. Kubicki, Dominik. Gotyckie świątynie powiatów : koszalińskiego i kołobrzeskiego. Pelplin : Wydaw. Diecezji Pelplińskiej "Bernardinum", cop. 2001, s. 157-158. ISBN 83-88935-01-1
  3. Schematyzm Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej : rok 1982. Koszalin : Kuria Biskupia, 1982.
  4. Konikowo W: Gmina Świeszyno [on line]. [Przeglądany 8. października 2014].


Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Przybyło