Podwójny portret Sydonii von Borck

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Podwójny portret Sydonii von Borck
Podwójny portret Sydonii von Borck
Fot. Grzegorz Solecki, Arkadiusz Piętak
Autor Nieznany
Lokalizacja Muzeum Narodowe w Szczecinie
Data powstania XVIII w.
Materiał Olej, płótno


Tzw. Podwójny portret Sydonii von Borck ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie, artysta nieznany, koniec XVIII wieku.

Domniemany podwójny portret Sydonii von Borck jako młodej i starej kobiety, artysta nieznany, 1 poł. XVI w. (?), Starogard, pow. łobeski. Zaginiony, stan przed 1945 r. Fot. Archiwum Muzeum Narodowego w Szczecinie

Opis

Obraz przedstawia dwie kobiety. Młodsza z nich, namalowana na pierwszym planie, odziana jest w suknię ze sznurowanym gorsetem, czerwoną pelerynkę oraz białe rękawiczki. Szyję zdobi szeroki naszyjnik w formie obroży, ozdobiony kamieniami i perłami z okrągłą zawieszką. Na ramionach zawieszony jest złoty łańcuch. Włosy postaci upięte są pod dekoracyjną siateczką. Kobieta trzyma w lewej ręce ozdobny, renesansowy puchar. Na drugim planie, po lewej stronie przedstawienia ukazano starszą kobietę, odzianą dużo skromniej, w białą koszulę i prostą, brązową suknię. U pasa ma zawieszoną sakwę i pęk kluczy. Tłem dla postaci jest ciemna kotara, zza niej po prawej stronie rozpościera się widok na górzysty krajobraz z ruinami zamku i wieżą. W dolnym prawym rogu płótna znajdował się (zamalowany obecnie), napis: "Sidonia Borcken gestalt in ihrer Jugend wie […]rem alter" ("Sydonia von Bork, wygląd za młodu i w późniejszym wieku").

Obraz został namalowany w końcu XVIII wieku na podstawie płótna, pochodzącego według przekazu Heinricha Gustawa Schwalenberga (zm. 1719 r.) z kolekcji książąt pomorskich. Oba przedstawienia charakteryzują się taką samą kompozycją, różnią je szczegóły w ujęciu tła, zwłaszcza w partii krajobrazu. XVIII-wieczna kopia jest namalowana przez malarza niedorównującego swoim warsztatem autorowi XVI-wiecznego dzieła. Oryginał datowany był na lata 30-40. XVI wieku i łączony z warsztatem Cranachów. [1] Takie datowanie wyklucza teorię, że obraz przedstawia Sydonię von Borck. Dlatego w literaturze określa się oba portrety jako domniemane wizerunki szlachcianki. Janina Kochanowska interpretowała to przedstawienie jako alegorię grzechu rozpusty. [2]

Historia

Obraz ze zbiorów Muzeum Narodowego w Szczecinie znajdował się według przekazów w bibliotece Samuela Gottlieba von Loepera właściciela Strzmielów (Stramehl - miejsca urodzenia Sydonii von Borck). W latach 30. obraz wraz z całym zbiorem biblioteki został zdeponowany w bibliotece Gimnazjum Mariackiego, a następnie przekazany Towarzystwu Historii i Starożytności Pomorza (Gesellschaft für Pommersche Geschichte und Altertumskunde). Obraz ten trafił po 1945 r. do zbiorów Muzeum Pomorza Zachodniego, obecnie Muzeum Narodowego w Szczecinie. XVI-wieczny oryginał, który znajdował się w Starogardzie w powiecie łobeskim uznany jest za zaginiony, prawdopodobnie spłonął podczas pożaru pałacu w 1945 r. [3]

Wymiary

Wys. 92,5, szer. 78,5

Bibliografia

  • Justyna Badkowska, Tzw. Podwójny portret Sydonii von Bork jako młodej i starej kobiety,[w:] Złoty wiek Pomorza. Sztuka na dworze książąt pomorskich w XVI i XVII wieku / Das goldene Zeitalter Pommerns. Kunst am Hofe der pommerschen Herzöge im 16. und 17. Jahrhundert, red. R. Makała, Szczecin: Muzeum Narodowe w Szczecinie 2013, s. 185–188. ISBN 978-83-63365-12-7.
  • Janina Kochanowska, Podwójny portret pięknej i nieszczęśliwej Sydonii czy alegoria grzechu rozpusty, [w:] Przeszłość i teraźniejszość Marianowa. Materiały z seminarium, które odbyło się 10 czerwca 1998 roku w Marianowie, red. Kazimiera Kalita-Skwirzyńska, Anna Walkiewicz, Barbara Wrzos, s. 31–35. ISBN 8386334983.
  • Georg Sello, Geschichtsquellen des burg- und schlossgesessenen Geschlechts von Borcke. Bd. 3: Familienrechtliche Urkunden des 16. Und 17. Jahrhunderts, T.: 2 Sidonia von Borcke – Vermischte Urkunden, Halle 1910.


Przypisy

  1. Georg Sello, Geschichtsquellen des burg- und schlossgesessenen Geschlechts von Borcke. Bd. 3: Familienrechtliche Urkunden des 16. Und 17. Jahrhunderts, T.:2 Sidonia von Borcke – Vermischte Urkunden, Halle 1910, s. 64–73.
  2. Janina Kochanowska, Podwójny portret pięknej i nieszczęśliwej Sydonii czy alegoria grzechu rozpusty, [w:] Przeszłość i teraźniejszość Marianowa. Materiały z seminarium, które odbyło się 10 czerwca 1998 roku w Marianowie, red. K. Kalita-Skwirzyńska, B. Walkiewicz, B. Wrzos, s. 31–35.
  3. Justyna Badkowska, Tzw. Podwójny portret Sydonii von Borck jako młodej i starej kobiety,[w:]Złoty wiek Pomorza. Sztuka na dworze książąt pomorskich w XVI i XVII wieku / Das goldene Zeitalter Pommerns. Kunst am Hofe der pommerschen Herzöge im 16. und 17. Jahrhundert, red. R. Makała, Szczecin: Muzeum Narodowe w Szczecinie 2013, s. 185.




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Justyna Bądkowska