Postomino

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Postomino
Powiat sławieński
Gmina Postomino
Sołectwo Postomino
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 54.493947,16.713502

Postomino (kaszb. Postòminò, niem. Pustamin) – wieś gminna położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie sławieńskim, w gminie Postomino przy drodze wojewódzkiej nr 203. W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego, obecnie miejscowość jest siedzibą gminy Postomino.

Geografia

Położenie

Miejscowość jest położona 15 km na północ od Sławna, 20 km na wschód od Darłowa, 25 km na zachód od Słupska oraz 20 km na południe od Morza Bałtyckiego, na przecięciu ciągów komunikacyjnych łączących Sławno z Jarosławcem oraz Ustkę i Słupsk z Darłowem i Koszalinem.

Obiekty fizjograficzne

Postomino leży wśród morenowych wzgórz, w pobliżu najwyższego w okolicy wzniesienia Srebrnogóry – 62 m n.p.m.).

Przyroda

Na terenie wsi znajduje się dawny park dworski o powierzchni ok. 4 ha, założony w drugiej połowie XIX wieku. W 1854 roku ówczesny właściciel majątku Martin von Denzin założył ogród wokół parterowego pałacu, do którego wprowadził nowe gatunki roślin. Dawny układ parku uległ zatarciu, do dziś zachowały się jedynie zarysy dwóch alei: jedna z nich, bukowa prowadziła do pałacu, druga wysadzana lipami, przecinała park ukośnie. Drzewostan parku stanowią: buki zwyczajne, lipy drobnolistne i jesiony wyniosłe. Uzupełnieniem są dęby (szypułkowe i bezszypułkowe), topole kanadyjskie, jodły pospolite, dęby błotne. W parku zachowały się drzewa o obcym pochodzeniu: platan klonolistny, sosna Banksa, choina kanadyjska, buk zwyczajny odmiana purpurowa. Do pomników przyrody zaliczono: dwa dęby szypułkowe o obwodach 430 i 450 cm oraz lipę szerokolistną, której obwód wynosi 460 cm[1].

Historia

Najstarsze ślady pobytu człowieka na tych terenach pochodzą z pierwszych dwóch wieków n.e. Odkryto cmentarzysko z grobami jamowymi ze znajdującymi się w nich naczyniami z brązu. Miejscowość istniała już w XII-XIII w. Tak jak i pozostałe ziemie należała do Księstwa Sławieńskiego. Po raz pierwszy wieś wzmiankowana była 23 marca 1301 roku, gdy książę Sambor Rugijski nadał księciu Mateuszowi jako lenno kilka wsi w ziemi sławieńskiej. W 1329 roku Ger von Below otrzymał Postomino jako lenno. Wieś nie uległa przez wieki dużym przeobrażeniom. Już w średniowieczu wybudowano to kościół. Postomino wielokrotnie zmieniało właścicieli. Do 1792 roku było własnością rodziny von Belowów. Paul Jacob von Below sprzedał wieś Wandelinowi von Bilifingerowi. Za jego panowania w roku 1813 nastąpiło uwłaszczenie chłopów. W 1837 roku Postomino stało się własnością von Maltzana, a w 1842 roku Alberta von Denzina. W 1854 roku majątek odziedziczył Martin Denzin. Jego rodzina stale umacniała swą pozycję, w wyniku tego w dniu koronacji Wilhelma I na króla pruskiego wprowadzili oni do swojego herbu dwuogonowego złotego lwa w koronie. Rodzina Denzinów wygasła w 1908 roku.

Wieś była kilkakrotnie niszczona przez pożary, m.in. w 1819, 1847, 1868 i 1898. W 1846 roku funkcjonowała tu już poczta. 18 sierpnia 1911 roku oddano do użytku linię kolejową ze Sławna przez Postomino do Ustki. W 1913 założono elementarną szkołę podstawową. W okresie międzywojennym 73 mieszkańców pracowało w rzemiośle, 43 w handlu i transporcie, 38 miało status urzędników, a 319 było robotnikami. We wsi działały stowarzyszenia: Związek Śpiewaczy, Stowarzyszenie Żołnierzy, Klub Kolarski oraz Ochotnicza Straż Pożarna.

8 marca 1945 roku do Postomino wkroczyły wojska sowieckie. Większość niemieckich mieszkańców po zakończeniu działań wojennych pozostała we wsi. W ramach planowej akcji dotychczasowych mieszkańców wysiedlono do Niemiec w latach 1945-1946. Już latem 1945 roku zagrody chłopskie zaczęli stopniowo przejmować Polacy. W 1975 roku wieś stała się siedzibą władz gminy[2].

Samorząd

Ogół mieszkańców wsi Postomino stanowi wspólnotę samorządową o nazwie sołectwo. Sołectwo jest jednostką pomocniczą gminy. Sołectwo wykonuje wszelkie zadania publiczne na obszarze swego działania nie zastrzeżone dla gminy oraz zadania zlecone przez gminę. Jest podstawową jednostką opiniodawczą gminy w zakresie wszelkich spraw związanych z realizacją zadań dotyczących jego mieszkańców. Organami sołectwa są:

  • Zebranie wiejskie jako organ uchwałodawczy,
  • Sołtys jako organ wykonawczy,

Rada Sołecka w ilości 3 - 5 członków wspomaga działalność sołtysa[3].

Gospodarka i infrastruktura

Na terenie wsi Postomino znajdują się następujące instytucje:

  • Urząd Gminy Postomino,
  • Agencja Mienia Gminnego i Spraw Publicznych,
  • Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,
  • Bank Spółdzielczy w Ustce o/Postomino,
  • Poczta Polska,
  • Straż Gminna.

Swoje siedziby maja tu również:

  • Ochotnicza Straż Pożarna,
  • Stowarzyszenie Obrony Praw Bezrobotnych,
  • Spółka z o.o. „LAMINOPOL” (Zakład Produkcyjny w Postominie związany z produkcja i przetwórstwem tworzyw sztucznych), jest największym w gminie pracodawcą, zatrudniającym około 70 osób.

Postomino leży przy drodze wojewódzkiej nr 203.

Kultura

W Postominie funkcjonuje, jako jedna z instytucji kultury finansowanych przez samorząd, Gminna Biblioteka Publiczna. Księgozbiór biblioteki wynosił (w 2003 roku) ok. 12500 woluminów, korzystało z niego ok. 500 osób, dokonujących przeszło 18000 wypożyczeń rocznie[4].

Od 2010 roku na terenie miejscowości prężnie działa Centrum Kultury i Sportu. To również jednostka samorządowa, której zadaniem jest organizowanie imprez kulturalnych i sportowych dla mieszkańców gminy i okolic. W sali Centrum Kultury i Sportu w Postominie prowadzone są zajęcia taneczne break dance, warsztaty rękodzieła i fotograficzne, odbywają się tu spotkania klubu literackiego i amatorskiego teatru, zajęcia komputerowe, plastyczne oraz "czwartkowe popołudnia dla seniorów"[5]. Przy Centrum kultury działa Kapela Pieńkowianie oraz Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP.

Oświata

Główna placówką edukacyjna w miejscowości jest Zespół Szkół w Postominie, na który składają się:

  • szkoła podstawowa
  • gimnazjum

W budynku szkoły funkcjonuje także przedszkole "Akademia Malucha"

Szkoła otrzymała wiele honorowych wyróżnień, m.in.:

  • Certyfikat „Szkoły z klasą” nadany w 2003 r. przez „Gazetę Wyborczą” oraz Centrum Edukacji Obywatelskiej pod patronatem Prezydenta Polski Aleksandra Kwaśniewskiego
  • Certyfikat "Szkoła Marzeń" sfinansowany przez EFS i budżet państwa, realizowany w latach 2005/2006.
  • "Szkoła Równych Szans" 2006/2007.
  • Certyfikat "Szkoły Przyjaznej Harcerstwu" nadany w 2007 roku przez komendanta Pawła Bluma jako wyraz uznania dla całokształtu osiągnięć na rzecz polskiego harcerstwa. Za zrozumienie idei harcerskich oraz krzewienie ich wśród dzieci i młodzieży[6].

Kościoły i związki wyznaniowe

Kościół parafialny św. Floriana znajdujący się w Postominie to barokowy/neogotycki, budynek z 1846 roku, obiekt zabytkowy, wpisany do rejestru wojewódzkiego konserwatora zabytków pod nr rej. A-735 z 25.05.1955. Kościół został poświęcony 5 maja 1946 roku.

Do parafii należy kościół filialny MB Różańcowej w Marszewie. Jest to gotycka budowla z XIV w., obiekt zabytkowy - nr rej. 528 z 21.12.1965, poświęcony 3 lutego 1946 roku oraz kościół filialny Chrystusa Króla w Pieńkowie. Neogotycki, budynek z XV/XVI w., przebudowany w XIX w., posiadający wieżę z XVI w., obiekt zabytkowy - nr rej. 535 z 30.12.1965, poświęcony 2 marca 1946 roku[7].

Sport

Za organizację imprez sportowych w Gminie Postomino odpowiada jednostka samorządowa Centrum Kultury i Sportu, organizator m.in. Międzynarodowego Biegu po Plaży, który w 2013 roku miał już XXIII edycję.

W Postominie odbywają się również turnieje szachowe i zajęcia taneczne. W sali sportowej przy Zespole Szkól w Postominie organizowane są treningi Karate kyokushin, piłki ręcznej, footballu, zajęcia sportowe dla seniorów oraz aerobik i fitness. Przy Zespole Szkól działa Uczniowski Klub Sportowy „Wieża”.

Mieszkańcy gminy próbują swych sił w różnych dyscyplinach sportowych: piłka nożna, ręczna i siatkowa, tenis stołowy i szachy, żeglarstwo modeli sterowanych radiem oraz kolarstwo, biegi, wędkarstwo[8].

Turystyka

Przez teren gminy biegną szlaki turystyczne rowerowe i piesze prowadzące przez interesujące krajoznawczo i historycznie miejscowości, m. in. Postomino. Szlaki piesze:

  • Szlak Północny, czerwony, przebiegający na terenie gm. Postomino początkowo trasą nadmorską od Wicia przez Rusinowo (pas startowy), dalej do Jarosławca Jezierzan, Łącka, Korlina, Królewa, Marszewa do Zeleskich w gm. Ustka
  • Szlak zielony: z Ustki do Sławna, na terenie gminy przebiegający przez miejscowości Pieszcz – Staniewice,

Szlaki rowerowe:

  • Hanzeatycka trasa nadmorska – szlak rowerowy zielony (23 km)
  • Trasa regionalna – szlak rowerowy żółty (17,6 km)
  • Trasa regionalna – szlak rowerowy niebieski (9,2 km)
  • Trasa regionalna – szlak rowerowy zielony (12 km)[9].

Demografia

Wieś Postomino była wg danych z 2009 roku zamieszkiwana przez 713 osób, z czego większość stanowiły kobiety (361), liczba mężczyzn wynosiła 352 osoby. Osoby w wieku przedprodukcyjnym stanowiły 22,3% ogółu mieszkańców, w wieku produkcyjnym 64,8%, a w wieku poprodukcyjnym: 12,9% populacji miejscowości[10].

Służba zdrowia

W Postominie znajduje się Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej "Ars Medica" jest to przychodnia specjalistyczna związana ze specjalizacjami: choroby wewnętrzne, ginekologia i położnictwo, medycyna rodzinna, okulistyka, otolaryngologia, pediatria, rehabilitacja medyczna. Placówka świadczy również usługi w zakresie fizykoterapii oraz analityki medycznej[11].

Zabytki

  • neobarokowy kościół św. Floriana z 1846 roku. Został wybudowany z cegły i kamienia, w miejscu poprzedniej świątyni. Ma charakter neobarokowy bez wyodrębnionego prezbiterium. Wieża została nadbudowana nad nawą, okna są zamknięte półokrągło, dach dwuspadowy, kryty dachówką, strop drewniany. Zabytkowy wystrój wnętrza pochodzi z poprzedniego kościoła. Szczególną wartość ma renesansowa ambona z początków XVII wieku, zabytkowy krzyż z postacią ukrzyżowanego, oraz renesansowa chrzcielnica z XVII wieku, na której znajduje się relief ze sceną zwiastowania[12].
  • park dworski

Osoby związane z miejscowością

Przypisy

  1. Sobisz, Zbigniew; Celka, Zbigniew. Parki dworskie gminy Postomino. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 3. Gmina Postomino. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka. Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2004, s. 168-169. ISBN 83-919236-3-0
  2. Plan rozwoju miejscowości Postomino. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr X/102/07 Rady Gminy Postomino z dnia 26 września 2007 r., Postomino 2007, s. 3-4.
  3. Statut Sołectwa Postomino.
  4. Gałek, Zbigniew. Dziś i jutro Ziemi Postomińskiej. W: Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 3. Gmina Postomino. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka. Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2004, s. 16. ISBN 83-919236-3-0
  5. Zajęcia w CKiS. W: Centrum Kultury i Sportu w Postominie [online]. [Przeglądany 26 września 2013].
  6. Zespół Szkół w Postominie [online]. [Przeglądany 18 września 2013]
  7. Parafia Postomino. W: Diecezja Koszalińsko-Kołobrzeska [online]. [Przeglądany 25 września 2013].
  8. Gałek, Zbigniew. Dziś i jutro Ziemi Postomińskiej, dz. cyt., s. 18.
  9. Szlaki turystyczne. W: Gmina Postomino [online]. [Przeglądany 25 września 2013].
  10. Postomino. W: Bank Danych Lokalnych GUS [online]. [Przeglądany 25 września 2013].
  11. NZOZ "Ars Medica. W: Ogólnopolski katalog placówek medycznych [online]. [Przeglądany 25 września 2013].
  12. Kościół św. Floriana. W: Mielczarski, Zbigniew. Ziemia sławieńska. Gdynia : "Region", 2004, s. 110-111. ISBN 83-89178-51-6


Bibliografia

  • Historia i kultura ziemi sławieńskiej. T. 3. Gmina Postomino. Red. Włodzimierz Rączkowski, Jan Sroka. Sławno : Fundacja "Dziedzictwo" : "Margraf", 2004. ISBN 83-919236-3-0
  • Plan rozwoju miejscowości Postomino. Załącznik Nr 1 do uchwały Nr X/102/07 Rady Gminy Postomino z dnia 26 września 2007 r., Postomino 2007.
  • Statut Sołectwa Postomino.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Magdalena Młynarczyk