Pomnik Komandora Stanisława Mieszkowskiego (Kołobrzeg)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomnik Komandora Stanisława Mieszkowskiego
Pomnik Komandora Stanisława Mieszkowskiego
Autor Romuald Wiśniewski
Lokalizacja Kołobrzeg, w pobliżu latarni morskiej
Data powstania 2007
Materiał brąz, granit
Wymiary {{{wymiary}}}


Pomnik Komandora Stanisława Mieszkowskiego – zlokalizowany przy skwerze Kmdr. Stanisława Mieszkowskiego. Upamiętnia oficera Marynarki Wojennej, pierwszego polskiego kapitana portu w Kołobrzegu - komandora Stanisława Mieszkowskiego, fałszywie oskarżonego o szpiegostwo i rozstrzelanego w 1952 r. w Areszcie Śledczym Warszawa-Mokotów. Szczątki oficera, pochowanego w tajemnicy przed rodziną, odnalezione zostały wiosną 2013 r. w kwaterze "Ł" Cmentarza Wojskowego na Powązkach w Warszawie.

Opis pomnika

Pomnik figuralny ukazujący postać komandora Mieszkowskiego, przedstawionego w pozycji stojącej z prawą nogą wspartą na portowym polerze oraz lornetką w prawej dłoni. Osadzona na granitowym postumencie, odziana w marynarski płaszcz postać, zwrócona jest w kierunku morza. Na frontowej ścianie cokołu, widnieje odlana z brązu tablica o treści opracowanej przez dr. Hieronima Kroczyńskiego: „KOMANDOR/ STANISŁAW MIESZKOWSKI/ 19031952/ OBROŃCA WYBRZEŻA W 1939 ROKU,/ PIERWSZY POLSKI KAPITAN/ PORTU KOŁOBRZEG/ PIERWSZY KOMENDANT/ OFICERSKIEJ/ SZKOŁY MARYNARKI WOJENNEJ,/ DOWÓDCA FLOTY/ CENTRALNE DNI MORZA/ KOŁOBRZEG 23 CZERWCA 2007/ LIGA MORSKA I RZECZNA”. W dolnych rogach tablicy umieszczone są dwa emblematy: Ligi Morskiej i Rzecznej (z lewej strony) i Marynarki Wojennej RP (z prawej strony). Dodatkowo w prawym dolnym rogu, tuż przy krawędzi tablicy widoczna jest sygnatura artysty – „Romuald Wiśniewski”.

Historia

Idea upamiętnienia osoby komandora Stanisława Mieszkowskiego narodziła się na początku 2006 roku, za sprawą kołobrzeskich członków Ligi Morskiej i Rzecznej. Z inicjatywy Kazimierza Ratajczyka, Marka Padjasa i Antoniego Szarmacha 16 lutego 2006 roku zawiązany został komitet organizacyjny, na czele którego stanął Kazimierz Ratajczyk (członek Zarządu Głównego Ligi Morskiej i Rzecznej). Członkami komitetu zostali: kmdr Marek Padjas (oficer Marynarki Wojennej i Straży Granicznej, członek Zarządu Głównego Ligi Morskiej i Rzecznej), Antoni Szarmach (wiceprzewodniczący Rady Powiatu, prezes Zarządu Oddziału Ligi Morskiej i Rzecznej w Kołobrzegu), Tomasz Tamborski (zastępca prezydenta miasta Kołobrzeg), Mirosław Balicki (armator, reprezentant środowiska armatorów prywatnych).[1] Zaprojektowanie i wykonanie pomnika powierzono artyście rzeźbiarzowi Romualdowi Wiśniewskiemu. Według pierwotnego zamysłu pomnik w formie popiersia miał być ustawiony na terenie skweru, który kilka lat wcześniej – 29 lipca 2003 roku decyzją Rady Miasta, otrzymał imię komandora Stanisława Mieszkowskiego. Ostatecznie, po długich dyskusjach uznano jednak, że pomnik przedstawiający całą postać komandora, powinien stanąć bliżej wejścia do portu, tuż przy latarni morskiej. Decyzją Społecznego Komitetu Budowy Pomnika Komandora Stanisława Mieszkowskiego powołany został również „Honorowy Komitet Budowy Pomnika Komandora Stanisława Mieszkowskiego”. Jego członkami zostali: „Bronisław Komorowski Wicemarszałek Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej, Prezes Ligi Morskiej i Rzecznej, kontradmirał prof. dr hab. inż. Zygmunt Kitowski – komendant Akademii Marynarki Wojennej im. Bohaterów Westerplatte w Gdyni, kontradmirał Jerzy Lenda – Dowódca 8 Flotylli Obrony Wybrzeża im. wiceadm. Kazimierza Porębskiego w Świnoujściu, kontradmirał Konrad Wiśniowski – Komendant Morskiego Oddziału Straży Granicznej im. płk Karola Bacza w Gdańsku, dr Elżbieta Marszałek – wiceprezes Ligi Morskiej i Rzecznej, Rektor Wyższej Szkoły Ekonomiczno-Turystycznej w Szczecinie, Artur Mackiewicz – Starosta Kołobrzeski, Janusz Gromek – Prezydent Miasta Kołobrzeg, kapitan żeglugi wielkiej Włodzimierz Ragan – Kapitan Portu Kołobrzeg, dr architekt Witold Mieszkowski – syn kmdr. Stanisława Mieszkowskiego, dr Hieronim Kroczyński – emerytowany Dyrektor Muzeum Oręża Polskiego”.[2] Przewodniczącym „Honorowego Komitetu Budowy Pomnika Komandora Stanisława Mieszkowskiego” został admirał floty Roman Krzyżelewski - dowódca Marynarki Wojennej RP.

Prace nad wykonaniem figury i tablicy trwały kilka miesięcy i prowadzone były w całości w Kamicy w pracowni artysty rzeźbiarza Romualda Wiśniewskiego. Po odlaniu z brązu poszczególne elementy poddane zostały czyszczeniu, szlifowaniu, spawaniu oraz patynowaniu. 22 czerwca 2007 roku gotową sylwetkę osadzono na przygotowanym trzy dni wcześniej postumencie. Pomnik stanął na wybranym miejscu, zaledwie 9 dni po wmurowaniu w podstawę upamiętnienia pamiątkowego aktu erekcyjnego. Następnego dnia (23 czerwca 2007 roku) odbyła się ceremonia odsłonięcia monumentu. „Na wszystkich jednostkach w porcie podniesiona została wielka gala banderowa. Uroczystość rozpoczęła się złożeniem meldunku zastępcy dowódcy Marynarki Wojennej admirałowi floty Markowi Brągoszewskiemu. Odegrano hymn państwowy i podniesiono flagę na maszt. Następnie przewodniczący społecznego komitetu budowy pomnika Kazimierz Ratajczyk wygłosił przesłanie do uczestników uroczystości”.[3] Po jego słowach pod pomnik udali się: dr Witold Mieszkowski, Janusz Gromek, dr Elżbieta Marszałek, Marek Brągoszewski oraz Rafał Wiechecki, którzy wspólnie dokonali odsłonięcia upamiętnienia. Następnie licznie przybyłe delegacje „reprezentujące urzędy, samorządy, organizacje społeczne, służby mundurowe, kombatantów i młodzież”[4] złożyły kolejno wieńce z kwiatów. Wśród przybyłych gości obecny był również Stanisław Pacho – podwładny komandora. Na zakończenie ceremonii odśpiewano „Hymn do Bałtyku” Feliksa Nowowiejskiego.

Wymiary

Figura - wys. 205 cm x szer. 110 cm x gł. 77 cm

Cokół - wys. 103 cm x szer. 130 cm x gł. 91 cm

Tablica - wys. 62 cm x szer. 80 cm x gł. 6 cm

Waga

Figura - 670 kg

Cokół - 7,5 tony

Przypisy

  1. Kmdr Stanisław Mieszkowski 1903-1952: pierwszy polski kapitan Portu Kołobrzeg. Red. Hieronim Kroczyński. Kołobrzeg: Wydawnictwo REDA Kazimierz Ratajczyk, 2009, s. 120.
  2. Tamże, s. 121.
  3. Tamże, s. 136.
  4. Tamże, s. 141.

Bibliografia

  • Kmdr Stanisław Mieszkowski 1903-1952: pierwszy polski kapitan Portu Kołobrzeg. Red. Hieronim Kroczyński. Kołobrzeg: Wydawnictwo REDA Kazimierz Ratajczyk, 2009. ISBN 978 83918150-8-0.
  • Kroczyński, Hieronim. Inwentaryzacja historyczna miejsc pamięci miasta Kołobrzeg. Kołobrzeg: 2012. Dokumentacja dot. Pomnika Komandora Stanisława Mieszkowskiego wykonana na zlecenie Prezydenta Miasta Kołobrzeg.
  • Pomnik komandora Mieszkowskiego. "Kołobrzeskie Wiadomości". 2007, nr 14, s. 9.

Zdjęcia pomnika



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Łukasz Skubisz