Konflikt Konsulatu RP w Szczecinie z firmą Halig

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Konflikt Konsulatu RP w Szczecinie z firmą Halig – spór pomiędzy polską placówką konsularną w Szczecinie a niemieckim przedsiębiorstwem Halig, toczony w latach 1926-1928.

Przyczyny i przebieg

W maju 1926 r. Konsulat RP w Szczecinie po wynajęciu lokalu w budynku należącym do firmy Halig tzw. Pommernhaus przy Augustastrasse 15 (obecnie Małopolskiej), zgodnie z prawem konsularnym, umieścił na zewnątrz swój szyld oraz tablicę z polskim godłem państwowym[1]. Następnego dnia firma Halig wystosowała pismo do konsula, w którym domagano się "w przeciągu 24 godzin zdjęcia tablicy oraz usunięcia uszkodzeń w murze, w przeciwnym wypadku będziemy czuli się zmuszeni pracę tę przeprowadzić na Pana rachunek"[2]. W żądaniu powoływano się na "przepisy o szyldach", obowiązujące stosownie do kontraktu dzierżawy. W odpowiedzi Witold Kolankowski wysłał do dyrekcji pismo ostrzegając przed konsekwencjami, które pociągnęłoby za sobą zdjęcie godła państwowego. O całej sprawie poinformował także nadprezydenta prowincji pomorskiej Juliusa Lippmanna, który nakazał firmie Halig powstrzymanie się od tych działań. Jednocześnie polska placówka skierowała sprawę na drogę dyplomatyczną, interweniując za pośrednictwem polskiego poselstwa w Berlinie do Ministerstwa Spraw Zagranicznych (Auswartiges Amt) oraz rządu pruskiego. Władze prowincji zmuszone zająć stanowisko zgodne z prawem, w efekcie wyraziły poparcie dla polskiej strony. Nadprezydent J. Lippmann wydał pisemny nakaz dyrekcji Pommernhaus, by nie stawiano przeszkód przy zawieszaniu nowej tarczy konsularnej, w przeciwnym razie grożono aresztowaniem winowajców. Ta decyzja została jednak zaskarżona przez firmę Halig[3].

Reakcja prasy

Sprawa poruszana była na łamach szczecińskich dzienników. "Pommersche Tagespost" oskarżał władze prowincji, że "pruska policja kryje polskie wykroczenia, a niemiecki obywatel w swoim własnym domu pozbawiony jest przysługujących mu praw". Z kolei "Volksbote" stwierdził, iż "jest rzeczą sama przez się zrozumiałą, że tam, gdzie się znajdują konsulaty, muszą być umieszczane godła państwowego tych państw"[4].

Wyrok

Spór zakończył się wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny w Berlinie w marcu 1928 r. orzeczenia, w którym całkowicie zaaprobowano stanowisko polskiej placówki konsularnej. Jako, że sprawa ta jak i cała procedura jej załatwienia stanowiły novum w kronice polskiej służby zagranicznej, konsul Jerzy Lechowski rozesłał wyrok do wszystkich placówek konsularnych RP w Niemczech oraz do Komisariatu Generalnego RP w Gdańsku.

Przypisy

  1. Cybichowski Z. Prawo międzynarodowe publiczne i prywatne. Warszawa 1928, s. 193.
  2. Drewniak B., Poniatowska A. Polonia szczecińska (1890-1939). Poznań 1961, s. 59.
  3. W. Skóra. Konsulat Rzeczypospolitej Polskiej w Szczecinie w latach 1925-1939. Słupsk 2001, s. 49.
  4. Drewniak B., Poniatowska A. Polonia szczecińska (1890-1939). Poznań 1961, s. 59.

Bibliografia

  • Białecki T. Historia Szczecina. Zarys dziejów miasta od czasów najdawniejszych do 1980 roku. Wrocław-Szczecin 1992.
  • Encyklopedia Szczecina. Red. T. Białecki. Szczecin 2015.
  • Grzęda M. Polonia szczecińska na przełomie dwóch epok: 1930-1935. Szczecin 1994.
  • Drewniak B., Poniatowska A. Polonia szczecińska (1890-1939). Poznań 1961.
  • Skóra W. Konsulat Rzeczypospolitej Polskiej w Szczecinie w latach 1925-1939. Słupsk 2001.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr Anna Lew-Machniak