Powiat goleniowski

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Skocz do: nawigacja, szukaj
Powiat Goleniowski
Powiat Goleniowski
Siedziba władz Goleniów
Liczba gmin 4 (miejsko-wiejskie);
2 (wiejskie)
Strona internetowa powiatu.

Powiat goleniowski – jeden z powiatów województwa zachodniopomorskiego, utworzony w 1999 roku. Siedzibą władz powiatu jest miasto Goleniów.

Geografia

Położenie

Położenie powiatu na tle województwa

Powiat goleniowski przylega od północy do powiatu kamieńskiego, od zachodu do powiatów gryfickiego i łobeskiego, zaś od południa do powiatu stargardzkiego. Dodatkowo poprzez Jezioro Dąbie graniczy z powiatem grodzkim Szczecin, a poprzez Odrę i Zalew Szczeciński z powiatem polickim.

Powiat zajmuje powierzchnię 1.616 km2 (161.553 ha). Obejmuje cztery gminy miejsko-wiejskie: Goleniów (443 km2, 44.285 ha), Maszewo (210 km2, 21.035 ha), Nowogard (339 km2, 33.867 ha), Stepnica (293 km2; 29.313 ha) oraz dwie gminy wiejskie: Osina (102 km2; 10.166 ha), Przybiernów (229 km2; 22.887 ha). Stolicą powiatu jest Goleniów[1].

Krajobraz powiatu ukształtowany został w wyniku kolejnych zlodowaceń. Spływające wody z wycofującego się na północ lodowca pocięły teren dolinami, w wyniku czego w wgłębieniach powstały oczka wodne. Na terenach dennych wzdłuż doliny Odry i wokół zalewu powstały największe torfowiska (gmina Goleniów i Stepnica) nadające temu terenowi specyficzny charakter geomorfologiczny. Powierzchnia powiatu podnosi się łagodnie w kierunku wschodnim i południowo–wschodnim. Najniżej położone tereny ciągną się w pasie około 8 km szerokości nad jeziorem Dąbie, ujściem Dolnej Odry i Zalewu Szczecińskiego. Wysokość tego obszaru wynosi do 2 m n.p.m. Pozostała część powiatu położona jest na trzech równinach: Równinie Nowogardzkiej, Równinie Goleniowskiej i Równinie Gryfickiej oraz Wysoczyźnie Łobeskiej[2].

Na obszarze powiatu wydzielono rzeźby terenu różnego pochodzenia:

  • formy pochodzenia lodowcowego,
  • formy pochodzenia wodnolodowcowego,
  • formy pochodzenia eolicznego,
  • formy pochodzenia rzecznego,
  • formy pochodzenia jeziornego,
  • formy utworzone przez roślinność (równiny torfowe)[3] .

Klimat

Na kształtowanie się klimatu powiatu goleniowskiego mają wypływ między innymi: Zalew Szczeciński, dolina ujścia Odry, jezioro Dąbie oraz Puszcza Goleniowska[4]. Pod względem klimatycznym omawiany obszar został zaliczony przez Krzysztofa Prawdzica do Dzielnicy Bałtyckiej oraz krain: Gryficko-Nowogardzkiej, Pyrzycko-Goleniowskiej i Zalewu Szczecińskiego[5].

Krainy klimatyczne według Krzysztofa Prawdzica
Dane klimatyczne Kraina
Zalewu Szczecińskiego
Kraina
Gryficko-Nowogardzka
Kraina
Pyrzycko-Goleniowska
średnia temperatura roczna 8 - 8,1°C 7 - 7,6°C 7,7 - 7,9°C
średnia temperatura okresu V-VII 14,5 - 15,2°C 14 - 15°C 15 - 15,6°C
suma opadów atmosferycznych w roku 550 mm 550 - 625 mm 525 mm
suma opadów atmosferycznych w okresie V-VII 170 - 180 mm 180 - 190 mm 180 mm

Z kolei Alojzy Woś biorąc pod uwagę najczęściej występujące typy pogody, zakwalifikował ten teren do Regionu Zachodniopomorskiego. Charakteryzuje się on w porównaniu z innymi regionami kraju:

  • względnie częstym występowaniem dni z pogodą przymrozkową, umiarkowanie zimną (średnia dobowa temperatura powietrza od 0,0°C do -5,0°C, temperaturą maksymalną powyżej i minimalną poniżej 0°C), z niewielkim zachmurzeniem oraz bez opadu
  • oraz rzadkie zjawianie się dni z pogodą przymrozkową, umiarkowanie zimną, z dużym zachmurzeniem nieba i opadem[6].
Rejonizacja klimatyczna powiatu goleniowskiego
Gmina według Krzysztofa Prawdzica według Alojzego Wosia
Goleniów Kraina Pyrzycko-Goleniowska
Kraina Gryficko-Nowogardzka
Region Zachodniopomorski
Maszewo Kraina Gryficko-Nowogardzka Region Zachodniopomorski
Nowogard Kraina Gryficko-Nowogardzka Region Zachodniopomorski
Osina Kraina Gryficko-Nowogardzka Region Zachodniopomorski
Przybiernów Kraina Gryficko-Nowogardzka
Kraina Zalewu Szczecińskiego
Region Zachodniopomorski
Stepnica Kraina Gryficko-Nowogardzka
Kraina Pyrzycko-Goleniowska
Kraina Zalewu Szczecińskiego
Region Zachodniopomorski

Obiekty fizjograficzne

Rzeka Ina

Najwyższymi wzniesieniami na obszarze powiatu są[7]:

Krzewisko - góra, 68 m, połozona 1 km na południe od Danowa;
Konarzewka - góra, 81,6 m, położona na południowy wschód od Korytowa (s. 209)
Racza Góra - góra 86 m, 1,5 km na wschód od Bieniczek (s. 369)
Wyżawa - góra, 56 m, położona 1 km na północny wschód od Krzywic
Kopice - góra, 46 m, połozona 3,5 km na południe od Miodowic;
Wieża - góra, 37 m, położona koło Miłowa i Zielonczyna.

Największymi jeziorami w powiecie są:[8]:

Przez powiat przepływają m. in. rzeki[9]:

Przyroda

Leśnictwo

Nadleśnictwo Goleniów

Lasy zajmują 35% powierzchni powiatu. Dużą część gmin Przybiernów, Stepnica i Goleniów zajmują lasy Puszczy Goleniowskiej. Na terenie powiatu funkcjonują:

12 596,41 ha powierzchni lasów w gminie Goleniów,
202,46 ha powierzchni lasów w gminie Maszewo,
oraz powierzchnię lasów w mieście Goleniów.
  • Nadleśnictwo Goleniów – o łącznej powierzchni leśnej 21 079,67 ha, obejmujące teren gmin: Goleniów, Stepnica, Przybiernów, Osina oraz miasta Goleniów[12];
  • Nadleśnictwo Nowogard – obejmuje swoim obszarem lasy w gminach Goleniów (3%), Maszewo (16%), Nowogard (39%), Osina (19%), Przybiernów (16%)[13];
  • Nadleśnictwo Rokita – obejmuje tereny gmin Nowogard, Przybiernów i Stepnica[14].
Leśnictwo w powiecie goleniowskim[15]
Gmina Goleniów Maszewo Nowogard Osina Przybiernów Stepnica
Powierzchnia lasów ogółem w ha 21386,8 3644,6 8905,6 3524,8 12762,0 9372,7
w tym lasy publiczne 21312,3 3535,9 8770,7 3483,7 12711,6 9354,3
w tym własność gminy 41,0 15,4 6,9 12,1 30,2 -
Lesistość % 48,3 17,3 26,3 34,7 55,8 32,0

Obszary Natura 2000

Obszary Natura 2000 na terenie powiatu goleniowskiego[16]:

  • Obszar specjalnej ochrony ptaków Dolina Dolnej Odry PLB320003
Obszar doliny Odry pomiędzy Kostrzynem a Zalewem Szczecińskim wraz z Jeziorem Dąbie, powierzchnia ok. 60.207 ha. Administracyjnie obejmuje m. in. tereny należące do gminy Goleniów.
  • Obszar specjalnej ochrony ptaków Zalew Szczeciński PLB 320009
Zajmuje powierzchnię ok. 47.195 ha. Położony m. in. w gminach Stepnica i Goleniów.
  • Specjalny obszar ochrony siedlisk Ujście Odry i Zalew Szczeciński PLH 320018
Zajmuje powierzchnię ok. 52.612 ha. Położony m. in. w gminie Stepnica i Goleniów. Na terenie obszaru wydzielono rezerwaty przyrody Białodrzew Kopicki i Czarnocin.
  • Obszar specjalnej ochrony ptaków Puszcza Goleniowska PLB 320012
Zajmuje powierzchnię ok. 25.039 ha. Położony na terenach gmin Goleniów, Przybiernów, Stepnica i Wolin. Na terenie obszaru wydzielono rezerwaty przyrody: Uroczysko Święta im. Profesora Mieczysława Jasnowskiego, Olszanka.
  • Specjalny obszar ochrony siedlisk Uroczyska w Lasach Stepnickich PLH 320033
Zajmuje powierzchnię ok. 2.749 ha. Położony na terenie gmin Goleniów i Stepnica, w południowo-wschodniej części Puszczy Goleniowskiej. Obejmuje obszar dwóch, sąsiadujących ze sobą rezerwatów: Olszanka i Uroczysko Święta.
  • Specjalny obszar ochrony siedlisk Ostoja Goleniowska PLH 320013
Zajmuje powierzchnię ok. 8.419 ha. Położony na terenie gmin Goleniów, Przybiernów, Stepnica, Osina, Nowogard. Ostoja obejmuje najcenniejsze fragmenty Puszczy Goleniowskiej, związane z rzekami Gowienicą, Stepnicą, Wołczenicą i rynnami subglacjalnymi z licznymi oczkami torfowisk wysokich. Na terenie obszaru wydzielono rezerwaty przyrody: Cisy Rokickie im. prof. Stanisław Króla i Przybiernowski Bór Bagienny.
  • Obszar specjalnej ochrony ptaków Łąki Skoszewskie PLB 320007
Zajmuje powierzchnię ok. 9.083 ha na obszarze gmin Stepnica, Przybiernów i Wolin. Ostoja obejmuje rozległy obszar bagnistych łąk na wschodnim brzegu Zalewu Szczecińskiego, pomiędzy miejscowościami Gąsierzyno na południu, Żarowo na wschodzie i Skoszewo na północy. Na terenie obszaru wydzielono dwa rezerwaty przyrody: Czarnocin i Białodrzew Kopicki.

Rezerwaty przyrody

  • Rezerwat przyrody Białodrzew Kopicki – obszar wody i wybrzeża Zalewu Szczecińskiego, położony w gminie Stepnica, na północ od wsi Kopice o łącznej powierzchni 10,50 ha. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie wodnej strefy litoralu aluwialnej terasy z rzadką roślinnością wodną, szuwarową i zarostową oraz fragmentu lasu łęgowego[17].
  • Rezerwat przyrody Czarnocin – rezerwat torfowiskowy, położony w gminie Stepnica, Leśnictwie Rybitwa (Nadleśnictwo Goleniów) o powierzchni 419,38 ha. Celem utworzenia rezerwatu przyrody jest zachowanie fragmentu torfowiska przejściowego z charakterystyczną roślinnością atlantycką oraz olsu olszowo-brzozowego z licznymi skupiskami paproci długosza królewskiego (Osmunda regalis), woskownicy europejskiej (Myrica gale) i wiciokrzewu pomorskiego (Lonicera periclymenum)[18]
  • Rezerwat przyrody Uroczysko Święta im. prof. Mieczysława Jasnowskiego – rezerwat torfowiskowy, obszar lasu położony w gminie Goleniów, Leśnictwie Olszanka (Nadleśnictwo Goleniów), o powierzchni 207,77 ha. Celem utworzenia rezerwatu przyrody jest ochrona lasów bagiennych z licznymi stanowiskami paproci długosza królewskiego (Osmunda regalis) oraz wiciokrzewu pomorskiego (Lonicera periclymenum)[19];
  • Rezerwat przyrody Olszanka – rezerwat torfowiskowy, obejmuje obszar lasu, bagien i wód, o powierzchni 1.354,39 ha, położony w gminach Stepnica i Goleniów. Celem ochrony jest zachowanie ze względów przyrodniczych i naukowych torfowiska bałtyckiego, borów bagiennych i olsów oraz rzadkich i ginących gatunków ptaków i ssaków[20]
  • Rezerwat przyrody Cisy Rokickie im. prof. Stanisław Król – rezerwat florystyczny o powierzchni 17,41 ha, położony w gminie Przybiernów. Celem ochrony przyrody w rezerwacie jest zachowanie najliczniejszej w Polsce populacji cisa pospolitego (Taxus baccata) odnawiającej się dynamicznie udanymi obsiewami naturalnymi, a także ochrona stanowisk innych chronionych gatunków roślin, w tym w szczególności wiciokrzewu pomorskiego (Lonicera periclymenum)[21].
  • Rezerwat przyrody Przybiernowski Bór Bagienny – rezerwat leśny o powierzchni 66.01 ha, obejmuje obszar lasów i torfowisk, położony w gminie Przybiernów. Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie naturalnego ekosystemu boru bagiennego, otaczającego go fragmentu ekosystemu leśnego na siedliskach wilgotnych, ekosystemów bagiennych, zaroślowych oraz fragmentu doliny rzeki Wołczenicy wraz z zachodzącymi w nich procesami fluktuacji, sukcesji i regeneracji[22]
  • Rezerwat przyrody Jezioro Czarne – rezerwat florystyczny, obejmuje obszar Jeziora Czarnego z narastającym torfowiskiem, mszarami brzozowymi i sosnowymi oraz brzeziną bagienną o ogólnej powierzchni 39,39 ha, położony w Nadleśnictwie Rokita, na terenie gminy Przybiernów. Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie eutroficznego jeziora wraz z otaczającymi go torfowiskami i drzewostanami na siedliskach mokrych i wilgotnych oraz populacji bytującego tam bobra europejskiego (Castor fiber)[23].
  • Rezerwat przyrody Żółwia Błoć - rezerwat torfowiskowy, o powierzchni 15,13 ha i otulinie 88,62 ha, położony w obrębie ewidencyjnym Niedamierz w gminie Goleniów. Celem ochrony rezerwatu jest zachowanie cennych zbiorowisk roślinnych charakterystycznych dla torfowisk wysokich i przejściowych oraz ochrona bogatej flory torfowców, innych mchów i charakterystycznej dla mszarów flory naczyniowej[24].
  • Rezerwat przyrody Wrzosiec – rezerwat torfowiskowy, obszar o łącznej powierzchni 14,28 ha położony w obrębie ewidencyjnym Krzywice, w gminie Osina. Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie mszaru wrzoścowego ze śródtorfowiskowym je-ziorem oraz unikalnych zbiorowisk roślinnych reprezentujących różne siedliska podlegające prawnej ochronie, a także gatunki roślin chronionych, rzadkich i zagrożonych[25].
  • Rezerwat przyrody Krzywicki Mszar – rezerwat florystyczny, obszar o łącznej powierzchni 5,95 ha położony w obrębie ewidencyjnym Krzywice, w gminie Osina. Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie torfowiska wysokiego oraz unikalnych zbiorowisk roślinnych reprezentujących różne siedliska podlegające prawnej ochronie, a także gatunki roślin chronionych, rzadkich i zagrożonych[26].

Zespoły przyrodniczo-krajobrazowe

  • Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Dolina rzeki Wołczenicy – położony w gminie Nowogard, cenne krajobrazowo obszary półnaturalnych łąk z zachowaną ekstensywną gospodarką łąkarską i pastwiskową, charakteryzujące się dużą bioróżnorodnością szczególnie awifauny[27].
  • Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Dolina rzeki Sąpólnej - położony w gminie Nowogard, cenny krajobrazowo obszar łęgów i olsów oraz półnaturalnych łąk z zachowaną ekstensywną gospodarką łąkarską i pastwiskową, charakteryzujący się dużą bioróżnorodnością[28].
  • Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Dolina rzeki Pieleszy - położony w gminie Nowogard, cenne krajobrazowo obszary półnaturalnych łąk z zachowaną ekstensywną gospodarką łąkarską i pastwiskową, charakteryzujące się dużą bioróżnorodnością szczególnie awifauny[29].
  • Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Przybiernowskie Cisy – położony w gminie Przybiernów obejmuje obszar 76,14 ha lasów, torfowisk i wód. Utworzony został na obszarze występowania odnowień naturalnych cisa pospolitego (Taxus baccata)[30]
  • Zespół przyrodniczo-krajobrazowy Krzewina – położony w gminie Stepnica obejmuje kompleks wydm szarych ciągnących się wzdłuż Zalewu Szczecińskiego miedzy miejscowościami Kopice i Czarnocin o łącznej powierzchni 20,78 ha. Celem utworzenia zespołu jest zachowanie fragmentu krajobrazu, wzniesień wydmowych pokrytych lasem dębowo-sosnowym, a także fragmentów fitocenoz murawowych i zbiorowisk pionierskich, zasługujących na ochronę ze względu na walory widokowe i estetyczne[31].

Parki podworskie

Parki podworskie powiatu goleniowskiego wpisane do rejestru Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków[32]:

  • w gminie Goleniów
park pałacowy w Mostach z pierwszej połowy XIX wieku o powierzchni 28 ha. Drzewostan stanowią m. in.: buki zwyczajne (obwód 375-450 cm), dęby szypułkowe (obwód 400-640 cm), glediezja trójcierniowa (obwód 200 cm);
  • w gminie Nowogard
park dworski w Kulicach z pierwszej połowy XIX wieku o powierzchni ok. 6 ha. Drzewostan stanowią m. in.: dęby szypułkowe (obwód ok. 160-430cm), kasztanowce (obwód 140-260 cm), sosny wejmutki (obwód 260-310), jesion wyniosły odmiana zwisająca (ob. 170-240 cm);
park dworski w Bienniczkach;
park dworski w Bieńczycach;
park dworski w Długołęce;
park dworski w Konarzewie;
park dworski w Miętnie;
park dworski w Osowie;
park dworski w Słajsinie;
park dworski w Warnkowie;
park dworski w Wierzbięcinie;
  • w gminie Osina
park podworski w Osinie, prawdopodobnie z przełomu XVIII i XIX wieku, o powierzchni ok. 1 ha. Drzewostan stanowią m.in.: buki, dęby, graby, lipy, wiązy.
park dworski w Bodzęcinie;
park dworski w Kikorzu;
park dworski w Węgorzycach;
  • w gminie Przybiernów
park w Buku, założenie przestrzenne dworsko-parkowe o łącznej powierzchni ok. 75 ha. Drzewostan stanowią m. in.: dęby szypułkowe (obwód 280-540 cm), buki zwyczajne (obwód ok. 300-340 cm), lipy drobnolistne (obwód 300-540 cm).
park dworski w Łoźnicy.

Pomniki przyrody

Goleniów - ścieżka przyrodnicza w Parku Ignacego Paderewskiego
Wykaz istniejących pomników przyrody w powiecie goleniowskim[33]
Nazwa Liczba obiektów Gmina Miejscowość
Dąb szypułkowy 1 Goleniów Goleniów
Lipa drobnolistna 2 Goleniów Kliniska Wielkie
Dąb szypułkowy 1 Goleniów Imno
Dąb szypułkowy 2 Goleniów Imno
Świerk pospolity 1 Goleniów Kąty
Aleja dębów szypułkowych 40 Goleniów Imno
Dąb szypułkowy 1 Maszewo Maszewo
Dąb szypułkowy 1 Maszewo Maciejewo
Dąb szypułkowy 6 Nowogard Kulice
Klon jawor 1 Nowogard Kulice
Sosna pospolita 1 Nowogard Kulice
Wiąz szypułkowy 1 Nowogard Kulice
Buk pospolity 2 Nowogard Kulice
Wierzba krucha 1 Nowogard Długołęka
Buk pospolity 1 Nowogard Osowo
Jabłoń dzika 1 Nowogard Wierzbięcin
Dąb szypułkowy 3 Nowogard Wierzbięcin
Głóg 1 Nowogard Kulice
Sosna pospolita 1 Nowogard Długołęka
Dąb szypułkowy 3 Nowogard Trzechel
Dąb szypułkowy 2 Nowogard Strzelewo
Buk pospolity 1 Nowogard Trzechel
Dąb szypułkowy 2 Nowogard Dąbrowa Nowogardzka
Buk pospolity 1 Nowogard Dąbrowa Nowogardzka
Żywotnik zachodni 1 Nowogard Strzelewo
Buk pospolity 1 Nowogard Strzelewo
Buk pospolity 1 Nowogard Świerczewo
Świerk pospolity 1 Nowogard Strzelewo
Dąb szypułkowy 1 Osina Bodzęcin
Sosna pospolita 1 Przybiernów Babigoszcz
Głaz narzutowy 1 Przybiernów Przybiernów
Dąb szypułkowy 1 Stepnica Stepnica
Dąb szypułkowy 1 Stepnica Zielonczyn
Cis pospolity 1 Stepnica Zielonczyn
Buk zwyczajny 1 Stepnica Widzieńsko
Cis pospolity 1 Stepnica Widzieńsko
Dąb szypułkowy 1 Stepnica Widzieńsko

Historia

Powiat goleniowski został utworzony na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 1954 roku w sprawie utworzenia powiatu goleniowskiego w województwie szczecińskim[34]. Rozporządzenie to weszło w życie z dniem 1 października 1954 roku. Siedzibą Powiatowej Rady Narodowej nowo utworzonego powiatu został Goleniów. W jego skład weszły: z powiatu nowogardzkiego: miasta: Goleniów i Maszewo gromady: Jarosławki, Kliniska Wielkie, Krępsko, Lubczyna, Mosty, Rożnowo Nowogardzkie, Stawno i Żółwia Błoć z powiatu kamieńskiego: gromady: Łożnica, Moracz, Przybiernów, Racimierz i Stepnica.

Według podziału administracyjnego województwa szczecińskiego obowiązującym w 1958 roku powiat składał się z dwóch miast Goleniowa i Maszewa oraz 13 gromad: Jarosławki, Kliniska Wielkie, Krępsko, Lubczyna, Łoźnica, Moracz, Mosty, Przybiernów, Racimierz, Rożnowo Nowogardzkie, Stawno, Stepnica, Żółwia Błoć[35].

Następnie w 1962 roku zniesiono gromadę Jarosławki, a skład poszczególnych jednostek administracyjnych wyglądał następująco:

  • miasta:

- Goleniów: Białomącze, Budzisław, Chochołki, Ciechno, Domastryjewo, Inina, Ininka, Janiszewo, Jawornik, Kępki, Krzewno, Mikorzyn, Piskorze, Skórnica, Strzałkowo, Twarogi, Wygonki, Zabród, Zarosty, Żółwia;

- Maszewo: Urwite, Wisławie;

  • gromady:

- Kliniska Wielkie: Bystra, Czarna Łąka, Dobroszyn, Iwno, Kliniska, Kliniska Małe, Kliniska Wielkie, Łękinia, Mokrzenica, Pucice, Pucie, Pucko, Roztocze, Rurzyca, Rzęśnica, Starbiszewko, Warcisławiec, Załom;

- Krępsko: Bolesławice, Czołpino, Jedliny, Kalikowice, Kamieniska, Kąty, Kiełpinek, Kiełpnica, Krępsko, Łaniewo, Marłecz, Modrzewie, Nadrzecze, Przerośliny, Raduń, Święta, Trawica, Zgorznica, Żdżary;

- Lubczyna: Borzysławiec, Dębniki, Dębolesie, Inoujście, Kępy Lubczyńskie, Kłosowice, Komarowo, Lubczyna, Łozienica, Rybaki Lubczyńskie, Smolno, Trzebuń, Zaborze, Załąki Małe, Załąki Wielkie, Zamęcie, Zdrojewo;

- Łoźnica: Babigoszcz, Biebrówek, Budzieszewice, Dzieszkowo, Dzisna, Łoźnica, Niewiadowo, Przybkowo, Sobieszewo, Żychlikowo;

- Moracz: Buk, Czarnogłowy, Derkacz, Leszczno, Lewin, Moracz, Rokita, Świętoszewko, Świętoszewo, Włodzisław, Wyszesław;

- Mosty: Brudzeń, Budno, Budzieszowice, Burowo, Burówko, Danowo, Dołgie, Imno, Jarosławki, Maciejewo, Mosty, Pogrzymie, Przepiórki;

- Przybiernów: Bogacze, Bratonie, Brzozowo, Domanie, Kartlewko, Kartlewo, Owczarnia, Przełęg, Przybiernów, Sosnowice, Trzebianowo, Zabierzewo;

- Racimierz: Bezmieście, Dębiany, Glinka, Gołocin, Ilepole, Jarszewko, Laszczka, Łask, Łąka, Machowica, Miodowice, Nowiny, Podbrzezie, Racimierz, Rzystnowo, Skotniki, Zielonczyn, Żarnowo, Żarnówko, Żelisław;

- Rożnowo Nowogardzkie: Darż, Dąbrowica, Dobrosławiec, Dolacino, Przemocze, Radzanek, Rożnowo Nowogardzkie, Swojcino, Zagórce;

- Stawno: Bącznik, Bolechowo, Łęsko, Pątlica, Podańsko, Smolniki, Stawno, Tarnowiec, Tarnowo, Tarnówko;

- Stepnica: Bachorze, Biadaszkowo, Bociar, Bogusławie, Borowice, Budzień, Chełst, Chojęcin, Czarnocin, Czerwonak, Gaje, Gąsierzyno, Grzybnica, Kopice, Krakówko, Krępa, Krokorzyce, Miłowo, Mosina, Ostrowo, Piaski Małe, Podlesie, Rogów, Sikorze, Smogorki, Smogory, Stepnica, Stepniczka, Śmięć, Świbin, Świętowice, Widzieńsko, Wiry;

- Żółwia Błoć: Białuń, Glewice, Gniazdowo, Grabina, Marszewo, Miękowo, Niedamierz, Wierzchosław, Żółwia Błoć[36].


1 lipca 1968 roku zniesiono: - gromadę Kliniska Wielkie, a obszar tej gromady włączono do gromady Lubczyna;

- gromadę Moracz, a jej obszar włączono do gromady Przybiernów;

- gromady Krępsko i Żółwia Błoć, a z ich obszarów utworzona gromadę Goleniów z siedzibą Gromadzkiej Rady Narodowej w Goleniowie;

- gromadę Stawno i włączono miejscowości Bolechowo oraz Podańsko do gromady Goleniów, a miejscowości Bącznik, Łęsko, Pątlica, Smolniki, Stawno, Tarnowiec, Tarnowo, Tarnówko do gromady Rożnowo Nowogardzkie[37].


Kolejny podział administracyjny z 1969 roku ustanawiał w gromadach następujące sołectwa:

  1. w Gromadzie Goleniów – Bolechowo, Kąty, Krępsko, Łaniewo, Modrzewie, Podańsko, Białuń, Glewice, Marszewo, Miękowo, Wierzchosław, Żdżary, Żółwia Błoć;
  2. w Gromadzie Lubczyna – Borzysławiec, Czarna Łąka, Inoujście, Kliniska Wielkie, Komarowo, Lubczyna, Łozienica, Rurzyca, Załom;
  3. w Gromadzie Łoźnica – Babigoszcz, Budzieszewice, Dzieszkowo, Dzisna, Łoźnica, Niewiadowo, Sobieszewo;
  4. w Gromadzie Mosty – Budno, Budzieszowce, Burowo, Danowo, Imno, Jarosławki, Mosty, Pogrzymie;
  5. w Gromadzie Przybiernów - Brzozowo, Czarnogłowy, Kartlewo, Moracz, Przybiernów, Włodzisław, Zabierzewo;
  6. w Gromadzie Racimierz - Jarszewko, Miodowice, Racimierz, Rzystnowo, Żarnowo, Żarnówko;
  7. w Gromadzie Rożnowo Nowogardzkie - Darż, Dąbrowica, Dobrosławiec, Przemocze, Radzanek, Rożnowo Nowogardzkie, Stawno, Tarnówko, Tarnowiec, Zagórce;
  8. w Gromadzie Stepnica - Gąsierzyno, Kopice, Miłowo, Piaski Małe, Stepnica, Stepniczka[38].


Z dniem 1 stycznia 1973 roku zniesiono gromady, a w ich miejsce powołano gminy. Wówczas w powiecie goleniowskim znalazły się:

  1. Gmina Goleniów z siedzibą Gminnej Rady Narodowej w Goleniowie, w skład nowoutworzonej gminy weszły obszary sołectw Białuń, Bolechowo, Budno, Burowo, Danowo, Glewice, Imno, Kąty, Krępsko, Łaniewo, Marszewo, Miękowo, Modrzewie, Mosty, Niewiadowo, Podańsko, Stawno, Tarnowiec, Tarnówko, Wierzchosław, Żdżary, Żółwia Błoć;
  2. Gmina Lubczyna z siedzibą Gminnej Rady Narodowej w Lubczynie, w skład nowoutworzonej gminy weszły sołectwa: Borzysławiec, Czarna Łąka, Inoujście, Kliniska Wielkie, Komarowo, Lubczyna, Łozienica, Rurzyca, Załom;
  3. Gmina Maszewo - z siedzibą Gminnej Rady Narodowej w Maszewie, w skład nowoutworzonej gminy weszły obszary sołectw: Darż, Dąbrowica, Dobrosławiec, Budzieszowce, Jarosławki, Pogrzymie, Przemocze, Radzanek, Rożnowo Nowogardzkie, Zagórce;
  4. Gmina Przybiernów - z siedzibą Gminnej Rady Narodowej w Przybiernowie, w skład nowoutworzonej gminy weszły obszary sołectw: Babigoszcz, Brzozowo, Budzieszewice, Czarnogłowy, Dzieszkowo, Dzisna, Kartlewo, Łoźnica, Miodowice, Moracz, Przybiernów, Rzystnowo, Sobieszewo, Włodzisław, Zabierzewo;
  5. Gmina Stepnica - z siedzibą Gminnej Rady Narodowej w Stepnicy, w skład nowoutworzonej gminy weszły obszary sołectw: Gąsierzyno, Jarszewko, Kopice, Miłowo, Piaski Małe, Racimierz, Stepnica, Stepniczka, Widzieńsko, Zielonczyn, Żarnówko[39].
Gminy powiatu goleniowskiego

Kolejna reforma administracyjna z 1975 roku, wprowadzająca dwustopniowy podział administracyjny państwa (województwo i gmina), zniosła powiat goleniowski[40].

Z dniem 1 stycznia 1992 roku dokonano połączenia miast i gmin w jedną gminę miejsko-wiejską:

  • miasto Goleniów i gminę Goleniów w gminę Goleniów
  • miasto Maszewo i gminę Maszewo w gminę Maszewo
  • miasto Nowogard i gminę Nowogard w gminę Nowogard[41].


W wyniku reformy administracyjnej kraju z 1999 roku powołano powiat goleniowski (z siedzibą władz w Goleniowie), obejmujący gminy: Dobra, Goleniów, Maszewo, Nowogard, Osina i Przybiernów[42]. 1 stycznia 2002 roku reaktywowano powiat łobeski, do którego przyłączono gminę Dobra z powiatu goleniowskiego[43].

Samorząd

Organami powiatu są Rada Powiatu i Zarząd Powiatu.

Rada jest organem stanowiącym i kontrolnym powiatu. Jej kadencja trwa 4 lata, licząc od dnia wyborów. Radni są wybierani w wyborach bezpośrednich. W skład Rady wchodzi 19 radnych. Rada wybiera ze swego grona Przewodniczącego i 2 Wiceprzewodniczących bezwzględną większością głosów w obecności, co najmniej połowy ustawowego składu Rady, w głosowaniu tajnym.

Zarząd Powiatu organem wykonawczym powiatu. W skład Zarządu wchodzą: Starosta jako jego Przewodniczący, Wicestarosta i pozostali członkowie w liczbie 3 osób[44].

Budynek Starostwa Powiatowego w Goleniowie

Lista radnych Rady Powiatu w Goleniowie V kadencji:

Przewodniczący Rady: Kazimierz Ziemba[45]

Wiceprzewodniczący Rady: Izabela Żabicka, Marcin Fedeńczak[46]

Pozostali członkowie Rady: Leszek Andrzej Soroczyński, Tomasz Marcin Stanisławski, Bożena Beata Baryluk-Starczewska, Teresa Chydko, Danuta Faryniarz, Jolanta Renata Jarlaczyńska, Sylwester Aleksander Górzny, Paweł Marcin Gulbinowicz, Robert Antoni Czapla, Tomasz Teodor Kulinicz, Kazimierz Lembas, Józef Dariusz Korkosz, Czesław Siwek, Łucja Kotwicka, Bogusław Marian Grodź, Krzysztof Roman Wasiluk.

Zarząd Powiatu tworzą:

Starosta: Tomasz Kuliczynin[47]

Wicestarosta: Tomasz Stanisławski[48]

W skład Zarządu wchodzą także: Jolanta Jarlaczyńska, Leszek Soroczyński, Andrzej Siwy.


Lista radnych Rady Powiatu w Goleniowie IV kadencji 2010-2014[49]:

Przewodniczący Rady: Witold Kaleczyc[50]

Wiceprzewodniczący Rady: Czesław Siwek, Leszek Andrzej Soroczyński[51]

W skład Rady wchodzą także:

Michał Eugeniusz Bartoszewski, Danuta Elżbieta Domaradzka, Danuta Faryniarz, Marcin Fedeńczak, Anna Iwona Fedorczuk-Smolira, Bogusław Marian Grodź, Jolanta Renata Jarlaczyńska, Piotr Paweł Kijko, Józef Dariusz Korkosz, Łucja Kotwicka, Tomasz Teodor Kulinicz, Kazimierz Lembas, Gizela Elżbieta Rybicka, Tomasz Marcin Stanisławski, Wojciech Grzegorz Włodarczyk, Mariusz Sławomir Zalewski.

Zarząd Powiatu tworzą:

Starosta: Tomasz Marcin Stanisławski[52]

Wicestarosta: Tomasz Teodor Kulinicz[53]

W skład Zarządu wchodzą także:

Łucja Kotwicka, Mariusz Sławomir Zalewski, Józef Dariusz Korkosz.


Lista radnych Rady Powiatu w Goleniowie III kadencji 2006-2010[54]:

Przewodniczący Rady: Witold Kaleczyc[55]

Wiceprzewodniczący: Sylwester Górzny, Zygmunt Heland[56]

W skład Rady wchodzili także:

Michał Eugeniusz Bartoszewski, Józef Bednarz, Danuta Elżbieta Domaradzka, Adam Fedeńczak, Mirosław Guzikiewicz, Marek Jan Kołodziejek, Józef Dariusz Korkosz, Kazimierz Lembas, Gizela Elżbieta Rybicka, Czesław Siwek, Rafał Ryszard Torzewski, Waldemar Jan Tunkiewicz, Wojciech Grzegorz Włodarczyk

oraz

Dorota Maria Rybarska-Jarosz, zastąpiona w 2007 roku przez Mieczysława Andrzeja Bździucha[57]

Zygmunt Piotr Siepka, zastąpiony w 2007 roku przez Edwarda Nykiela[58]

Artur Adam Danielewski, zastąpiony w 2008 roku przez Annę Iwonę Fedorczuk-Smolirę[59]

Zarząd Powiatu tworzyli w latach 2006-2010:

Starosta: Tomasz Marcin Stanisławski[60]

Wicestarosta: Tomasz Teodor Kulinicz[61]

W skład Zarządu wchodzili również:

Michał Eugeniusz Bartoszewski, Józef Dariusz Korkosz oraz Zygmunt Piotr Siepka (zastąpiony w 2007 roku przez Edwarda Nykiela)


Lista radnych Rady Powiatu w Goleniowie II kadencji 2002-2006[62]:

Przewodniczący Rady: Czesław Siwek[63]

Wiceprzewodniczący: Zygmunt Goc, Sylwester Górzny[64]

W skład Rady wchodzili także:

Jerzy Jabłoński, Józef Bednarz, Medard Hieronim Grodziski, Zygmunt Heland, Witold Kaleczyc, Józef Dariusz Korkosz, Szczepan Kowalczyk, Kazimierz Lembas, Jerzy Mędrek, Gizela Elżbieta Rybicka, Zygmunt Piotr Siepka, Waldemar Jan Tunkiewicz, Wojciech Grzegorz Włodarczyk

oraz

Artur Gałęski, zastąpiony w 2004 roku przez Stanisława Karmana[65]

Magdalena Maria Kochan, zastąpiona w 2005 roku przez Władysława Wasylinka[66]

Rafał Ryszard Torzewski, zastąpiony w 2005 roku przez Danutę Elżbietę Domaradzką[67]

Zarząd Powiatu tworzyli w latach 2002-2006:

Starosta: Jerzy Jabłoński[68]

Wicestarosta: Józef Bednarz[69]

W skład Zarządu wchodzili również:

Zygmunt Heland, Gizela Elżbieta Rybicka, Zygmunt Piotr Siepka.


Lista radnych Rady Powiatu w Goleniowie I kadencji 1998-2002:

Przewodniczący Rady: Jerzy Mędrek, zastąpiony w trakcie kadencji przez Henryka Czarneckiego[70]

Pozostali członkowie Rady:

Bożena Borowik, Jerzy Jabłoński, Jadwiga Fernsztajn, Józefa Szukalska, Gizela Elżbieta Rybicka, Andrzej Wojciechowski, Henryk Czarnecki, Bożenna Olech, Antoni Bielida, Czesław Siwek, Jadwiga Kubinowska-Lis, Jan Kopyciński, Waldemar Jan Tunkiewicz, Zygmunt Piotr Siepka, Edward Nykiel, Medard Hieronim Grodziski, Janusz Połonka, Barbara Mackiewicz, Tadeusz Hołubowski, Zofia Machnicka, Krystyna Domagała, Beata Jasińska, Tadeusz Kwiatkowski, Władysław Wasylinka, Andrzej Dudziak, Sylwester Górzny, Czesław Czernikiewicz, Józef Dariusz Korkosz, Józef Dobruchowski, Jerzy Mędrek, Witold Kaleczyc, Kazimierz Lembas, Mieczysław Sypień

oraz

Ryszard Sarna, który od 1 stycznia 2002 znalazł się w radzie nowo utworzonego powiatu łobeskiego[71]

i Janusz Zdzisław Syfert, który zrzekł się mandatu radnego w 1999 roku, a na jego miejsce zajął Dariusz Szulejko[72].

Zarząd Powiatu tworzyli w latach 1998-2002[73]:

Starosta: Andrzej Wojciechowski

Wicestarosta: Antoni Bielida

Gospodarka i infrastruktura

Rolnictwo

Z danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, iż w 2010 roku w powiecie funkcjonowały 1562 gospodarstwa rolne, w tym 1547 indywidualne. Ich powierzchnia wynosiła łącznie 34095,83 ha (w tym 27018,39 ha gospodarstwa indywidualne)[74]:

  • w gminie Goleniów - 5896,26 ha ( w tym indywidualnych 4338,30 ha),
  • w gminie Maszewo - 9427,39 ha (w tym indywidualnych 8193,31 ha),
  • w gminie Nowogard - 10235,95 ha (w tym indywidualnych 6832,60 ha),
  • w gminie Osina - 3379,03 ha (w tym indywidualnych 2536,98 ha),
  • w gminie Przybiernów - 3230,49 ha (w tym indywidualnych 2990,49 ha,
  • w gminie Stepnica - 2126,71 ha (wyłącznie indywidualne).

Ogółem na powierzchni:

  • 23640,99 ha uprawiano zboża,
  • 1682,12 ha ziemniaki,
  • 3856,66 ha uprawy przemysłowe,
  • 3246,68 ha rzepak i rzepik,
  • 558,51 ha warzywa gruntowe,
  • 384,2 buraki cukrowe.
Użytkowanie gruntów w powiecie goleniowskim w ha <br\> stan na 2010 rok[75]
Gmina Grunty ogółem Użytki rolne ogółem Pod zasiewami Grunty ugorowane łącznie z nawozami zielonymi Uprawy trwałe Sady ogółem Ogrody przydomowe Łąki trwałe Pastwiska trwałe Pozostałe użytki rolne Lasy i grunty leśne Pozostałe grunty
Goleniów 16036,18 14555,75 5896,26 459,32 34,82 30,08 9,41 6701,07 712,23 742,65 398,56 1081,87
Maszewo 13052,51 12366,82 9427,39 291,15 434,87 106,04 5,29 1543,28 442,75 222,09 329,39 356,30
Nowogard 28066,63 24220,10 10235,95 973,42 385,77 369,17 18,64 3116,14 1251,90 8238,28 1207,52 2639,01
Osina 4926,08 4597,75 3379,03 87,78 70,87 63,94 3,42 571,47 135,97 349,20 186,55 141,78
Przybiernów 8660,68 6639,39 3230,49 182,29 143,37 140,36 2,76 2087,38 526,79 466,31 212,25 1809,04
Stepnica 7905,67 7518,81 931,00 775,76 198,00 197,80 4,94 3926,12 1115,13 567,86 187,27 199,59


Powierzchnia gospodarstw rolnych według grup obszarowych użytków rolnych w powiecie goleniowskim <br\> stan na 2010 rok[76]
Gmina ogółem do 1 ha włącznie powyżej 1 ha razem 1 - 5 ha 1 - 10 ha 1 - 15 ha 5 - 10 ha 5 - 15 ha 10 -15 ha 5 ha i więcej 10 ha i więcej 15 ha i więcej
Goleniów 16036,18 105,58 15930,60 682,20 1527,76 2488,35 845,56 1806,15 960,59 15248,40 14402,84 13442,25
Maszewo 13052,51 87,35 12965,16 444,74 1020,75 1858,63 576,01 1413,89 837,88 12520,42 11944,41 11106,53
Nowogard 28066,63 121,91 27944,72 611,85 1401,77 2484,46 789,92 1872,61 1082,69 27332,87 26542,95 25460,26
Osina 4926,08 45,61 4880,47 193,36 396,45 654,43 203,09 461,07 257,98 4687,11 4484,02 4226,04
Przybiernów 8660,68 53,08 8607,60 190,30 489,55 964,07 299,25 773,77 474,52 8417,30 8118,05 7643,53
Stepnica 7905,67 40,06 7865,61 212,23 592,31 844,80 380,08 632,57 252,49 7653,38 7273,30 7020,81

Transport

Transport drogowy

Przez powiat goleniowski przebiegają:

  • dwie drogi krajowe:
- droga krajowa nr 3, będąca na odcinku Goleniów – Szczecin Kijewo drogą ekspresową S-3;
- droga krajowa nr 6, która na odcinku Rzęśnica – Goleniów przebiega wspólnie z drogą krajową nr 3 i oznakowana jest jako S6;
  • oraz drogi wojewódzkie[77]:
nr 106, klasy G, relacji Rzewnowo - Golczewo - Nowogard - Maszewo - Łęczyca - Stargard – Pyrzyce;
nr 112, klasy Z, relacji Stepnica - Krępsko – Modrzewie;
nr 113, klasy G, relacji Święta - Goleniów - Mosty – Maszewo.

W 2011 roku na terenie powiatu znajdowało się:

  • 1227,2 km dróg powiatowych, w tym:
- 606,1 km o nawierzchni twardej,
- 569,1 km o nawierzchni twardej ulepszonej,
- 52,0 km o nawierzchni gruntowej[78];
  • 254,5 km dróg gminnych, w tym:
- 77,2 km o nawierzchni twardej,
- 70,7 km o nawierzchni twardej ulepszonej,
- 106,6 km o nawierzchni gruntowej[79].

Transport kolejowy

Poprzez powiat goleniowski przebiegają dwie linie kolejowe o numerach 401 i 402. Linia kolejowa nr 401, przebiegająca z północy na południe (Szczecin Dąbie - Świnoujście), jest jednocześnie fragmentem międzynarodowej linii kolejowej E 59. Linia kolejowa nr 402 (Goleniów - Koszalin) łączy wschodnią i zachodnią część województwa zachodniopomorskiego.

Transport lotniczy

Na terenie sołectwa Glewice, znajduje się jedyny na terenie województwa zachodniopomorskiego Port Lotniczy Szczecin-Goleniów im. NSZZ Solidarność. Swoje usługi oferują tu następujący przewoźnicy[80]:

  • Polskie Linie Lotnicze LOT - połączenia z Warszawą,
  • Ryanair - połączenia z Bristolem, Dublinem, Edynburgiem, Liverpoolem i Londynem,
  • Norwegian Air Shuttle - połączenia z Oslo,
  • Wizz Air - połączenia z Oslo i Stavanger.

Transport wodny

W Stepnicy zlokalizowany jest port, w którego granicach wyodrębnić można dwa rejony funkcjonalne:

  • Basen Kolejowy (z nabrzeżem północnym, czołowym i południowym), gdzie mogą odbywać się przeładunki ładunków masowych;
  • Basen Rybacki (z nabrzeżem przeładunkowym), gdzie znajdują się miejsca postojowe dla łodzi rybackich i jachtów[81].

Gospodarka mieszkaniowa i komunalna

W 2010 roku na terenie powiatu znajdowało się 10688 budynków mieszkalnych, a w nich w sumie 25741 mieszkań[82]. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania wynosiła 71,4 m2[83].

W zasobach gmin znajdowało się w 2011 roku 176 mieszkań socjalnych, najwięcej w gminach Nowogard (99) i Goleniów (67)[84].

W 2011 roku z sieci wodociągowej korzystało 92,1% mieszkańców powiatu, z kanalizacyjnej 66,9%, a z gazowej 54,2%[85]. Długość czynnej sieci rozdzielczej wodociągowej wynosiła 616,6 km[86], a sieci kanalizacyjnej 297,8 km[87]. Do sieci gazowej podłączonych było 14827 gospodarstw domowych. Gaz używany był do ogrzewania w 7143 mieszkaniach[88].

Sieć wodociągowa, kanalizacyjna i gazowa w poszczególnych gminach w 2011 roku[89].
Jednostka terytorialna Długość czynnej sieci rozdzielczej wodociągowej<br\>(w km) Długość czynnej sieci kanalizacyjnej<br\>(w km) Odbiorcy gazu<br\> (l. gosp.dom.)
Gmina Goleniów 235,3 148,5 7084
Gmina Maszewo 92,0 16,1 668
Gmina Nowogard 136,6 2 9,5 5725
Gmina Osina 54,2 29,1 486
Gmina Przybiernów 39,5 8,8 259
Gmina Stepnica 59,0 65,8 605

W energię elektryczną mieszkańcy powiatu zaopatrywani są za pośrednictwem magistrali o znaczeniu krajowym (linia o napięciu 400 kV Krajnik-Dunowo i Morzyczyn-Dunowo) i wojewódzkim (linia o napięciu 220 kV Morzyczyn-Racław i o napięciu 110 kV GPZ Załom-GPZ Goleniów, Morzyczyn-Maszewo, Morzyczyn-Łobez, Maszewo-Nowogard). Poszczególne miejscowości zasilane są liniami o napięciu (10-15kV). Dalej do odbiorców energia przesyłana jest przy pomocy linii niskiego napięcia zasilanej przy pomocy stacji transformatorowych[90].

Rynek pracy i bezrobocie

W odległości trzech kilometrów od Goleniowa usytuowano Goleniowski Park Przemysłowy, będący uzbrojonym technicznie terenem, na którym zlokalizowanych jest około 50 firm, zajmujących się m. in. „przetwórstwem rolnym, produkcją żywności, obróbką skór, konfekcjonowaniem i obróbką kamieni dekoracyjnych, produkcją przędzy dywanowej, tapet, artykułów higienicznych, produkcją naczep i przyczep, kadłubów do jachtów, montażem sprzętu komputerowego oraz łopat dla siłowni wiatrowych”[91]. Park zarządzany jest bezpośrednio przez Burmistrza Gminy, a wszelkie prace związane z jego rozwojem, inwestycjami i funkcjonowaniem prowadzone są przez pracowników gminy Goleniów[92].

Pracujący w 2011 roku[93]
Jednostka terytorialna Ogółem W tym kobiety Sektor publiczny Sektor prywatny
Powiat 15870 7303 5212 10658
Gmina Goleniów 9597 4163 2884 6713
Gmina Maszewo 680 400 240 440
Gmina Nowogard 3731 1872 1639 2092
Gmina Osina 500 215 80 420
Gmina Przybiernów 552 267 210 342
Gmina Stepnica 810 386 159 651
Podmioty gospodarki narodowej wg rejestru REGON
(w jednostkach gospodarczych w 2013 roku)[94]
Powiat goleniowski
Sektor publiczny prywatny
Rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo 4 404
Górnictwo i wydobywanie 0 9
Przetwórstwo przemysłowe 1 785
Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz,
parę wodną, gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych
1 19
Dostawa wody; gospodarowanie ściekami i odpadami oraz działalność związana z rekultywacją 4 36
Budownictwo 1 1434
Handel hurtowy i detaliczny; naprawa pojazdów samochodowych 2 2082
Transport i gospodarka magazynowa 2 657
Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi 0 252
Informacja i komunikacja 0 134
Działalność finansowa i ubezpieczeniowa 0 232
Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości 94 340
Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 1 561
Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca 1 219
Administracja publiczna i obrona narodowa; obowiązkowe zabezpieczenia społeczne 26 17
Edukacja 83 179
Opieka zdrowotna i pomoc społeczna 19 540
Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją 11 137
Pozostała działalność usługowa 0 468
Ogółem 250 8505

Według danych Wojewódzkiego Urzędu Pracy na koniec I kwartału 2013 roku pozostawało bez pracy ogółem 5067 osób, w tym:

- 419 z wykształceniem wyższym;

- 834 z wykształceniem policealnym lub średnim zawodowym;

- 609 z wykształceniem średnim ogólnokształcącym;

- 1274 z wykształceniem zasadniczym zawodowym;

- 1931 z wykształceniem gimnazjalnym i niższym.[95]

Bezrobotni stan na 30 kwietnia 2013 roku[96]
Jednostka terytorialna Ogółem Zamieszkali na wsi Stopa bezrobocia
Powiat 4844 2476 9,0%
Gmina Goleniów 1586 629 6,9%
Gmina Maszewo 580 317 10,5%
Gmina Nowogard 1854 706 11,3%
Gmina Osina 222 222 11,7%
Gmina Przybiernów 364 364 10,6%
Gmina Stepnica 238 238 7,4%

Kultura

Miejska i Powiatowa Biblioteka w Goleniowie

Placówkami kształtującymi życie kulturalne powiatu są przede wszystkim domy kultury i biblioteki.

Na terenie powiatu goleniowskiego prowadzą działalność:

Placówki te prowadzą szeroką działalność skierowaną do dzieci, młodzieży i dorosłych, oferując udział w zajęciach rozwijających zdolności taneczne, wokalne, plastyczne i sportowe. Domy kultury są organizatorami lub współorganizatorami imprez cyklicznych, takich jak: dożynki, spektakle, koncerty, zabawy taneczne.

W powiecie funkcjonują również:

Biblioteki organizują imprezy propagujące czytelnictwo, konkursy, zajęcia plastyczne, wystawy oraz spotkania autorskie.

Od 2008 roku w Goleniowie istnieje Ośrodek Dokumentacji Dziejów Ziemi Goleniowskiej Żółty Domek. Jego celem jest dokumentowanie, opracowywanie i popularyzowanie dziejów miasta i powiatu[97].

Oświata

Na terenie powiatu działają publiczne placówki oświatowe, prowadzone przez jednostki samorządu terytorialnego oraz placówki niepubliczne, prowadzone przez inne organa, np. osoby prywatne. W roku szkolnym 2011/2012 działało tu: 31 szkół podstawowych (w tym 2 specjalne)[98], 14 gimnazjów (w tym 2 specjalne)[99] i 16 szkół ponadgimnazjalnych.

Placówki oświatowe w powiecie goleniowskim
Gmina Placówki <br\>wychowania przedszkolnego Szkoły podstawowe Gimnazja Szkoły<br\>ponadgimnazjalne
Goleniów 21 12 6 7
Maszewo 8 3 1 3
Nowogard 14 11 4 5
Osina 1 1 1 -
Przybiernów 4 2 1 -
Stepnica 2 2 1 1

Starostwo Powiatowe jest organem prowadzącym[100]

  • w Goleniowie dla:
Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych, w skład którego wchodzą: I Liceum Ogólnokształcące im. Stefana Żeromskiego i Szkoła Policealna;
Zespołu Szkół Zawodowych, w którego skład wchodzą: Technikum Nr 1 oraz Zasadnicza Szkoła Zawodowa;
Zespołu Szkół Specjalnych, w skład którego wchodzą: Szkoła Podstawowa, Gimnazjum, Szkoła Przysposabiająca do Pracy;
Szkoły Muzycznej I Stopnia;
  • w Maszewie dla:
Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych, w skład którego wchodzą: Liceum Ogólnokształcące, Technikum nr 1, Technikum Rolnicze dla Dorosłych;

w Nowogardzie dla:

Zespołu Szkół Ogólnokształcących nr 1, w skład którego wchodzą I Liceum Ogólnokształcące im. ppor. Emilii Gierczak i I Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych;
Zespołu Szkół Ponadgimnazjalnych im. Stanisława Staszica, w skład którego wchodzą Technikum Nr 1 i Zasadnicza Szkoła Zawodowa;
Specjalnego Ośrodka Szkolno–Wychowawczego, który tworzą Szkoła Podstawowa, Gimnazjum i Szkoła Przysposabiająca do Pracy.

Wydatki na oświatę i wychowanie stanowiły 38% wydatków budżetu powiatu w 2011 r.[101]

Kościoły i związki wyznaniowe

Teren powiatu należy do Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej[102]:


Kościół Adwentystów Dnia Siódmego

Grupy w Goleniowie i Nowogardzie należą do Okręgu Zachodniopomorskiego Diecezji Zachodniej[103].


Kościół Ewangelicznych Chrześcijan

Zbór w Nowogardzie należy do Okręgu Zachodniego[104].


Kościół Zielonoświątkowy

Zbór w Goleniowie należy do Okręgu Zachodnio-Wielkopolskiego[105].


Świadkowie Jehowy

Na terenie powiatu znajduje się pięć zborów:

  • w gminie Goleniów - trzy zbory: dwa zlokalizowane w Goleniowie (Wschód i Zachód) oraz jeden w Mostach. W 2010 roku w Mostach oddano do użytku nowowybudowaną Salę Zgromadzeń, mogącą pomieścić 1000 uczestników[106];
  • w gminie Maszewo – jeden zbór w Maszewie, gdzie funkcjonuje Sala Królestwa Świadków Jehowy;
  • w gminie Nowogard - jeden zbór w Nowogardzie, gdzie funkcjonuje Sala Królestwa Świadków Jehowy.

Sport

Stadion Miejski w Goleniowie

Na terenie powiatu działają m. in. następujące kluby sportowe[107]:

  • Klub Turystyki Kolarskiej Passat Goleniów;
  • Stowarzyszenie Brydża Sportowego Progres w Goleniowie;
  • Rugby Klub Goleniów;
  • Osiedlowy Klub Sportowy Euroinsbud Goleniów;
  • Ludowy Klub Sportowy Huragan Wierzchosław;
  • Klub Jeździecki Bonin z siedzibą w Przemoczu;
  • Ludowy Klub Sportowy Masovia Maszewo, powstały pomiędzy 1946 a 1948 rokiem (piłka nożna);
  • Ludowy Klub Sportowy Olimpia Nowogard, działający od 2008 roku (piłka nożna) ;
  • Klub Sportowy Handball Nowogard (piłka ręczna);
  • Klub Motorowy Cisy Nowogard;
  • Klub Sportowy Orzeł Łoźnica w Łoźnicy, założony w 1946 (piłka nożna);
  • Klub Sportowy Pomorzanin Przybiernów w Przybiernowie (piłka nożna);
  • Ludowy Klub Sportowy Zalew Stepnica;
  • Ludowy Uczniowski Klub Sportowy Fala Czarnocin;
  • Ligowy Klub Sportowy Pionier Żarnowo, założony w 1956 roku (piłka nożna).

Bazę sportowo-rekreacyjną tworzą m. in.:

  • Stadiony Miejskie w Goleniowie, Nowogardzie, Przybiernowie;
  • Kompleks Reakreacyjno-Sportowy Fala;
  • Ośrodek Wodny, Przystań Żeglarska w Lubczynie;
  • Ośrodek Strzelecki im. J. Flaszy (strzelnica zewnętrzna i strzelnica kryta);
  • Hala Sportowa w Maszewie, działająca od 2011 roku, zawierająca boisko, siłownię, pomieszczenia przystosowane do gry w tenisa stołowego i tenisa ziemnego;
  • Tor Motokrosowy w Nowogardzie;
  • Skatepark w Nowogardzie;
  • oraz wielofunkcyjne boiska sportowe.

Do cyklicznie odbywających się imprez należą m. in.:

  • Goleniowska Mila Niepodległości - organizowana od 1989 roku;
  • Międzynarodowy Turniej Piłki Siatkowej Juniorek „Goleniów Cup”, który po raz pierwszy odbył się w 1998 roku;
  • Kryterium Uliczne o Puchar Burmistrza Maszewa - impreza organizowane od 2007 roku w celu propagowanie kolarstwa;

Do organizowanych cyklicznie imprez sportowych należą:

  • Międzynarodowy Wyścig Kolarski o Puchar Burmistrza Nowogardu;
  • Memoriał Wojtka Chomińskiego (turniej piłki ręcznej) w Nowogardzie;
  • Memoriał Janusza Kaweckiego (turniej szachowy) w Nowogardzie;
  • Triathlon Kopice w Kopicach;
  • Gminny Turniej Trzech Rakiet o Puchar Wójta Gminy Stepnica (Stepnica).

Turystyka

Walorem turystycznym powiatu goleniowskiego jest występowanie na jego terenie dużych obszarów leśnych (35% ogólnej powierzchni), m. in. Puszczy Goleniowskiej, akwenów wodnych, takich jak Jezioro Nowogardzkie, Jezioro Dąbie oraz rzek, będących doskonałym miejscem do odbywania spływów kajakowych. Na obszarze powiatu znajdują się również rezerwaty przyrody, zespoły przyrodniczo-krajobrazowe oraz obszary specjalnej ochrony ptaków i siedlisk Natura 2000.

Zabytki

Do rejestru Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie wpisane są na terenie powiatu goleniowskiego m. in.[108]:

Szlaki turystyczne

Poprzez powiat przebiega m. in. Międzygminny Szlak Rowerowy Równina Nowogardzka o łącznej długości 122 km. Na jego trasie znajdują się miejscowości należące do gmin Maszewo, Nowogard, Osina oraz gminy Dobra (powiat łobeski). Szlak rozpoczyna się i kończy w Nowogardzie, wiedzie przez Karsk - Ogorzele - Bodzęcin - Krzywice - Osinę - Burowo - Maciejewo - Jarosławki - Maszewo - Dębice - Bagna - Krzemienną - Dobrą - Rogowo - Osowo - Wierzbięcin - Kulice - Miętno.

Na rzekach Gowienica i Ina przebiegają szlaki kajakowe. Szlak kajakowy „Meandry Iny”, o długości 34 km, rozpoczyna się w Bączniku i prowadzi przez Zabrodzie, Goleniów (Basen Kąpielowy i Port Rzeczny), Modrzewie, Bolesławice, Inoujście aż do Lubczyny. Z kolei szlak kajakowy rzeką Gowienicą, przebiegający m. in. w gminach Przybiernów i Stepnica, ma łączną długość 44 km i prowadzi trasą Bodzęcin – Babigoszcz – Widzieńsko, Widzieńsko – Stepnica.

Demografia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 31 grudnia 2013 roku powiat goleniowski zamieszkiwało 82.270 osób: 40.603 mężczyzn i 41.667 kobiet[109].

Liczba ludności w poszczególnych gminach
(dane z 31 grudnia 2011)[110]
Nazwa
gminy
Powierzchnia
w km2
Liczba
ludności
Gęstość
zaludnienia na 1 km2
Goleniów 443 35.164 79
Maszewo 210 8.661 41
Nowogard 339 24.989 74
Osina 102 2.991 29
Przybiernów 229 5.238 23
Stepnica 293 4.902 17
Ogółem 1.616 81.945 51
Ludność powiatu według wieku
(dane z 31 grudnia 2011)[111]
Mężczyźni Kobiety Razem
Wiek przedprodukcyjny 8.446 8.078 16.524
Wiek produkcyjny 28.612 24.980 53.592
Wiek poprodukcyjny 3.413 8.416 11.829
Razem 40.471 41.474 81.945





Ludność powiatu w latach 2003-2011[112]
Rok 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011
Liczba mieszkańców 77.621 78.066 78.584 78.918 79.354 79.588 79.937 80.305 81.945


W 2002 roku w powszechnym spisie ludności na 77.299 mieszkańców powiatu goleniowskiego narodowość niepolską zadeklarowały 93 osoby: 30 niemiecką, 20 ukraińską i 43 inną[113]. Liczba obywateli polskich, którzy zadeklarowali używanie w kontaktach domowych języka mniejszości wyniosła 260 (245 - język niemiecki i 15 - język ukraiński)[114].

System ochrony zdrowia

Według danych Głównego Urzędu Statystycznego w 2011 roku na terenie powiatu funkcjonowało 39 zakładów opieki zdrowotnej, 19 praktyk lekarskich i 19 aptek[115].

Zakłady opieki zdrowotnej w powiecie goleniowskim <br\>(stan na 31 grudnia 2011)[116]
Gmina Goleniów Maszewo Nowogard Osina Przybiernów Stepnica Razem
Zakłady Opieki Zdrowotnej 13 3 13 2 3 5 39
Liczba osób na 1 zakład 2.705 2.887 1.922 1.496 1.746 980 301
Kadra medyczna w przeliczeniu na 1000 ludności <br\>w 2011 roku[117]
Lekarze Lekarze dentyści Pielęgniarki Położne
Powiat 1,3 0,3 2,9 0,5
Województwo 2,3 0,5 4,3 0,5

W powiecie goleniowskim prowadzą działalność dwa szpitale:

  • Szpitalne Centrum Medyczne w Goleniowie Sp. z o.o. z oddziałami: anestezjologii i intensywnej terapii, chirurgii ogólnej, chorób wewnętrznych, neonatologii, położniczo-ginekologiczny
  • Samodzielny Publiczny Szpital Rejonowy z oddziałami: chirurgii ogólnej, chorób wewnętrznych, neonatologii, pediatrii, położniczo-ginekologiczny.

Herb

Powiat goleniowski herb.png

Herb powiatu goleniowskiego zatwierdzono Uchwałą nr VIII/68/99 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 2 lipca 1999 roku w sprawie ustanowienia herbu Powiatu Goleniowskiego oraz zasad jego użytkowania. Tarcza herbu jest dwudzielna w słup. W błękitnym polu prawym znajduje się poługryf czerwony w złotej koronie, ze złotymi szponami. W srebrnym polu lewym widnieje pół zielonego buka. Pole prawe tarczy z uszczerbionym herbem księstwa szczecińskiego wskazuje na historyczną przynależność ziem powiatu do tej części Księstwa Pomorskiego. Połowa buka symbolizuje położenie geograficzne powiatu na obszarze Puszczy Goleniowskiej (której podstawowy drzewostan stanowi buczyna), a także turystyczne znaczenie tego regionu[118].

Miasta i gminy (wykaz)

Gmina Goleniów

Gmina Maszewo

Gmina Nowogard

Gmina Osina

Gmina Przybiernów

Gmina Stepnica

Goleniów

Maszewo

Nowogard

Stepnica

Przypisy

  1. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2013 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2013, s. 27, 166
  2. Plan gospodarki odpadami dla powiatu goleniowskiego na lata 2009-2016. [Przeglądany 08 kwietnia 2013]
  3. Program Ochrony Środowiska – aktualizacja. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Goleniowie [online]. [Przeglądany 16 maja 2013]
  4. Tamże
  5. Prawdzic, Krzysztof. Klimat województwa szczecińskiego w świetle potrzeb rolnictwa. Szczecin: K.W. PZPR, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa WRN w Szczecinie, 1961, s. 34-38
  6. Woś, Alojzy. Regiony klimatyczne Polski w świetle częstości występowania różnych typów pogody. Zeszyty Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 1993, nr 20, s. 14, 33
  7. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001
  8. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001; Filipiak, Jarosław, Sadowski, Jacek. Jeziora Szczecińskie (zarys faktografii). Szczecin: Akademia Rolnicza w Szczecinie, 1994, s. 154-155, 239; Hydronimy. Część 2. Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006; Waloryzacja przyrodnicza gminy Maszewo. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, 2001, s. 15-16
  9. Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001; Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006
  10. Nadleśnictwo Dobrzany. W: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie [online]. [Przeglądany 01 czerwca 2013]
  11. Nadleśnictwo Kliniska. W: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie [online]. [Przeglądany 01 czerwca 2013]
  12. Nadleśnictwo Goleniów. W: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie [online]. [Przeglądany 01 czerwca 2013]
  13. Nadleśnictwo Nowogard. W: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie [online]. [Przeglądany 01 czerwca 2013]
  14. Nadleśnictwo Rokita. W: Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Szczecinie [online]. [Przeglądany 01 czerwca 2013]
  15. Powiat goleniowski Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 11 maja 2013]
  16. Europejska sieć ekologiczna Natura 2000 w województwie zachodniopomorskim. Red. Krzysztof Ziarnek, Danuta Piątkowska. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, 2008, s. 97-142
  17. Rozporządzenie Nr 12/2005 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 28 czerwca 2005 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Białodrzew Kopicki”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2005, nr 55, poz. 1238
  18. Rozporządzenie Nr 30/2004 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 8 grudnia 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2004, nr 90, poz. 1737
  19. Rozporządzenie Nr 29/2004 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 8 grudnia 2004 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2004, nr 90, poz. 1736
  20. Rozporządzenie Nr 117/2006 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 24 października 2006 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Olszanka”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2006, nr 109, poz. 2083
  21. Rozporządzenie Nr 119/2006 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 26 października 2006 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Cisy Rokickie imienia profesora Stanisława Króla”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2006, nr 109, poz. 2084; Rozporządzenie Nr 73/2007 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 29 października 2007 r. w sprawie ustanowienia planu ochrony dla rezerwatu przyrody „Cisy Rokickie im. prof. Stanisława Króla”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2007, nr 108, poz. 1874
  22. Zarządzenie Nr 8/2009 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 9 stycznia 2009 r. w sprawie rezerwatu przyrody „Przybiernowski Bór Bagienny”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2009, nr 5, poz. 194
  23. Rozporządzenie Nr 29/2008 Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 19 czerwca 2008 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Jezioro Czarne”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2008, nr 59, poz. 1343
  24. Zarządzenie Nr 11/2010 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 22 marca 2010 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Żółwia Błoć”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2010, nr 70, poz. 1289
  25. Zarządzenie Nr 16/2010 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 2 kwietnia 2010 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Wrzosiec”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2010, nr 70, poz. 1294
  26. Zarządzenie Nr 15/2010 Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Szczecinie z dnia 2 kwietnia 2010 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody „Krzywicki Mszar”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2010, nr 70, poz. 1293
  27. Uchwała Nr XL/359/2006 Rady Miejskiej w Nowogardzie z dnia 25 października 2006 r. w sprawie ustanowienia zespołów przyrodniczo-krajobrazowych. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2007, nr 50, poz. 750
  28. Uchwała Nr XL/359/2006 Rady Miejskiej w Nowogardzie z dnia 25 października 2006 r. w sprawie ustanowienia zespołów przyrodniczo-krajobrazowych. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2007, nr 50, poz. 750
  29. Uchwała Nr XL/359/2006 Rady Miejskiej w Nowogardzie z dnia 25 października 2006 r. w sprawie ustanowienia zespołów przyrodniczo-krajobrazowych. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2007, nr 50, poz. 750
  30. Rozporządzenie Wojewody Szczecińskiego nr 14/93 z dnia 31 grudnia 1993 r.
  31. Uchwała Nr XXVII/278/10 Rady Gminy Stepnica z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie ustanowienia zespołu przyrodniczo - krajobrazowego „Krzewina”. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2010, nr 36, poz. 751
  32. Przyroda Pomorza Zachodniego. Szczecin: Oficyna In Plus, 2002, s. 247-249; Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]
  33. Program Ochrony Środowiska – aktualizacja. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Goleniowie [online]. [Przeglądany 16 maja 2013]
  34. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 1954 roku w sprawie utworzenia powiatu goleniowskiego. "Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie" 1954, nr 15, poz. 69
  35. Ogłoszenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 2 czerwca 1958 r. w sprawie podziału administracyjnego województwa szczecińskiego. "Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie" 1958, nr 7, poz. 30
  36. Obwieszczenie Wydziału Organizacyjno-Prawnego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 30 czerwca 1965 r. o aktualnym podziale administracyjnym województwa szczecińskiego, obowiązującym od 1 stycznia 1962 r. "Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie" 1965, nr 14, poz. 75
  37. Uchwała Nr XVII/94/68 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 25 kwietnia 1968 r. w sprawie zniesienia niektórych gromad w województwie szczecińskim. "Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie" 1968, nr 14, poz. 65
  38. Obwieszczenie Wydziału Organizacyjno-Prawnego Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 15 grudnia 1969 r. w sprawie ogłoszenia aktualnego podziału administracyjnego województwa szczecińskiego. "Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie" 1969, nr 23, poz. 140
  39. Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych. "Dziennik Ustaw" 1972, nr 49 poz. 312; Uchwała Nr XV/116/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie z dnia 7 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie szczecińskim. "Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie" 1972, nr 15, poz. 111
  40. Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. "Dziennik Ustaw" 1975 nr 16 poz. 91
  41. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 1991 r. w sprawie podziału lub połączenia niektórych miast i gmin, w których dotychczas działały wspólne organy, oraz zmiany i ustalenia ich nazw i siedzib. "Dziennik Ustaw" 1991 nr 87 poz. 397
  42. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów. "Dziennik Ustaw" 1998, nr 103, poz. 652
  43. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i zmiany nazw powiatów oraz zmiany siedziby władz powiatu. "Dziennik Ustaw" 2001 nr 62 poz. 631
  44. Statut Powiatu Goleniowskiego. Tekst ujednolicony. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w Goleniowie [online]. [Przeglądany 6 kwietnia 2013]
  45. Uchwała Nr I/1/14 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 28 listopada 2014 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Powiatu w Goleniowie. Biuletyn Informacji Publicznej [online]. [Przeglądany 6 marca 2015].
  46. http://spow.goleniow.ibip.pl/public/get_file_contents.php?id=269954 Uchwała Nr I/2/14 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 28 listopada 2014 r. w sprawie wyboru Wiceprzewodniczących Rady Powiatu w Goleniowie]. Biuletyn Informacji Publicznej [online]. [Przeglądany 6 marca 2015].
  47. http://spow.goleniow.ibip.pl/public/get_file_contents.php?id=269955 Uchwała Nr I/3/14 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 28 listopada 2014 r. w sprawie wyboru Starosty Powiatu w Goleniowie]. Biuletyn Informacji Publicznej [online]. [Przeglądany 6 marca 2015].
  48. http://spow.goleniow.ibip.pl/public/get_file_contents.php?id=269956 Uchwała Nr I/4/14 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 28 listopada 2014 r. w sprawie wyboru Wicestarosty oraz pozostałych członków Zarządu Powiatu w Goleniowie]. Biuletyn Informacji Publicznej [online]. [Przeglądany 6 marca 2015].
  49. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 23 listopada 2010 r. o wynikach wyborów do rad na obszarze województwa zachodniopomorskiego. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2010, nr 129, poz. 2594, 2. 17008-17009
  50. Uchwała nr I/1/10 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 02 grudnia 2010 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Powiatu w Goleniowie
  51. Uchwała nr I/2/10 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 02 grudnia 2010 r. w sprawie wyboru Wiceprzewodniczących Rady Powiatu w Goleniowie
  52. Uchwała nr I/3/10 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 02 grudnia 2010 r. w sprawie wyboru Starosty Goleniowskiego
  53. Uchwała nr I/4/10 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 02 grudnia 2010 r. w sprawie wyboru pozostałych członków Zarządu Powiatu w Goleniowie
  54. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 15 listopada 2006 r. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2006, nr 112, poz. 2164
  55. Uchwała nr I/2/06 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 24 listopada 2006 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Powiatu w Goleniowie
  56. Uchwała nr I/3/06 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 24 listopada 2006 r. w sprawie wyboru Wiceprzewodniczących Rady Powiatu w Goleniowie
  57. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 23 lutego 2007 r. w sprawie zmian w składzie osobowym Rady Powiatu w Goleniowie. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2007, nr 29, poz. 441
  58. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 14 listopada 2007 r. w sprawie zmiany w składzie osobowym Rady Powiatu w Goleniowie. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2007, nr 116, poz. 2058
  59. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 9 lipca 2008 r. w sprawie zmiany w składzie osobowym Rady Powiatu w Goleniowe. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2008, nr 65, poz. 1450
  60. Uchwała nr I/4/06 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 24 listopada 2006 r. w sprawie wyboru Starosty Goleniowskiego
  61. Uchwała nr I/5/06 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 29 listopada 2006 r. w sprawie wyboru pozostałych członków Zarządu Powiatu w Goleniowie
  62. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie w sprawie wyników wyborów do rad na obszarze województwa Zachodniopomorskiego. "Dziennik Urzędowy Województwa Szczecińskiego" 2002, nr 81, poz. 1652
  63. Uchwała nr I/1/02 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 18 listopada 2002 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Powiatu w Goleniowie
  64. Uchwała nr I/2/02 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 18 listopada 2002 r. w sprawie wyboru Wiceprzewodniczących Rady Powiatu w Goleniowie
  65. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie zmiany w składzie osobowym Rady Powiatu Goleniowskiego. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2004, nr 52, poz. 956
  66. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2006 r. w sprawie zmian w składzie osobowym Rady Powiatu w Goleniowie. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2006, nr 58, poz. 1076
  67. Obwieszczenie Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2006 r. w sprawie zmian w składzie osobowym Rady Powiatu w Goleniowie. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2006, nr 58, poz. 1076
  68. Uchwała nr I/3/02 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 18 listopada 2002 r. w sprawie wyboru Starosty Goleniowskiego
  69. Uchwała nr I/4/02 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 18 listopada 2002 r. w sprawie wyboru pozostałych członków Zarządu Powiatu w Goleniowie
  70. Kazaniecki, Józef. Goleniowski samorząd w latach 1945-2009. Goleniów: Urząd Miasta i Gminy w Goleniowie, 2009, s. 17-18
  71. Obwieszczenie Wojewódzkiego Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie zmian w składach Rad Powiatowych w Goleniowie, Gryficach i Stargardzie Szczecińskim. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2002, nr 2, poz. 62; Obwieszczenie Wojewódzkiego Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 4 kwietnia 2002 r. w sprawie zmian w składach Rad Powiatowych w Goleniowie i Myśliborzu oraz Rad Miejskich w Kołobrzegu i Stargardzie Szczecińskim. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2002, nr 21, poz. 373
  72. Obwieszczenie Wojewódzkiego Komisarza Wyborczego w Szczecinie z dnia 7 stycznia 2000 r. w sprawie zmian w składzie osobowym Rady Miejskiej w Koszalinie i Radzie Powiatu w Goleniowie. "Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego" 2000, nr 3 , poz. 30
  73. Kazaniecki, Józef. Goleniowski samorząd w latach 1945-2009. Goleniów: Urząd Miasta i Gminy w Goleniowie, 2009, s. 17-18
  74. Powierzchnia zasiewów wybranych upraw. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 6 czerwca 2013]
  75. Użytkowanie gruntów. W: Bank danych lokalnych [online]. [Przeglądany 6 maja 2013]
  76. Powierzchnia gospodarstw rolnych według grup obszarowych użytków rolnych w ha. W: Bank danych lokalnych [online. [Przeglądany 6 maja 2013]
  77. Lokalizacja i długości dróg wojewódzkich w podziale na klasy. W: Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich w Koszalinie [online]. [Przeglądany 16 czerwca 2013]
  78. Drogi publiczne powiatowe. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 16 czerwca 2013]
  79. Drogi publiczne gminne. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 16 czerwca 2013]
  80. Port Lotniczy Szczecin-Goleniów. [Przeglądany 15 kwietnia 2013]
  81. Plan rozwoju miejscowości Stepnica na lata 2005-2013. W: Biuletyn Informacji Publicznej Urząd Gminy Stepnica. [Przeglądany 16 czerwca 2013]
  82. Budynki mieszkalne w gminie. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  83. Przeciętna powierzchnia użytkowa mieszkania. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  84. Zasoby mieszkaniowe gmin (komunalne). W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  85. z instalacji w % ogółu ludności. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  86. Wodociągi. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  87. Kanalizacja. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]:
  88. Sieć gazowa. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  89. Wodociągi ; Kanalizacja; Sieć gazowa. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  90. Strategia Rozwoju Powiatu Goleniowskiego na lata 2008-2013. W: Powiat Goleniowski [online]. [Przeglądany 11 czerwca 2013]
  91. Goleniowski Park Przemysłowy. W: Goleniów.pl [online]. [Przeglądany 6 września 2013]
  92. Goleniowski Park Przemysłowy. W: Polska Agencja Informacji i Inwestycji Zagranicznych S. A. [online]. [Przeglądany 6 września 2013]
  93. Województwo Zachodniopomorskie : podregiony, powiaty, gminy 2012. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012, s. 139
  94. Podmioty wg sekcji i działów PKD 2007 oraz sektorów własnościowych. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 24 października 2014]
  95. Bezrobotni wg wykształcenia. W: Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  96. Bezrobotni wg gmin. W: Wojewódzki Urząd Pracy w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 czerwca 2013]
  97. Ośrodek Dokumentacji Dziejów Ziemi Goleniowskiej "Żółty Domek". W: Goleniów – serwis Miasta i Gminy Goleniów [online]. [Przeglądany 27 maja 2013]
  98. Szkoły podstawowe ogółem. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 11 maja 2013]
  99. Gimnazja ogółem. W: Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 11 maja 2013]
  100. Jednostki oświatowe. W: Biuletyn Informacji Publicznej Starostwo Powiatowe w Goleniowie [online]. [Przeglądany 11 kwietnia 2013]
  101. Powiat goleniowski Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 11 maja 2013]
  102. Matysiak, Paulina. Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej : nasze dziedzictwo. T. 2. Bydgoszcz: Ikona, [2012], s. 42-73; Schematyzm Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Szczecin: Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum", 2002, s. 151-160
  103. Grupa adwentystów w Goleniowie. W: Kościół Adwentystów Dnia Siódmego. Diecezja Zachodnia [online]. [Przeglądany 17 maja 2013]
  104. Zbór w Nowogardzie W: Kościół Ewangelicznych Chrześcijan w Polsce [online]. [Przeglądany 17 maja 2013].
  105. Kościół Zielonoświątkowy w Goleniowie. [Przeglądany 17 maja 2013]
  106. Tarczykowska, Agnieszka. Mostach powstał gigant. "Głos Szczeciński" 2010, nr 16, s. 10
  107. Wykaz uczniowskich klubów sportowych wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Starostę Goleniowskiego; Wykaz klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia. W: Powiat goleniowski [online]. [Przeglądany 22 maja 2013]
  108. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]
  109. Stan ludności i prognozy. Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 04 maja 2013]
  110. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2012 r. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2012, s. 166
  111. Województwo Zachodniopomorskie : podregiony, powiaty, gminy 2012. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012, s. 112
  112. Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2004-2012
  113. Deklaracje narodowościowe w gminach. W: Wyniki Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 w zakresie deklarowanej narodowości oraz języka używanego w domu [online]. [Przeglądany 11 kwietnia 2013]
  114. Mniejszości według województw, powiatów i gmin w 2002 roku. W: Wyniki Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002 w zakresie deklarowanej narodowości oraz języka używanego w domu [online]. [Przeglądany 11 kwietnia 2013]
  115. Województwo Zachodniopomorskie. Podregiony, Powiaty, Gminy. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012, s. 193
  116. Powiat goleniowski Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 11 maja 2013]
  117. Powiat goleniowski Statystyczne Vademecum Samorządowca 2012 [online]. [Przeglądany 11 maja 2013]
  118. Gut, Agnieszka. Powiat goleniowski. Herb powiatu. W: Dziesięć lat województwa zachodniopomorskiego (1999-2008). Wybrane problemy. Red. Lucjan Bąbolewski, Kazimierz Kozłowski. Szczecin: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie, 2010, s. 283


Bibliografia

  • Białecki, Tadeusz. Słownik nazw fizjograficznych Pomorza Zachodniego. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2001. ISBN 8372412014
  • „Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Szczecinie” 1954, nr 15, poz. 69; 1958, nr 7, poz. 30; 1965, nr 14, poz. 75; 1968, nr 14, poz. 65; 1969, nr 23, poz. 140; 1972, nr 15, poz. 111
  • „Dziennik Urzędowy Województwa Zachodniopomorskiego” 2000, nr 3, poz. 30; 2002: nr 2, poz. 62, nr 21, poz. 373; 2004: nr 52, poz. 956, nr 90, poz. 1736-1737; 2005, nr 55, poz. 1238; 2006: nr 58, poz. 1076, nr 112, poz. 2164, nr 109, poz. 2084-2083; 2007: nr 29, poz. 441, nr 50, poz. 750, nr 108, poz. 1874, nr 116, poz. 2058; 2008: nr 59, poz. 1343, nr 65, poz. 1450; 2009, nr 5, poz. 194; 2010: nr 36, poz. 751, nr 70, poz. 1289, 1293-1294, nr 129, poz. 2594
  • „Dziennik Ustaw” 1975 nr 16 poz. 91; 1991 nr 87 poz. 397; 1998, nr 103, poz. 652; 2001 nr 62 poz. 631
  • Dziesięć lat województwa zachodniopomorskiego (1999-2008). Wybrane problemy. Red. Lucjan Bąbolewski, Kazimierz Kozłowski. Szczecin: Książnica Pomorska im. Stanisława Staszica w Szczecinie, 2010. ISBN 978-83-87879-82-2
  • Europejska sieć ekologiczna Natura 2000 w województwie zachodniopomorskim. Red. Krzysztof Ziarnek, Danuta Piątkowska. Szczecin: Biuro Konserwacji Przyrody w Szczecinie, 2008. ISBN 9788392696001
  • Filipiak, Jarosław, Sadowski, Jacek. Jeziora Szczecińskie (zarys faktografii). Szczecin: Akademia Rolnicza w Szczecinie, 1994
  • Hydronimy. Część 1. Wody płynące, źródła, wodospady. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 8323996075
  • Hydronimy. Część 2. Wody stojące. Warszawa: Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 2006. ISBN 8323996075
  • Kondracki, Jerzy. Geografia regionalna Polski. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2001. ISBN 8301130504
  • Kazaniecki, Józef. Goleniowski samorząd w latach 1945-2009. Goleniów: Urząd Miasta i Gminy w Goleniowie, 2009
  • Matysiak, Paulina. Kościoły Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej : nasze dziedzictwo. T. 2. Bydgoszcz: Ikona, [2012]. ISBN 9788393428724
  • Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym. Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2004-2012. ISSN 1505-5507
  • Prawdzic, Krzysztof. Klimat województwa szczecińskiego w świetle potrzeb rolnictwa. Szczecin: K.W. PZPR, Wydział Rolnictwa i Leśnictwa WRN w Szczecinie, 1961
  • Przyroda Pomorza Zachodniego. Szczecin: Oficyna In Plus, 2002. ISBN 8391082784
  • Schematyzm Archidiecezji Szczecińsko-Kamieńskiej. Szczecin: Szczecińskie Wydawnictwo Archidiecezjalne "Ottonianum". ISBN 8370412327
  • Tarczykowska, Agnieszka. W Mostach powstał gigant. „Głos Szczeciński” 2010, nr 16, s. 10
  • Uchwała nr I/1/02 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 18 listopada 2002 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Powiatu w Goleniowie
  • Uchwała nr I/2/02 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 18 listopada 2002 r. w sprawie wyboru Wiceprzewodniczących Rady Powiatu w Goleniowie
  • Uchwała nr I/3/02 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 18 listopada 2002 r. w sprawie wyboru Starosty Goleniowskiego
  • Uchwała nr I/4/02 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 18 listopada 2002 r. w sprawie wyboru pozostałych członków Zarządu Powiatu w Goleniowie
  • Uchwała nr I/2/06 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 24 listopada 2006 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Powiatu w Goleniowie
  • Uchwała nr I/3/06 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 24 listopada 2006 r. w sprawie wyboru Wiceprzewodniczących Rady Powiatu w Goleniowie
  • Uchwała nr I/4/06 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 24 listopada 2006 r. w sprawie wyboru Starosty Goleniowskiego
  • Uchwała nr I/5/06 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 29 listopada 2006 r. w sprawie wyboru pozostałych członków Zarządu Powiatu w Goleniowie
  • Uchwała nr I/1/10 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 02 grudnia 2010 r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Rady Powiatu w Goleniowie
  • Uchwała nr I/2/10 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 02 grudnia 2010 r. w sprawie wyboru Wiceprzewodniczących Rady Powiatu w Goleniowie
  • Uchwała nr I/3/10 Rady Powiatu w Goleniowie z dnia 02 grudnia 2010 r. w sprawie wyboru Starosty Goleniowskiego
  • Uchwała nr I/4/10 Rady Powiatu Goleniowskiego z dnia 02 grudnia 2010 r. w sprawie wyboru pozostałych członków Zarządu Powiatu w Goleniowie
  • Województwo Zachodniopomorskie : podregiony, powiaty, gminy 2012. Szczecin: Urząd Statystyczny w Szczecinie, 2012
  • Woś, Alojzy. Regiony klimatyczne Polski w świetle częstości występowania różnych typów pogody. Zeszyty Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania Polskiej Akademii Nauk, 1993

Linki zewnętrzne

Zobacz też





Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Izabela Strzelecka