Leśniczówka Czerwona

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Leśniczówka Czerwona
Leśniczówka Czerwona
Budynek po dawnym młynie Steinfurter Mühle
Nazwa niemiecka Steinfurter Mühle
Wcześniejsze nazwy Czerwona gajówka
[ Zobacz Leśniczówka Czerwona na mapie.]

Leśniczówka Czerwona (niem. Steinfurter Mühle), także Czerwona gajówka (jeszcze w 1948 roku); nieistniejąca obecnie leśniczówka położona nieopodal kąpieliska „Arkonka” przy drodze przez Las Arkoński, łączącej ulicę Arkońską z ulicą Miodową. Geolokalizacja: 53.462325,14.506624

Historia młyna wodnego

Pierwszym dzierżawcą terenu na którym położone były zabudowania leśniczówki był młynarz Henricus Steenvort, wspomniany już w 1305 roku. [1] Nad strumieniem Dzwoniący Potok (Klingende Beke) wypływającym z jeziora Martinsee wybudował młyn nazwany od jego nazwiska młynem Steinfurth’a. Pierwsza wzmianka o młynie, to zapis z 1335 roku o sprzedaży mieszczanom szczecińskim przez kapitułę katedralną w Kamieniu Pomorskim, którą reprezentował m.in. biskup Fryderyk von Eickstedt, wioski Niemierzyn (Nemitz) wraz z przyległościami, w tym z młynem zwanym de steenvortmole. Był to jeden z trzech młynów, będących własnością wsi Niemierzyn (a właściwie czterech młynów, włącznie z tzw. Młynem Piaskowym) przy jeziorze Jezioro Goplany, zwanym wówczas Jez. Piaskowym (Sand See). [2] W drugiej połowie XVII wieku obok młyna zbożowego (Stenfort, 1693; Steinforter Mühle, 1699), istniał także tartak wodny (1669). Kolejne znane nam zapisy w dokumentach źródłowych to Steinfurtsche Mühle (1779, 1794), Steinforthmühle (1801), i Steinfortsche Mühle (1803). [3]

Młyn Steinfurth’a w pierwszej połowie XIX w.

Młyn położony był na północno – zachodnim skraju Doliny Niemierzyńskiej (Nemitzer Talgrund) w południowo - wschodniej części nie istniejącego obecnie jeziora Martinsee. Młynarz miał prawo połowu ryb w położonym w pobliżu Jeziorze Goplana. W czasie działań wojennych w 1677 roku młyn został spalony, a następnie ponownie odbudowany. Podczas okupacji francuskiej w latach 1808-1813 stały tu baraki armii francuskiej. [4] 1 kwietnia 1911 roku młyn, wchodzący w tym czasie w skład byłego gospodarstwa „Eckerberg (Gut Eckerberg), został przyłączony do gminy miejskiej Szczecin. [5]

Zabudowania po 1945 roku zostały przekazane w zarząd Lasów Komunalnych miasta Szczecina, które utworzyły tu leśniczówkę nazwaną początkowo „Czerwoną gajówką”, a nastepnie „Leśniczówką Czerwoną” od koloru cegieł z których została zbudowana, a także w odróżnieniu od położonej w pobliżu przy ulicy Miodowej „Leśniczówki Białej”. W latach 90. XX wieku zabudowania leśniczówki zostały rozebrane, a na powstałej polanie utworzono teren rekreacyjny. Został ogrodzony, wyposażony w wiaty, ławy i miejsca na rozpalenie ogniska. Na miejscu jeziora powstało kąpielisko „Arkonka”, które obecnie zostało gruntownie przebudowane.

Przypisy

  1. Hince de Stenvord (Hince od Heinrich-Henryk); zob. M. Wehrmann, Das älteste Stettiner Stadtbuch (1305-1352). Stettin 1921, s. 19, wpis nr 25 z 13 grudnia 1305 roku.
  2. Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1243-1856. Auf Grund des Manuskriptes von Karl Otto Grotefend zum Druck vorbereitet von Dr. Bogdan Frankiewicz und Mag. Jerzy Grzelak, Bd. 1., Szczecin 1996, s. 72., regest nr 107 z 1 lutego 1335.
  3. Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von Hugo Lemcke, zweite neu bearbeitete Auflage von Carl Fredrich, Stettin 1926, s. 83; Regestenbuch der Urkundensammlung der Stadt Stettin 1243-1856..., op. cit., s. 72, przyp. 1; także regest nr 401 z 22 września 1699, s. 290, regest nr 452 z 4 maja 1794, s. 322, regest nr 463 z 19 czerwca 1801, s. 328, oraz regest nr 473 z 8 lutego 1803, s. 333; zob. także Brüggemann W., Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preussischen Herzogthums Vor – und Hinter – Pommern. Bd. 1., Stettin 1779, s. 167.
  4. M. Wehrmann, Geschichte der Stadt Stettin. Stettin 1911, s. 319, 421.
  5. T. Białecki, L. Turek-Kwiatkowska, Szczecin stary i nowy. (Encyklopedyczny zarys dziejów historycznych dzielnic i osiedli oraz obiektów fizjograficznych miasta). Uniwersytet Szczeciński. Szczecin, 1991, s. 177 i n.; zob. także księga adresowa z 1914 roku, s. 32.


Polana rekreacyjna po leśniczówce i kąpielisko "Arkonka"

maj 2013

Bibliografia

  • Brüggemann W., Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preussischen Herzogthums Vor – und Hinter – Pommern. Bd. 1., Stettin 1779.
  • Wehrmann M., Geschichte der Stadt Stettin. Stettin 1911.
  • Wehrmann M., Das älteste Stettiner Stadtbuch (1305-1352). Stettin 1921.
  • Die älteren Stettiner Straßennamen im Rahmen der älteren Stadtentwicklung – von H. Lemcke, zweite neubearbeitete Auflage von C. Fredrich, Stettin Leon Sauniers Buchhandlung 1926.
  • Białecki T., Turek-Kwiatkowska L., Szczecin stary i nowy. Uniwersytet Szczeciński. Szczecin 1991.

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk