Pomnik poległych w I wojnie światowej (Mieszewo)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Pomnik poległych w I wojnie światowej w Mieszewie, 2010.

Pomnik poległych w I wojnie światowej w Mieszewie, gm. Węgorzyno, pow. łobeski. Upamiętnienie założone na północ od wsi, przy polnej drodze, nad małym potokiem składa się z pomnika głównego w formie krzyża łacińskiego wzniesionego z ociosanych granitowych kamieni w centrum założenia i 26 niewielkich głazów ustawionych wokół niego w okręgu. W skład założenie wchodzą też dęby (obecnie zachowanych 22 z pierwotnych 26) nasadzone w grupach lub pojedynczo tworząc kolejny, zewnętrzny krąg. Na krzyżu w centralnej części inskrypcja - UNSERN / HELDEN / 1914 – 1918. Głazy w okręgu mają wygładzone częściowo powierzchnie zwrócone ku pomnikowi głównemu, na których wyryte są Krzyże Żelazne, a poniżej imiona i nazwiska poległych, daty urodzenia i śmierci. Dwa spośród głazów są większe od pozostałych – są poświęcone poległym członkom rodziny von Dewitz, która była przez lata właścicielem wsi. Pozostałe głazy ustawione są w kolejności dat śmierci żołnierzy. Inskrypcje na głazach (częściowo nieczytelne): Franz Giese / 8.7.1894 / 23.4.1917 Leopold von Dewitz … Friedrich Wilhelm von Dewitz / Fahnenjunker … Wilhelm Wienke / 19.7.1891 / 7.9.1914 Otto Buss / 18.6.1886 / 13.11.1914 Louis Bösel / ??.??.189? / 20.12.1915 Hugo Buss / ??.7.1894 / ??.??.1915 Albert Zühlsdorff / 16.9.1894 / ??.??.1915 Reinhold Pribbernov / ??.??.1889 / 26.??.1915 Fritz Pribbernov / 6.6.1894 / 18.6.1915 Hermann Buss / 17.6.1895 / 7.9.1915 Wilhelm Guse / ??.??.1890 / ??.??.1915 Wilhelm Steffen / ??.??.1874 / 30.12.1915 Erich Luck / ??.??.18??/ ??.??.1916 Wilhelm Bruse(?) / ??.??.189? / 7.8.1916 Wilhelm Guse / ??.??.1890 / ??.??.1916 Herman Pribbernov / ??.??.18?? / ??.??.191? Otto Buss / ??.??.1886 / 29(?).4.1917 Reinhold Kienow / 12.1.1878 / 6.4.1917 Paul Grosskreutz / 17.7.1892 / 19.8.1917 Franz Runge / ??.??.1898 / ??.??1917 Willy Buss / ??.??.18?7/ 21.4.1918 Karl Hass /16.11.1898 / 5.6.1918 Otto Reske / 28.5.1887 / 1?.9.1918 Albert Kühl / 11.11.1887 / 30.9.1918 Otto Storhn(?) / 21.5.1896 / ??.??.1918 Według Andrzeja Biercy kamieni było 29. W okolicy pomnika nie znaleziono 3 kamieni, których miałoby brakować. W okręgu znajdują się jedynie pozostałości dawnych mocowań kamieni. Obecnie są one tylko wkopane w ziemię.Przestrzeń między niektórymi pomnikami sugeruje możliwość istnienia pierwotnie większej liczby głazów. Założenie jest zaprojektowane według idei stworzonej przez dyrektora królewskich ogrodów i parków Willy’ego Lange z Poczdamu. Zgodnie z jego wizją upamiętnień w każdej gminie wiejskiej należało zasadzić jeden dąb dla każdego poległego żołnierza, tworząc w ten sposób „gaje bohaterskie”. Dęby miały tworzyć okrągły plac w środku którego wyrastałaby cesarska lipa symbolizująca pokój. Miały to być cmentarze bez grobów. Ich miejsca zajmowałyby drzewa jako symbol kultu życia i przyrody. W Mieszewie lipę zastąpiono krzyżem. Projekt Langego został dostosowany do otoczenia Mieszewa. Pomnik usytuowano blisko wsi, ale w miejscu spokojnym, odizolowanym, sprzyjającym zadumie, dobrze wkomponowując go w otoczenie. Pomnik został odnowiony po 2008 roku, wówczas tablica inskrypcyjna na krzyżu leżała na ziemi, a część kamieni z nazwiskami była przewrócona.

Bibliografia

  • Karta ewidencji upamiętnień I wojny światowej opracowana przez A. Bartczak, 2010; archiwum Biura Dokumentacji Zabytków w Szczecinie.
  • Seeger K. von. Das Denkmal des Weltkriegs, Stuttgart 1930.
  • Walasek L., Wójcik K. Upamiętnienia żołnierzy niemieckich poległych w I wojnie światowej. W: Nekropolie, kirkuty, cmentarze. Materiały konferencyjne, 11-12 czerwca 2002 r., Szczecin 2002, s.303-315.
  • Bierca A. Wiejskie pomniki upamiętniające poległych w I wojnie światowej. W: Dzieje Wsi Pomorskiej, III Konferencja Naukowa, Włościbórz; Dygowo; Szczecin 2004.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Anna Bartczak