Pełnomocnik Rządu RP na Pomorze Zachodnie

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Pełnomocnik Rządu RP na Pomorze Zachodnie14 marca 1945 Rada Ministrów podzieliła „nowe” ziemie na zachodzie i północy na 4 okręgi administracyjne:

  1. Śląsk Opolski
  2. Dolny Śląsk
  3. Pomorze Zachodnie
  4. Prusy Wschodnie

dla których wyznaczyła swoich pełnomocników o charakterze administracyjnym. Ich zadaniem było:

  • przejmowanie dóbr na podbijanych i okupowanych przez wojska radzieckie i wojska polskie obszarach zajmowanych wcześniej przez Niemcy;
  • organizowanie władz cywilnych;
  • organizowanie zaopatrzenia i pomocy dla ludności zamieszkującej wcześniej na tych ziemiach (nie tylko Niemcom) i ludności tam napływającej (zarówno wysiedleńców ze wschodu, jak też przesiedleńcom z terenów Polski centralnej oraz reemigrantom z Zachodu i powracającym z niemieckiej niewoli);
  • nawiązywanie współpracy z komendantami wojennymi;
  • organizowanie pracy służb bezpieczeństwa (głównie UB i MO).

Chociaż potocznie Pełnomocnicy zwani byli wojewodami, to ich kompetencje były znacznie szersze od wojewodów ziem „rdzennie polskich” ("starych”) i nie były one precyzyjnie sformułowane. Pierwszymi zastępcami pełnomocników byli oficerowie, delegaci MBP.

Okręgi formalnie zostały przemianowane na województwa 28 czerwca 1946, ale już wcześniej zamiennie używano nazw „urząd wojewódzki” i „wojewoda”.

Pierwszy Pełnomocnik Rządu RP na Okręg III - Pomorze Zachodnie, Aleksander Kaczocha – Józefski, rozpoczął nabór swoich urzędników jeszcze w Warszawie, a następnie w Poznaniu. Z uwagi na sytuacje polityczną i mianowanie go wiceministrem ds. administracji Tymczasowego Rządu Jedności Narodowej11 kwietnia 1945 jego obowiązki przejął Leonard Borkowicz. Pierwszą siedzibą władz Okręgu III – Pomorze Zachodnie była Piła (całość do 7 maja 1945, jako ekspozytura – do 23 maja). Z Piły przeprowadzano agendy wojewódzkie do Szczecina, a okresowo działały one w Stargardzie Szczecińskim (17 – 23.05.1945). Od 24 maja 1945 siedziba Urzędu Pełnomocnika RP na Okręg Pomorze Zachodnie została przeniesiona do Koszalina. Następnie, od 15 stycznia 1946 do 28 lutego 1946 stopniowo przeprowadzono Urząd Wojewódzki i inne agendy administracji okręgowej do Szczecina (w Koszalinie funkcjonowała delegatura urzędu wojewódzkiego).

Pierwszego wojewodę szczecińskiego oficjalnie powołano 29 maja 1946, co wiązało się z unifikacją administracji państwowej na „Ziemiach Odzyskanych” z „resztą” kraju.

Pełnomocnicy Rządu na Pomorze Zachodnie

Przypisy

Bibliografia

  • Encyklopedia Szczecina. T.2. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000. ISBN 83-7241-089-5. s. 51. 

Zobacz też



IES64.png
Autor opracowania: Wojciech Banaszak