Pałac (Trzebiatów, powiat gryficki)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. 212 z dnia 25 lutego 1957[1]
Pałac w Trzebiatowie
Pałac w Trzebiatowie
Nazwa niemiecka Treptow an der Rega
Lokalizacja Trzebiatów
Projektant nieznany
Data budowy IV/XV w., przeb. w XVII, XVIII, XIX w.

Geolokalizacja: 54.063531,15.270585

Pałac w Trzebiatowie (niem. Treptow an der Rega, gmina Trzebiatów)

Miejscowość

W IX wieku na terenie dzisiejszego miasta istniały słowiański gród i osada o znaczeniu sakralnym (składano tu ofiary pogańskim bóstwom). Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości Tribetov pochodzi z 1180 roku. Wiadomo, że w XII wieku był tu zamek. W latach 1200-1240 osada stanowiła uposażenie księżnej Anastazji, wdowy po księciu pomorskim Bogusławie I, córki Mieszka Starego. W 1242 roku książę Warcisław I sprzedał miejscowość klasztorowi premonstratensów z Białoboków. W 1277 roku książęta Barnim I i Bogusław IV nadali osadzie prawa miejskie wg zasad lubeckich, a w 1287 roku prawo żeglugi na Redze.

W XIV i XV wieku Trzebiatów posiadał własny port przy ujściu do Morza Bałtyckiego (Regoujście) i popadał w liczne konflikty z Gryficami i Kołobrzegiem. Miasto należało do Związku Hanzy i biło własną monetę. Po reformacji w 1534 roku odbyły się liczne bunty mieszczan przeciwko radzie miejskiej. W 1648 roku po wojnie trzydziestoletniej miasto zostało wcielone do Brandenburgii. W XIX wieku nastąpiło ożywienie gospodarcze, w 1882 roku uruchomiono kolej.

Od 1945 roku Trzebiatów należy do Polski.

Dwór

W centrum miasta nad rzeką Regą znajduje się zespół pałacowo-zamkowy. Obiekt powstał na drodze adaptacji średniowiecznego klasztoru norbertanek zbudowanego na przełomie XIV i XV wieku. Po rozwiązaniu klasztoru w XVI wieku został on przejęty przez książąt pomorskich i przeznaczony na siedzibę księżnej Zofii, wdowy po księciu Filipie II. Od XVII wieku rezydencja należała do elektorów brandenburskich. W 1679 roku spaliło się skrzydło północne i dawny kościół. W 1682 roku na zlecenie elektora Fryderyka III nastąpiło przekształcenie budowli z renesansowej w barokową. W 1690 roku na miejscu dawnego kościoła zostało dobudowane skrzydło pałacu, który stał się trzyskrzydłową rezydencją. W XVIII wieku nastąpiła kolejna przebudowa obiektu i dostosowanie go do siedziby administracji domeny.

W 1750 roku pałac stał się siedzibą dowódcy garnizonu trzebiatowskiego księcia Fryderyka Eugeniusza Wirtemberskiego. W tym czasie został założony park w stylu francuskim. W 1784 roku w pałacu zamieszkał Ludwik Wirtemberski wraz z żoną Marią, córką księcia Adama Czartoryskiego i Izabelli z Flemmingów Czartoryskiej. Z jej inicjatywy dokonano modernizacji wystroju wnętrz.

W 1800 roku pałac został wystawiony na licytację. Właścicielem obiektu został burmistrz Trzebiatowa Brummer. Ze względu na koszty utrzymania budynku w 1813 roku zostało rozebrane skrzydło południowe. Około 1850 roku właścicielem pałacu zostało Pomorskie Ziemskie Towarzystwo Kredytowe ze Szczecina. Nastąpiła kolejna modernizacja obiektu dostosowująca go do potrzeb biurowych, poprzez podział na mniejsze pomieszczenia i ujednolicenie elewacji. W tej formie pozostał on do dzisiaj jako dwuskrzydłowa, piętrowa budowla o barokowo-klasycystycznym wystroju, z wejściem poprzedzonym ryzalitem, kryta dachem trzyspadowym.

Po wojnie ulokowano tu siedzibę dowództwa Wojsk Ochrony Pogranicza, mieszkania, ośrodek zdrowia, biura, magazyny. Obecnie w budynku działa Trzbiatowski Ośrodek Kultury.

Obiekt dostępny.

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

Karty ewidencyjne zabytków architektury i budownictwa - Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie


Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy