Rzeźba Płonące Ptaki (Koszalin)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Płonące Ptaki (rzeźba)
Płonące Ptaki (rzeźba)
Rzeźba Płonące Ptaki.
Autor Władysław Hasior
Lokalizacja Koszalin, Politechnika Koszalińska
Data powstania 1978
Materiał żeliwo

Płonące ptaki - rzeźba usytuowana przy zbiegu ulic Jana Pawła II, Juliana Fałata i Gdańskiej w Koszalinie. Wykonana jest z żeliwa. Stanowi doskonałe uzupełnienie dla stojących obok, nowoczesnych budynków Politechniki Koszalińskiej. Instalacja ma około 80 metrów długości, a w najwyższym fragmencie 6,5 metra wysokości. Elementem dominującym są ptaki symbolizujące orły, osadzone na bojowych rydwanach i ciągnące za sobą wieloskibowe pługi. Na skarpie znajdują się dwadzieścia cztery obiekty rzeźbiarskie. Jedną z form łączących całą konstrukcję są strzały, sugerujące płomienne pociski.Płomienne ptaki przy okazji ważnych uroczystości, happeningów i imprez płoną naprawdę. W specjalnych zagłębieniach rzeźb rozpala się wówczas ogień.

Historia

Władysław Hasior pojawił się w Koszalinie w 1977 roku przy okazji otwarcia jego dużej wystawy w nowym salonie wystawowym BWA. Na zaproszenie koszalińskich władz artysta zgodził się stworzyć plenerową rzeźbę, poświęconą "Tym, co walczyli o polskość i wolność ziem Pomorza" przedstawiającą ptaki, lecz w nowoczesnej, dynamicznej i zmienionej artystycznie formie.[1] „Ptaki” Władysław Hasior stworzył na przełomie lat 1978-1980. Ich pierwotna kolorystyka była ciemno-stalowa, a pełna nazwa brzmiała: „Płonące ptaki – tym, którzy walczyli o wolność tych ziem”. Instalację nazywano po prostu "Ptakami" lub "Płonącymi Ptakami", "Ptakami Hasiora".

Pracę nad koszalińskim pomnikiem poprzedzonym projektem - drewnianą makietą, Władysław Hasior rozpoczął w 1978 roku. W roku następnym podjął też pracę nad podobnym monumentem w Szczecinie. Wcześniej w 1975 roku, z okazji indywidualnej wystawy na Zamku Książąt Pomorskich w Szczecinie, Hasior zrealizował kompozycję plenerową "Ogniste ptaki", której kolejną wersję w 1977 roku zaprezentował w Koszalinie, jako studium do pomnika. W roku 1980

Płoną "Ptaki"

nastąpiła prezentacja pomników w obu miastach.[2]

Władysławowi Hasiorowi w realizacji projektu pomagały koszalińskie zakłady pracy i szkoły. Określany potocznie „Ptakami Hasiora” pomnik został oficjalnie odsłonięty w dniu 11 października 1982 roku, w przeddzień ówczesnego święta Ludowego Wojska Polskiego.[3]

"Ptaki Hasiora" dzisiaj

Pomnik budził kontrowersje polityczne i artystyczne już w latach 1980-1981. Obecnie, po poddaniu renowacji, jest jednym z wartościowszych i ciekawszych obiektów Koszalina. W 2008 roku został wpisany do Krajowego Rejestru Zabytków. W uznaniu zasług artysty dla Koszalina, Zespół Szkół Plastycznych w tym mieście nosi imię Władysława Hasiora.

Autor

Władysław Hasior (ur. 14 maja 1928 w Nowym Sączu, zm. 14 lipca 1999 w Krakowie)- polski artysta rzeźbiarz, malarz, scenograf, artysta związany z Podhalem, autor wielu pomników i rzeźb, wybitny twórca rzeźby plenerowej w Koszalinie: "Tym, co walczyli o polskość i wolność ziem Pomorza". [4]

Władysław Hasior

Awangardowa twórczość Hasiora trwale wpisała się w historię sztuki współczesnej. Jego rzeźby i instalacje łączyły surrealizm z rzemiosłem kowalskim, sztuką ludową i spektaklami teatralnymi. Różne materiały, czy zwyczajne przedmioty, połączone ze sobą nabierały nowych znaczeń.

Przypisy

  1. Wolski, Adam. Ptaki ogniomistrza Hasiora. "Moje Miasto Koszalin" [online]. 2012. [Przeglądany 05 czerwca 2013].
  2. Żakiewicz, Anna. Hasior. Wystawa pod patronatem honorowym pana Adama Struzika Marszałka Województwa Mazowieckiego : wystawa z inicjatywy Pana Leona Sobieraja w 10 rocznicę śmierci Władysława Hasiora. Płock: Muzeum Mazowieckie, 2009, s. 18.
  3. Data odsłonięcia za: Laskowski Leszek. Pomniki Koszalina. Przewodnik. Koszalin: Koszalińska Biblioteka Publiczna, 2009, s. 42
  4. Władysław Hasior. W: Wikipedia.Wolna encyklopedia [online]. [Przeglądany 05 czerwca 2013].

Bibliografia

  • Laskowski Leszek. Pomniki Koszalina. Przewodnik. Koszalin: Koszalińska Biblioteka Publiczna, 2009. ISBN 978-83-87317-65-2.

Linki zewnętrzne



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Tomasz Wojciechowski