Ulrich Sander

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ulrich Sander
pisarz, poeta, malarz, rysownik, grafik
Data urodzenia 29 marca 1892
Miejsce urodzenia Anklam
Data śmierci 16 marca 1972
Miejsce śmierci Leversen
Narodowość niemiecka


Ulrich Sander (1892-1972) – pisarz, poeta, malarz, rysownik i grafik.

Brama Kamienna w Anklam, 1923, litografia kredką na barwnym tle na papierze. Muzeum Narodowe w Szczecinie.
Zaułek w Kołobrzegu, 1923, litografia kredką na barwnym tle na papierze. Muzeum Narodowe w Szczecinie.

Życiorys

Ulrich Sander był pisarzem, poetą, malarzem, rysownikiem i grafikiem. Urodził się 29 marca 1892 roku w pomorskim mieście Anklam, na zachód od Odry. Zmarł 16 marca 1972 roku w Leversen, w powiecie Harburg, na terenie metropolii Hamburga. Na jego drogę życiową i zawodową wpłynął ojciec Max Sander, nauczyciel gimnazjalny, pisarz i badacz ziemi ojczystej. Matka, z domu Cabos, była córką anklamskiego handlarza winem i innymi artykułami. Uczył się w gimnazjum miejskim w Anklam. Po ukończeniu szkoły podjął studia z filologii niemieckiej i historii w Kilonii, a następnie w Greifswaldzie i Berlinie. W pewnym momencie, kierując się patriotyczna postawą przerwał studia i wstąpił do 2. Batalionu saperów, aby walczyć na frontach pierwszej wojny światowej. Odznaczony został Żelaznym Krzyżem i awansował w 1919 roku na dowódcę kompanii. Bił się na Litwie i w Zachodnich Prusach, a także w rejonie Poznania.

Dzieła

Tuż po wojnie założył Wyższą Szkołę Rolniczą (Bauernhochschule), w której był czynny do 1926 roku. Wówczas osiadł we własnym domu w okolicy Kołobrzegu, w miejscowości Bagicz (wówczas Bodenhagen), poświęcając się twórczości. Pisał powieści, opowiadania, nowele, poezję, artykuły. Wydał ponad trzydzieści książek. Problematyka jego dzieł literackich dotyczyła spraw ojczystych i wojny. Pierwsza powieść nosiła tytuł Inge Holm. W 1933 roku wydał książki Das feldgraue Herz (Serce szare jak pole) i Pioniere (Pionierzy). Inne jego dzieła to między innymi Kompost (Nawóz, 1934), Kliffsommer (Lato na klifie, 1935), Niederdeutsche Soldaten (Żołnierze dolnoniemieccy), Die Werft am Strom (Stocznia nad rzeką, 1941). Za powieść Man vom See (Człowiek z jeziora, 1939) otrzymał nagrodę Wilhelma Raabe w 1940 roku. W latach 19331941 prowadził w Poczdamie zakład wychowawczy, po czym powrócił na Pomorze. W trakcie drugiej wojny światowej dowodził ochroną portu w Kołobrzegu. Po wojnie kontynuował pracę artystyczną.

Tworzył grafiki głównie w technikach suchej igły, litografii oraz rysunki piórem w tuszu. Ilustrował pomorskie czasopisma kulturalno-społeczne „Unser Pommerland”, „Das Bollwerk” i własne utwory literackie. Zarówno w malarstwie jak i w grafice podejmował głównie pejzaże, motywy marynistyczne, widoki budowli i konstrukcji inżynieryjnych, widoki miejskie. Jego kompozycje są nastrojowe, zazwyczaj pełne spokoju, czasem melancholii, ale są też przedstawienia żywiołów wiatru, wody. W kompozycjach takich jak akwaforta Die holzerne Brücke (Drewniany most) z 1934 roku przejawia się wpływ secesyjnego, asymetrycznego budowania kompozycji i surowej dokładności właściwej dla kierunku Nowej Rzeczowości. Artysta ukazuje most z rzadkiego punktu widzenia, perspektywicznie od dołu, w zbliżeniu, dokumentując jego konstrukcję, rytm przęseł biegnących w nieskończoność. Obraz mostu wyraża jednocześnie kruchość i potęgę inżynieryjnego dzieła łączącego odległe brzegi.

Galeria

Bibliografia

  • Kuhlmeyer Georg. Zu Ulrich Sander 50. Gaburtstag, „Das Bollwerk”, nr 2, s. 36–37.
  • Sander Ulrich. W: Deutsche Bibliographische Enzyklopädie. T. 8. Wyd. 2. München 2007, s. 696.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr Ewa Gwiazdowska