Upamiętnienie rybaków, którzy nie powrócili z morza (Kołobrzeg)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Upamiętnienie rybaków, którzy nie powrócili z morza
Upamiętnienie rybaków, którzy nie powrócili z morza
Autor Jan Tężycki
Lokalizacja Kołobrzeg, na podmurówce tarasu, przy latarni morskiej
Data powstania 1988
Materiał stal, brąz (?), czarny granit
Wymiary {{{wymiary}}}


Upamiętnienie rybaków, którzy nie powrócili z morza – zlokalizowane na podmurówce tarasu, przy latarni morskiej. Poświęcone pamięci rybaków, którzy ponieśli śmierć na morzu.

Opis

Dominujący element upamiętnienia stanowi tablica tytułowa w kształcie wstęgi wykonana ze stalowych płyt, w których wycięto napis: „ZGINĘLI NA MORZU”. Dodatkowo na krańcach tablicy widnieją: kotwica (z lewej strony) oraz stylizowany orzeł (z prawej strony). W zamyśle autora projektu, powierzchnia tytułowej tablicy, miała pozostać nieoszlifowana, niepomalowana, wystawiona na działanie czynników zewnętrznych. W późniejszych latach, bez konsultacji z artystą tablica została pomalowana.

Poniżej głównej tablicy, widnieją obecnie cztery tablice, na których umieszczono nazwiska rybaków, którzy nie powrócili z morza.

Tablica nr 1 (metalowa, brąz?): „PPiUR «KUTER»/ W DARŁOWIE/ ZGINĘLI NA MORZU/ MIECZYSŁAW KOPICKI/ 21.02.1971 R./ CZESŁAW TRZECIAK/ 23.06.1974 R./ RYSZARD MONCZAK/ 03.04.1976 R./ ROMAN SZUTENBACH/ 22.08.1976 R./ LESZEK LICHOCKI/ 12.04.1983 R./ TADEUSZ CHROBAK/ 05.03.1984 R./ ŻYĆ BĘDZIECIE ZAWSZE/ W NASZEJ PAMIĘCI”.

Tablica nr 2 (czarny granit): „PPiUR «BARKA»/ KOŁOBRZEG/ 31 PAŹDZIERNIKA 1978 r./ ZATONĄŁ KOŁ-166/ ZGINĘLI:/ STEFAN BOGUCKI/ ROMAN FAJKOSZ/ MICHAŁ KŁOSOWSKI/ PIOTR SAWCZUK/ MIECZYSŁAW SZCZEPANIAK/ STANISŁAW SZYMAŃSKI”. W treści drugiej tablicy widnieje błąd w nazwisku. Zamiast FAJKOSZ, powinno być nazwisko ŁAJKOSZ.

Tablica nr 3 (czarny granit): „PPiUR «BARKA»/ KOŁOBRZEG/ 19 LISTOPADA 1977 R./ ZATONĄŁ KOŁ-175/ ZGINĄŁ/ CZESŁAW TOMZIŃSKI”. U spodu tablicy, poniżej nazwiska, widnieje niewielka kotwica.

Tablica nr 4 (czarny granit): „PPiUR «BARKA»/ KOŁOBRZEG/ 28 LUTEGO 1965 r./ ZATONĄŁ KOŁ-61/ ZGINĘLI:/ ZENON JAKUBIEC/ WŁADYSŁAW JANA/ ANASTAZY LEMKE/ LEOPOLD SIEMIŃSKI”.

Historia

W 1988 roku, z inicjatywy wiceprezydenta miasta KołobrzegJerzego Dmochowskiego, na podmurówce tarasu zainstalowano tablice poświęcone zmarłym rybakom. Autorem projektu i współwykonawcą upamiętnienia jest kołobrzeski artysta plastyk Jan Tężycki. Z otrzymanych z portu stalowych płyt razem z Tadeuszem Dąbrowskim artysta wykonał główną tablicę z napisem: „ZAGINĘLI NA MORZU”. Cztery mniejsze tablice odlał w brązie Saturnin Skubiszyński z Poznania.

Odsłonięcie upamiętnienia miało miejsce 29 czerwca 1988 roku. Na uroczystości obecni byli „przedstawiciele władz politycznych i administracyjnych województwa i Kołobrzegu z I sekretarzem KW PZPR Eugeniuszem Jakubaszkiem i posłem na Sejm Jerzym Surowcem, delegacje przedsiębiorstw gospodarki morskiej, rodziny rybaków, którzy zaginęli podczas pełnienia służbowych obowiązków”.[1]

Niestety wraz z upływem lat wykonane z brązu tablice zaczęły ginąć. Pierwsza skradziona została tablica upamiętniająca rybaków z Darłowa. Jej metalową kopię wykonała firma „Azmax” Edwarda Madejskiego. Odnowiona tablica odsłonięta została uroczyście 29 października 1999 roku. „Punktualnie o godzinie 12.00 na okrętach wojennych stacjonujących w kołobrzeskim porcie zawyły syreny. Przemówienie okolicznościowe wygłosił prezydent miasta Bogdan Błaszczyk i burmistrz Darłowa – Ewa Kucharczyk. Chór «Pionier» zaśpiewał a kapelan wojskowy ksiądz komandor Janusz Bąk poświęcił pamiątkową tablicę i pomodlił się za tragicznie zmarłych na morzu rybaków.”.[2]

Później zaginęły trzy tablice upamiętniające rybaków z Kołobrzegu. Decyzją władz miasta, by uniknąć kolejnych kradzieży, nowe tablice wykonane zostały z czarnego granitu, na podstawie archiwalnych zdjęć.

Stan zachowania bardzo dobry.

Wymiary

Tablica tytułowa - szer. ok. 7 metrów[3]

Tablica nr 1 - wys. 63,5 cm x szer. 44 cm x gł. 2,8 cm

Tablica nr 2 - wys. 63,5 cm x szer. 44 cm x gł. 3 cm

Tablica nr 3 - wys. 40 cm x szer. 44 cm x gł. 3 cm

Tablica nr 4 - wys. 63,5 cm x szer. 44 cm x gł. 3 cm

Przypisy

  1. (kar). Odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Kołobrzegu. "Głos Pomorza". 1988, nr 151 (11189), s. 1.
  2. (AZ). Powróciła tablica. "Kulisy Kołobrzeskie". 1999, nr 44 (75), s. 3.
  3. Kroczyński, Hieronim. Inwentaryzacja historyczna miejsc pamięci miasta Kołobrzeg. Kołobrzeg: 2012, brak numeracji stron.

Bibliografia

  • (ab). Skandaliczne niedbalstwo. "Kulisy Kołobrzeskie". 2005, nr 47 (547), s. 2.
  • (AZ). Powróciła tablica. "Kulisy Kołobrzeskie". 1999, nr 44 (75), s. 3.
  • (kar). Odsłonięcie tablicy pamiątkowej w Kołobrzegu. "Głos Pomorza". 1988, nr 151 (11189), s. 1.
  • Kroczyński, Hieronim. Inwentaryzacja historyczna miejsc pamięci miasta Kołobrzeg. Kołobrzeg: 2012. Dokumentacja dot. upamiętnień na latarni morskiej wykonana na zlecenie Prezydenta Miasta Kołobrzeg.
  • (ms). Tym, którzy nie powrócili z morza. "Kulisy Kołobrzeskie". 2005, nr 17 (517), s. 2.
  • Oni zginęli na morzu. "Kulisy Kołobrzeskie". 2000, nr 7 (90), s. 5.

Zdjęcia upamiętnienia



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Łukasz Skubisz