Płonia (rzeka)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Płonia
Płonia
Uchodzi do Jezioro Dąbie
Miejsce ujścia Dąbie
Nazwa niemiecka Plöne
Lokalizacja źródła na płd. od Barlinka
Długość 72,6
Dopływy Strzelica, Kanał Młyński, Rudzianka, Gowienica, Niedźwiedzianka, Miedwinka, Ostrowica, Stróżewski Rów

Płonia (niem. Plöne) – rzeka o długości 72,6 km; powierzchnia dorzecza wynosi 1171,2 km²[1]. Źródła na wysokości ok. 48 m n.p.m. na Pojezierzu Myśliborskim, uchodzi do jeziora Dąbie na wysokości 1 m n.p.m. Średni spadek 0,6‰, średni przepływ przy ujściu 4,5 m³/s. Maksymalna rozpiętość wahań stanów wody w dolnym biegu rzeki wynosi ok. 1,5 m[2].

Przebieg

Źródło rzeki znajduje się na południe od Barlinka w Barlinecko-Gorzowskim Parku Krajobrazowym, nieopodal na północ przepływa przez położone w granicach miasta, Jezioro Barlineckie. Kilka kilometrów na północ, przy północnej granicy Parku, wyznacza fragment granic między powiatami, najpierw myśliborskim i choszczeńskim, następnie pyrzyckim i stargardzkim. W okolicach Warszyna odbiera wody jedynego znaczącego w górnym biegu dopływu – strugi Strzelicy (źródła w okolicach Jagowa). Dalej przepływa przez jezioro Płoń, od którego średni bieg Płoni o długości 5 km do jeziora Miedwie jest uregulowany i nazwany Kanałem Płońskim. W okolicach wsi Okunica krzyżuje się z torami nieczynnej linii kolejowej Stargard - Pyrzyce i przyjmuje od lewego brzegu wody Kanału Młyńskiego, a 3,5 km dalej przepływa przez jezioro Miedwie. Na południe od wsi Żelewo znajduje się ujęcie wody pitnej dla Szczecina. Nieopodal przepływa przez jeziora Żelewko i Płonno oraz wieś Kołbacz (jeziora Miedwie, Żelewko, Płonno oraz pobliskie jezioro Będgoszcz tworzyły niegdyś jedno wielkie jezioro - po zmeliorowaniu doliny Płoni poziom wód obniżył się, odsłaniając znaczną część dna jeziora, które skutkiem tego uległo „rozdrobnieniu”). 2 km na północ wpływa w granice administracyjne Szczecina, tworząc na osiedlu Jezierzyce dwa stawy: Cysterski i Klasztorny. Następnie wyznacza część granicy miasta (ok. 3,5 km), przepływa przez osiedle Płonia o tej samej nazwie i las stanowiący część Puszczy Goleniowskiej, w granicach miasta zwany Parkiem Leśnym Dąbie. Na terenie Szczecina rzeka przepływa przez dwa zespoły przyrodniczo-krajobrazowe – „Jezierzyce” i „Park Leśny w Strudze”. Po minięciu drogi krajowej nr 3 płynie na północ od torów linii kolejowej Szczecin - Stargard i krzyżuje się z torami w kierunku Goleniowa w okolicach stacji Szczecin-Dąbie. Kolejno przepływa przez centrum osiedla i wpada do jeziora Jezioro Dąbie. Przy ul. Przybrzeżnej niedaleko ujścia znajduje się port rybacki.

Na całej długości jest dostępna dla kajaków[3].

Fauna

W dolnym biegu (poniżej jeziora Miedwie) dość atrakcyjna także dla wędkarzy, z liczną niegdyś populacją szczupaka, klenia, jazia, węgorza i białorybu[potrzebne źródło] . Z rzadszych gatunków ryb spotyka się wciąż w Płoni suma i objętą całkowitą ochroną gatunkową kozę (niegdyś bardzo liczna, obecnie w zaniku - prawdopodobnie na skutek zamulania i zarastania koryta rzeki). W ostatnich latach, prawdopodobnie dzięki zarybieniom, pojawił się w dolnym biegu nieliczny pstrąg potokowy (wg informacji pozyskanych od lokalnych mieszkańców i starszych wędkarzy, autochtoniczny tj. nie pochodzący z zarybień pstrąg występował w Płoni prawdopodobnie aż do roku 1968 - kiedy to miało miejsce zatrucie, po którym populacja pstrąga już się nie odrodziła)[potrzebne źródło] .

Hydronimia

Nazwę Płonia wprowadzono urzędowo w 1949 roku, zmieniając poprzednią niemiecką nazwę rzeki – Plöne[4].

Zobacz też

Przypisy

  1. Rzeki. W: Raport o stanie środowiska w województwie zachodniopomorskim w latach 2006-2007. Szczecin: WIOŚ Szczecin, 2008-12-30, s. 56. 
  2. Mileska Maria Irena (red.): Słownik geograficzno-krajoznawczy Polski, wyd. II zmienione, wyd. Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1992, ISBN 83-01-09822-8; (to źródło podaje długość rzeki równą 74,3 km, a jej powierzchnię dorzecza - 1101 km²)
  3. stettinum.pl: Płonia czyli kajakiem z Barlinka do Szczecina
  4. M.P. z 1949 r. Nr 17, poz. 225, s. 8
200px-Commons-logo.svg.png