Pałac pod Głowami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pałac pod Głowami
Pałac pod Głowami
Budynek Palacu pod Głowami od strony wejścia do budynku Muzeum Sztuki Współczesnej
Nazwa niemiecka Generalkommando
Lokalizacja Plac Żołnierza Polskiego 2,
Staromłyńska 1
Data budowy 1838
[ Zobacz Pałac pod Głowami na mapie.]
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 17 z dnia 18 czerwca 1954[1]

Geolokalizacja: 53.428065,14.554543

Pałac pod Głowami, położony wzdłuż Placu Żołnierza pomiędzy ulicami Staromłyńską i Tkacką, i powstały w latach 1887-1889 z dwóch połączonych ze sobą budynków.
Przed 1945 rokiem mieściła się tu siedziba tzw. Okręgu Militarnego (Wehrkreis I). [2] Wcześniej, w drugiej połowie XVIII wieku stało tu sześć budynków, w tym łaźnia kościoła Mariackiego i kamienice mieszczańskie, które stopniowo przebudowano dla potrzeb poczty królewskiej i władz wojskowych, a następnie w całości na siedzibę komendantury wojskowej.

Odbudowa pałacu po zniszczeniach wojennych, ok. 1965 roku

Zbombardowane skrzydło wschodnie, odbudowane po zniszczeniach II wojny światowej w latach 1962-1965 oraz w 1975-1980, przeznaczano na galerię sztuki współczesnej Muzeum Narodowego w Szczecinie, natomiast mniej zniszczone skrzydło zachodnie po wojnie początkowo zajęło Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK), a następnie w 1955 roku z siedziby przy alei Wojska Polskiego 73 przeprowadził się do niego Literacko-Artystyczny klub pracy twórczej – Klub „13 Muz”.
Nazwa pałacu pochodzi od dziewięciu głów współczesnych nam szczecinian, których wykonanie zlecił konserwator wojewódzki Stefan Kwilecki, związanych z szeroko pojętą kulturą naszego miasta, i umieszczonych nad oknami pierwszego piętra. Zastąpiły one umieszczone tu wcześniej przez Niemców głowy stylizowane na antycznych bohaterów-herosów. [3]. Patrząc od strony wejścia do Galerii Sztuki Współczesnej MN, czyli od strony ul. Staromłyńskiej, nad szczytem okna umieszczono głowę archeologa i dyrektora MN Władysława Filipowiaka, a następnie podobnie od strony Placu Żołnierza, historyka sztuki Zofii Krzymuskiej-Fafius, architekta i konserwatora Stefana Kwileckiego, pisarza i marynisty Jana Papugi, architekta odpowiedzialnego za układ przestrzenny i architekturę odbudowywanego Szczecina Bohdana Skłodowskiego, malarki Janiny Kosińskie-Brzozowskiej, dziennikarza i polityka Józefa Bareckiego, kompozytora i muzykologa Antoniego Huebnera, i na koniec reżysera Józefa Grudy (właśc. Witold Zyndram-Kościałkowski h. Syrokomla). [4]

Budynek dowództwa 2. Korpusu Armii, 1914

Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 17 (decyzja Kl.V-0/19/54 z dnia 18 czerwca 1954, nazwa na liście: pałac ob.muzeum).

Przypisy

  1. Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  2. Lexikon der Wehrmacht [dostęp 2012-05-21].
  3. Jeszcze w połowie lat 70. XX w. nad szczytami okien od strony ul. Tkackiej wisiały dwa niemieckie oryginały. Niestety nie udało się ustalić co z nimi się stało po zdjęciu z elewacji.
  4. Niżej podpisany osobiście przenosił te głowy pod koniec 1965 roku z zaplecza remontowego Przedsiębiorstwa Państwowego „Pracownie Konserwacji Zabytków” usytuowanego w głównej nawie zrujnowanego kościoła św. Jakuba. Rzeźby głów wykonane przez Sławomira Lewińskiego montował nad oknami jeden z najstarszych w owym czasie pracowników Pracowni Konserwacji Zabytków, p. S[tanisław] Kozłowski.

Bibliografia

  • Berghaus H., Geschichte der Stadt Stettin, der Hauptstadt von Pommern. T. 2. Bd. 8. Berlin-Writzen/O 1875.

Zobacz też



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk