Pałac (Jesionowo)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac w Jesionowie
Pałac w Jesionowie
Nazwa niemiecka Schönow
Lokalizacja Jesionowo, gmina Przelewice
Projektant nieznany
Data budowy pocz.XX w.

Geolokalizacja: 53.053081,15.105659

Pałac w Jesionowie (niem. Schönow, gmina Przelewice)

Wieś

Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1494 roku, kiedy należała do Johanna von Billerbecka.

W latach 1520-1699 właścicielem wsi była rodzina Runge. W 1520 roku właścicielem majątku był Barthomoleus Runge. W 1699 roku wieś należała do Baltazara Dietricha Rungego.

W XVIII wieku właścicielem wsi była rodzina von Kussowów. W 1741 roku, za cenę 36 000 talarów majątek, należący do wdowy po Wilhelmie Sigmundzie von Kussow, nabyła rodzina von Trampe. Następnie w 1749 roku majątek za cenę 16 500 talarów stał się własnością wdowy Dorothei Adelaidy von Schönning, późniejszej małżonki majora Christopha F. von Bormanna.

W 1755 roku została przeprowadzona allodyfikacja majątku. W 1775 roku, za cenę 33 000 talarów wieś weszła w posiadanie Karla von Knebelsdorffa. W 1780 roku dzięki dotacji Fryderyka II przeprowadzono meliorację i utworzono dwa nowe gospodarstwa chłopskie obejmujące 241 mórg ziemi.

W latach 1822-1824 w majątku należącym do majora Friedricha Ludwiga von Knebelsdorffa przeprowadzono regulację gruntów dworskich i chłopskich. W wyniku regulacji połowa gruntów wraz z nowymi gospodarstwami należała do von Klebensdorffów, a z reszty ziem pobierali oni czynsz w wysokości 151 talarów. W 1835 roku, za cenę 70 000 talarów, nowym właścicielem majątku został radca krajowy, a później landrat powiatu pyrzyckiego Julius R. von Osten. W 1868 roku właścicielem majątku liczącego 4990 mórg ziemi był Wilhelm von der Osten. W tym czasie we wsi o łącznym areale 1173 mórg ziemi było 11 zagród chłopskich, 4 gospodarstwa połówkowe, 2 gospodarstwa należące do młynarza i kowala oraz karczma. W 1892 roku właścicielem folwarku w Jesionowie obejmującego gorzelnię, 1174 ha ziemi oraz hodowlę 70 koni, 317 sztuk bydła, 1293 sztuk owiec oraz 194 sztuk trzody chlewnej był L.Geitner z Berlina.

W 1928 roku właścicielem majątku był Günter Engelbrecht. W 1929 roku, ze względu na wyjazd właściciela do Afryki, majątek został sprzedany, a następnie rozparcelowany między kolonistów z Fryzji oraz miejscowych gospodarzy.

Dwór

We wsi znajduje się dawny, bezstylowy pałac zbudowany na początku XX wieku. Od 1928 roku, kiedy stał się własnością katolickiej organizacji osadniczej "Bauerland A.G", obiekt został przeznaczony na szkołę.

Obecnie w budynku funkcjonuje Szkoła Podstawowa im. Kornela Makuszyńskiego.

W latach 50. XX wieku budynek został przebudowany przez co częściowo zatracił cechy stylowe. Obecnie jest to dwukondygnacyjny obiekt, o bryle rozczłonkowanej ryzalitami, kryty dachem dwuspadowym.

W sąsiedztwie znajdują się zachowane zabudowania folwarczne oraz park dworski z okazami jesionów, buków i lip. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy