Pałac (Łoźnica)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 472 z dnia 20 lutego 1991[1]
Pałac w Łoźnicy
Pałac w Łoźnicy
Pałac w Łoźnicy
Nazwa niemiecka Kantreck
Lokalizacja <Łoźnica>
Projektant nieznany
Data budowy 1870 r.

Geolokalizacja: 53.696605,14.879681

Pałac w Łoźnicy (niem. Kantreck, gmina Przybiernów)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1317 roku. W 1426 roku wieś należała do Heinricha von Köllera.

W 1628 roku majątek rodzinny został podzielony na 5 części. W 1735 roku właściciel majątku, obejmującego również Moracz, Dzisną i Budzieszewice, proboszcz katedry kamieńskiej Bogislaw Henning von Köller przekształcił swe dobra ziemskie w alodia. W 1737 roku właścicielem wsi została siostrzenica Maria Helena von Podewils, z domu Münchow. W 1748 roku właścicielem majątku został jej syn podporucznik Bogislaw Georg Friedrich von Podewils. W 1755 roku po jego śmierci majątek odziedziczył brat podporucznik Heinrich Wilhelm von Podewils. W 1758 roku na mocy testamentu wieś stała się własnością kolejnego brata Adriana von Podewilsa. W 1769 roku właścicielką majątku została ich siostra, wdowa po majorze Zofia Dorota von Wrede, z domu Podewils. Kolejnym właścicielem Łoźnicy został jej syn Aleksander Heinrich von Wrede. W tym czasie została zakwestionowana alodyfikacja majątku, w związku z czym z roszczeniem wystąpili przedstawiciele rodziny von Köllerów: duński generał piechoty Georg Ludwig von Köller – Baner oraz trzej synowie jego zmarłego brata pułkownika Friedricha Augusta von Köllera. W wyniku porozumień z lat 1780-1782 majątek przeszedł ponownie w posiadanie rodziny von Köllerów. W 1785 roku właścicielem Łoźnicy był landrat Hans Georg Alexander Friedrich von Köller.

W 1804 roku majątek wszedł w posiadanie prezydenta Tajnej Rady Księstwa Meklemburgii Strehlitza Ulricha Ottona von Dewitza. Po jego śmierci majątek objął syn, podporucznik Otto von Dewitz. W 1838 roku właścicielem wsi został generalny dyrektor ziemstwa Ernest Matthias von Köller. W 1884 roku majątek liczący 1082 ha ziemi należał do landrata von Köllera. W latach 1892, 1905 i 1914 właścicielem dóbr był landrat i tajny radca Georg von Köller. W 1920 roku posiadaczem majątku był Hans Joachim von Köller. W 1929 roku wymieniono dwóch właścicieli Hansa Joachima i Alfreda von Köllerów. Ostatnim właścicielem folwarku przed II wojną światową w 1939 roku był Alfred von Köller.

Po 1945 roku dawny majątek wszedł w skład Państwowych Nieruchomości Ziemskich. W 1946 roku na jego terenie urządzono PGR, które w latach 70. XX wieku weszło w skład KPGR w Przybiernowie.

Dwór

We wsi znajdują się ruiny późnobarokowego pałacu o powierzchni 1350 m2 z XVIII wieku, przebudowanego w XIX wieku. Na przełomie XIX i XX wieku budynek został rozbudowany o parterowe skrzydło zachodnie. Jest to budynek dwukondygnacyjny, założony na rzucie prostokąta, kryty dachem mansardowym. W elewacji frontowej i ogrodowej znajduje się trójosiowy pseudoryzalit, naroża zostały ujęte boniami.

Po II wojnie światowej budynek był wykorzystywany na biura i mieszkania dla pracowników PGR. W latach 1977-1978 w obiekcie przeprowadzono remont. Od lat 80. XX wieku budynek był nieużytkowany i popadł w ruinę.

W sąsiedztwie znajdują się zdewaloryzowane zabudowania gospodarcze oraz zaniedbany park dworski z aleją akacjową.

Obiekt dostępny z zewnątrz.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy