Rzeźba Ogniste Ptaki

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Rzeźba Ogniste Ptaki
Rzeźba Ogniste Ptaki
Autor Władysław Hasior
Lokalizacja Szczecin, Park im. Jana Kasprowicza
Data powstania 1975
Materiał blacha stalowa polichromowana, stal, żelbeton


Rzeźba Ogniste Ptaki – zlokalizowana w Parku im. Jana Kasprowicza, na skarpie po wschodniej stronie Teatru Letniego.

Opis

Rzeźba plenerowa o kompozycji alegorycznej, ukształtowanej horyzontalnie. Przedstawia stado kolorowych ptaków osadzonych na metalowych, ażurowych kołach o różnej wielkości, ukazanych z profilu, o dekoracyjnie postrzępionych skrzydłach. Rzeźba składa się z 18 elementów, na żelbetonowym postumencie w postaci ciągłej belki opartej na słupach różnej wielkości. Na wzdłużnej osi znajdują się m. in.: obręcz, koło z nasadzoną na szczycie figurą trójgłowego ptaka, pionowy łańcuch zakończony owalem otoczonym płomienistymi promieniami, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, fragment stalowej podpory, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, pionowa drabinka zakończona prostokątem otoczonym płomienistymi promieniami, na dziewiątym stopniu drabinki figura ptaka, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, figura ptaka osadzona na dwóch symetrycznych kołach połączonych ze sobą piastą, wzdłuż grzbietu ptaka diagonalnie usytuowany pręt, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, obręcz, koło z nasadzoną na szczycie figurą ptaka, koło zębate. Początkowo wszystkie elementy rzeźby pokryte były srebrzanką, dopiero w trakcie pierwszej renowacji pod nadzorem Władysława Hasiora otrzymały obecną kolorystykę. Ptaki są pomalowane głównie odcieniem błękitu i różu, obręcze kół i elementy pionowe (łańcuch, drabinka) są czarne, elementy wypełniające obręcze kół z przewagą błękitów, zieleni i akcentami żółci. Promienie otaczające formy nasadzone na elementy pionowe błękitne (owal) i żółte (prostokąt).

Historia

W roku 1975 Władysław Hasior z okazji indywidualnej wystawy w Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie zrealizował na skarpie przy zamku kompozycję plenerową "Ogniste ptaki", której kolejną wersję w 1977 roku zaprezentował w Koszalinie, jako studium do pomnika dedykowanego "Tym, co walczyli o polskość i wolność ziem Pomorza". Instalacja koszalińska znana jest obecnie pod nazwą Płonące Ptaki.

Szczecińską rzeźbę autor wspominał w jednym z wywiadów: "W zakładzie Portowych Centralnych Mechanicznych Warsztatów spotkałem się z bardzo miłą atmosferą. Wszyscy odnosili się do tej pracy niezwykle życzliwie, serdecznie, a co najważniejsze pracowicie. Robiąc rysunki na blachach - w charakterze bardzo szkicowym, pozostawiałem pole do manewru dla specjalistów od spawania czy cięcia blachy acetylenem, aby i oni mogli podejmować jakieś decyzje. Często ich doświadczenie zawodowe pozwalało szybciej doprowadzić do pożądanego efektu [...] W Szczecinie starałem się jednak zrobić z jakimś większym uporem rzeźbę pogodną, czego nie w pełni przestrzegałem w koniach szwedzkich, które są bardziej patetyczne [...] Rekreacyjny charakter Podzamcza zmusił mnie do rezygnacji z akcentów monumentalnych i cech ponuro-tragicznych. Starałem się nawiązać do dekoracyjno-pogodno-optymistycznego nastroju samego Zamku i jego otoczenia".[1]

W 1979 roku w związku z budową Trasy Zamkowej rzeźba została przeniesiona do Hali Napraw Taboru Kolejowego Huty "Szczecin". Po renowacji wykonanej przez samego autora w 1980 roku przeniesiona została na ówczesny plac Przyjaźni Polsko-Radzieckiej. Niespełna dziewięć lat później ponownie zdemontowana (z powodu zabudowy parceli) i złożona w magazynach Spółdzielni Mieszkaniowej "Morsbud". W 1994 roku po konserwacji (wykonanej przez Annę Paszkiewicz) rzeźbę umieszczono na specjalnie w tym celu zbudowanym betonowym postumencie na skarpie w Parku im. Jana Kasprowicza.[2] W roku 2005 poddana została kolejnym zabiegom konserwatorskim (pod kierunkiem Anny Borowiec).[3]

Wymiary

Rzeźba - wys. 220 cm x szer. 2590 cm x gł. 60 cm[4]

Przypisy

  1. Żakiewicz, Anna. Władysław Hasior 1928-1999. Warszawa: Muzeum Narodowe, 2005, s. 167.
  2. Pomniki i tablice w Szczecinie. Urząd Miasta Szczecin [online]. [Przeglądany 05 czerwca 2013].
  3. Tamże
  4. Tamże.


Bibliografia

  • END. Dwa metry nad ziemią. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 41, dod. Szczecin, s. 3.
  • EP. Jeden dzień dla jednego ptaka. Renowacja rzeźby Hasiora. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 208, dod. Szczecin, s. 5.
  • EP. Ptaki pod specjalnym nadzorem. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 250, dod. Szczecin, s. 2.
  • (erz). Magia "Płonących ptaków". "Głos Szczeciński". 1975, nr 158.
  • jasz. Rozkradają rzeźbę. Zagrożone ptaki. "Głos Szczeciński". 2005, nr 16, s. 6.
  • Hasior, Władysław. W. Hasior. Uprawiam wielki rzeźbiarski teatr. Rozm. przepr. J. Jurczyk. "Morze i Ziemia". 1980, sierpień, s. 30-32.
  • Hasior, Władysław. W moich doświadczeniach plastycznych zależy mi na wyzwoleniu energii tkwiącej w materii. Rozm. przepr. J. Jurczyk. "Głos Szczeciński". 1975, dod. Magazyn Spojrzenia, nr 8.
  • (jps). Ptaki na plac? "Kurier Szczeciński". 2005, nr 35, s. 4.
  • Jurczyk, J. Hasiorowe Ptaki. "Głos Szczeciński". 1975, nr 183.
  • Jurczyk, J. Kto się boi Władysława Hasiora? "Głos Szczeciński". 1975, dod. Magazyn Spojrzenia, nr 11.
  • Korżanowska, T. Dokumentacja konserwatorska plenerowej kompozycji rzeźbiarskiej pt. "Ogniste ptaki" autorstwa Władysława Hasiora. Szczecin, 2005 mps.
  • ŁAZ. Pomorskie Hasiory. Pamiątki po zmarłym artyście. "Gazeta na Pomorzu". 1999, nr 164, s. 1.
  • Łopuch, Maria; Łopuch Wojciech. Malowane ptaki. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 252, dod. Szczecin, s. 6.
  • Micińska, Anna. Władysław Hasior. Warszawa: Arkady, 1983. ISBN 83-213-3032-0.
  • Nalewajko, Arleta. Smutne "Ptaki" Hasiora. Czekają na miejsce w rejestrze zabytków. "Kurier Szczeciński". 2005, nr 24, s. 28.
  • Pochrzęst, Agnieszka. Gdzie stanie rzeźba Hasiora? "Głos Szczeciński". 2005, nr 40, s. 5.
  • Podgajna, Ewa. Gdzie ustawić "Ptaki"?. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 25, dod. Szczecin, s. 2.
  • Podgajna, Ewa; Saraczyńska, Agata. Hej, odjechał ptaszek. "Gazeta Wyborcza". 2003, nr 225, dod. Szczecin, s. 3.
  • Podgajna, Ewa. Ptaki kolorowe. "Gazeta Wyborcza". 2005, nr 252, dod. Szczecin, s. 1.
  • Pomniki, akcenty rzeźbiarskie, tablice pamiątkowe Szczecina. Red. Joanna Kozakowska. Szczecin: Muzeum Narodowe; Urząd Miasta, 2012. ISBN 978-83-63365-28-8.
  • Pomorska, U. Antyakademik. "Kurier Szczeciński". 1975, nr 18.
  • Pomniki i tablice w Szczecinie. Urząd Miasta Szczecin [online]. [Przeglądany 05 czerwca 2013]. [Dostępny w: http://www.szczecin.pl/UMSzczecinSwiat/chapter_59232.asp?soid=43920CB614DC42EC96B73BD256CC450E].
  • Szczecin - miasto. Pomniki, rzeźby plenerowe, tablice pamiątkowe. Dokumentacja Miejskiego Konserwatora Zabytków, Szczecin 1996, karta ewidencyjna nr 19.
  • SZYL; AK. Zamówione żywioły. "Gazeta na Pomorzu". 2000, nr 51, s. 4.
  • Twardochleb, Bogdan. "Ptaki" zdewastowane. Potrzebny porywacz? "Kurier Szczeciński". 2004, nr 220, s. 11.
  • Żakiewicz, Anna. Hasior. Wystawa pod patronatem honorowym pana Adama Struzika Marszałka Województwa Mazowieckiego. Wystawa z inicjatywy pana Leona Sobieraja w 10 rocznicę śmierci Władysława Hasiora. Płock: Muzeum Mazowieckie, 2009. ISBN 978-83-89034-61-8.
  • Żakiewicz, Anna. Władysław Hasior 1928-1999. Warszawa: Muzeum Narodowe, 2005. ISBN 83-7100-207-6.

Zdjęcie rzeźby



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Sylwia Wesołowska i Łukasz Skubisz