Kościół Najświętszej Marii Panny Królowej Polski (Narost)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Geolokalizacja: 52.889343,14.527090

200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 1017 z dnia 28 sierpnia 1956[1]
Kościół Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Naroście
Wyznanie rzymskokatolickie
Parafia św. Antoniego w Brwicach
Data budowy poł. XIII w./XIX w.
Data poświęcenia 17 czerwca 1946
Budulec kwadry granitowe i cegła maszynowa

Kościół Najświętszej Marii Panny Królowej Polski w Naroście — kościół filialny parafii św. Antoniego w Brwicach, należy do dekanatu chojeńskiego w Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej[2].

Świątynia jest salową budowlą zakomponowaną na planie prostokąta. Sposób obróbki regularnych kwadr granitowych, z których ją wzniesiono, a także charakterystyczne wczesnogotyckie detale architektoniczne, takie jak obiegający cały budynek fazowany cokół, pozwalają ustalić jej chronologię na drugą połowę XIII wieku. Wzniesienie kościoła można zatem łączyć z procesem kolonizacji ziemi chojeńskiej w późnym średniowieczu.

Od zachodu korpus kościoła zamyka masywna wieża. Jej dolna część — o szerokości nawy — została wzniesiona z regularnych kwadr granitowych w pierwszej fazie budowlanej świątyni. Wyższa część wieży wraz z hełmem została wzniesiona z cegły w stylu neogotyckim w XIX wieku. Należy przypuszczać, że pierwotnie wieża na całej swej wysokości miała szerokość nawy kościoła. Od wschodu świątynię zamyka wydłużone prostokątne prezbiterium, wzniesione w tym samym czasie, co korpus kościoła. Kościół wyposażony jest w dwa portale z pierwszej fazy budowlanej — trójuskokowy zachodni oraz dwuuskokowy południowy. Portal zachodni prowadzi do kruchty, która otwiera się do wnętrza nawy szeroką i wysoką arkadą. Bryła kościoła była wielokrotnie modyfikowana. Wąskie gotyckie okna zostały poszerzone i wykończone ceglanymi ościeżami, które kontrastują z licem ścian z kwadr granitowych.

Wnętrze nawy nakryte jest stropem belkowym, prezbiterium zaś — dekoracyjnym sklepieniem gwiaździstym. W zachodniej części nawy znajduje się drewniana empora organowa. Ściany wnętrza ozdobione są neogotyckim polichromiami. Spośród elementów wyposażenia świątyni na szczególną uwagę zasługuje barokowa ambona autorstwa moryńskiego snycerza Hattenkerella. Została ona wykonana w Moryniu w latach 17121713. Ponadto w kościele zachowały się dwa barokowe epitafia dawnych właścicieli Narostu: Hansa Christopha von Schöninga (16831744) i Hansa Ehrentreicha von Schöninga (16481710) — oba zabytki są zdobione rzeźbionymi alegoriami i trofeami. Pierwotnie wyposażone były także w olejne portrety zmarłych. Na uwagę zasługują również dzwony datowane na XIV–XV wiek.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  2. Parafia rzymskokatolicka p.w. św. Antoniego — Brwice. Archideicezja Szczecińsko-Kamieńska [online]. [Przeglądany 20 listopada 2014].

Bibliografia

  • Poradzisz-Cincio, Magdalena. Dzieła Heinricha Berharda Hattenkerella w Nowej Marchii. W; Od chrystianizacji do współczesności. Studia zebrane z okazji jubileuszu 750-lecia kościoła św. Ducha w Moryniu. Red. P. Migdalski. Chojna-Moryń 2013, s. 104–105.
  • Świechowski, Zygmunt. Architektura granitowa Pomorza Zachodniego w XIII wieku. Poznań 1950, s. 88.
  • Voss, Georg, Hoppe, Willy. Nordhausen. W: Die Kunstdenkmäler der Provinz Brandenburg, Schriftleitung E. Blunck, Bd. VII, T. 1: Kreis Königsberg (Neumark), H. III: Die nördlichen Orte. Berlin 1927, s. 219–223.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Michał Gierke