Pałac (Trzęsacz, powiat gryficki)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 1290 z dnia 26 lipca 1995[1]
Pałac w Trzęsaczu
Pałac w Trzęsaczu
Nazwa niemiecka Hoff
Lokalizacja Trzesacz
Projektant nieznany
Data budowy kon. XIX w.

Geolokalizacja: 54.076387,14.993155

Pałac w Trzęsaczu (niem. Hoff, gmina Rewal)

Wieś

Wg podania, we wsi w 1124 roku w czasie pierwszej misji biskupa Ottona z Bambergu, powstał kościół drewniany. Pierwsza historyczna wzmianka o miejscowości pochodzi z 1248 roku, z dokumentu w którym książę Barnim I nadał książęce dobra ziemskie biskupom kamieńskim. W średniowieczu było to lenno rycerskie rodziny von Flemmingów. W 1464 roku i 1488 roku odnotowano konflikt między rodzinami von Flemmingów i von Knuthów o dobra ziemskie w Trzęsaczu. W 1513 roku właścicielami i lennikami ziem była rodzina von Knuthów. W późniejszym czasie do XVII wieku właścicielami ziemi była rodzina von Flemmingów, a dzierżawcami min. Walentyn Witt z Karnic, a potem Jakub Puttkamer i jego syn Klaus.

W XV wieku wzniesiono kościół gotycki, którego ruina jest największą atrakcją turystyczną wsi. W 1633 i w 1645 roku właścicielem terenów był Jakub von Flemming, który wybudował osobny dom dla pastora. W 1658 roku właścicielem miejscowości był Jerzy Kacper von Flemming, który partycypował w kosztach wyposażenia kościoła i finansował jego remont. W 1686 roku w Trzęsaczu zamieszkiwało 5 chłopów i 11 rybaków.

W 1725 roku generał major Boguslaw Bodo von Flemming wraz ze swoimi braćmi i kuzynem hrabią Joachimem Fryderykiem, Jakubem, Johannem i Adamem Fryderykiem na podstawie praw lennych przeprowadzili allodyfikację (przejęcie na własność) majątku. W 1734 roku Bogusław Bodo Fleming wniósł majątek o wartości 15 tysięcy talarów jako wiano swej córki Doroty von Flemming i właścicielem wsi został generał Kazimierz Fryderyk von Grumbkow. We wsi znajdował się majątek ziemski z owczarnią, wiatrak dzierżawiony przez młynarza, pastor, 4 chłopów, 5 zagrodników, dom dla wdów po pastorach, kuźnia, karczma, kościół i 22 ogniska domowe.

Następnym właścicielem majątku, kupionego w 1764 roku za cenę 24 000 talarów, był starosta (landrat) Hans Joachim von Kleist. W drugiej połowie XVIII wieku następowały częste zmiany właścicieli majątku. Do nich należeli rotmistrz von Winterfeld, hrabia von Dyhern oraz Fryderyk Wilhelm Elbe (komisarz regulacji gruntów). W 1789 roku rodzina von Flemmingów ostatecznie zrzekła się praw dziedziczenia w Trzęsaczu.

Od 1828 roku do lat osiemdziesiątych XIX wieku majątek należał do rodziny Dumstreyów. W 1870 roku majątek obejmował 500 ha i liczył 70 mieszkańców.

Od końca XIX wieku do 1945 roku majątek należał do rodu von Kollerów i obejmował 452 ha o wartości 322 tysięcy marek niemieckich. Ostatnim właścicielem Trzęsacza w 1945 roku był Klaus von Koller.

Dwór

We wsi znajduje się piętrowy pałac z XIX wieku zbudowany najprawdopodobniej na fundamentach dawnego dworu, który spłonął w 1604 roku. Nowy pałac powstał najprawdopodobniej w XVII wieku, a obecny budynek powstał na zasadzie rozbudowy w XIX wieku o dodatkowe skrzydło. Jest to budynek z trzema wysuniętymi ryzalitami, bez wyraźnych cech stylowych, kryty dachem dwuspadowym. Historyczne wyposażenie wnętrza się nie zachowało. Obiekt jest obecnie wyremontowany i funkcjonuje jako hotel oraz ośrodek jeździecki.

W sąsiedztwie pałacu znajdują się zabudowania gospodarcze oraz park dworski z XVIII wieku z bogatym starodrzewem złożonym m.in. z jaworu zrośniętego z lipą, buku purpurowego, cyprysików oraz grabów.

Obiekt dostępny.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy