Wczesnośredniowieczny skarb z Kurowa

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Skarb z Kurowa
Skarb z Kurowa
Fot. Grzegorz Solecki
Lokalizacja Muzeum Narodowe w Szczecinie
Data powstania koniec X wieku (po 983 r.).
Materiał srebro
Wymiary {{{wymiary}}}


Skarb z Kurowa - Kurowo, gm. Bobolice, pow. koszaliński, woj. zachodniopomorskie, (niem. Kurow, Kreis Köslin).

Znalezisko archeologiczne złożone z ozdób srebrnych i monet w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie.

Opis

a) monety: perska – 1 szt. (Dynastia Sasanidów) oraz arabskie – 4 szt. (Dynastia Abbasydów);
b) biżuteria: ozdoby głowy - ułamek małego kabłączka skroniowego z esowatym uszkiem (typ III) i uszko;
dwa fragmenty zausznic z paciorkami malinowatymi (śred. paciorka 1,8 cm);
trzy fragmenty zausznicy z paciorkami ażurowymi i koszyczkowatymi;
dwa ułamki kabłąków oplecionych filigranem (zausznice typu Świątki?);
trzy egzemplarze zausznic półkolistych z zawieszkami romboidalnymi na łańcuszkach oraz 1 łańcuszek z zawieszką;
ozdoby szyi - zawieszka okrągła o średnicy 2,5 cm z trzema pustymi guzkami pod uszkiem, wykładana motywami trójkątów z granulek (ziarniny; wariant I);
dwa paciorki puste - owalny i z wybrzuszeniami zdobione granulkami filigranem (zgniecione);
fragment naszyjnika skręconego z sześciu drutów; ozdoby ręki - fragment pierścionka skręconego z trzech drutów;
c) inne - ułamek drutu okrągłego w przekroju o średnicy 0,3 mm;
trzy fragmenty taśm srebrnych (drut oraz taśmy noszą ślady licznych nacięć);
sześć paciorków wielobocznych z odmiany chalcedonu o wymiarach: długość od 1,35 do 2,65 cm, szerokość od 1,15 do 1,5 cm.

Historia zabytku

Skarb ozdób srebrnych i monet ważący prawdopodobnie 50-60 g odkryto przypadkowo w 1859 r. podczas prac polowych na wzniesieniu leżącym na terenie majątku Kurowo. Depozyt znajdował się w naczyniu glinianym objętości pół kwarty. W jego skład wchodziły monety srebrne oraz ozdoby. Trafił do zbiorów Pommersches Landesmuseum w Szczecinie, które gromadziło zabytki z terenu Prowincji Pomorze.

Podczas drugiej wojny światowej cenniejsze eksponaty wywieziono i ulokowano w bezpiecznych miejscach. Po zakończeniu działań wojennych obiekty trafiły do zbiorów muzeum w Stralsundzie. Przez wiele lat prowadzono rozmowy w sprawie polsko-niemieckiej wymiany dawnych szczecińskich zabytków archeologicznych z uwzględnieniem współczesnej przynależności państwowej miejsc odkrycia poszczególnych znalezisk.

Od 2009 roku skarb znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Szczecinie. Do dnia dzisiejszego zachowało się z niego 5 monet oraz biżuteria cała i we fragmentach.

Bibliografia

  • "Baltische Studien" 19, 1861, (JBer. 32).
  • Kühne A., Die in Pommern gemachten römischen, arabischen und christlich-wendischen Münzfunde, "Baltische Studien" 27, 1877, s. 203-231.
  • Łęga Władysław, Kultura Pomorza we wczesnym średniowieczu na podstawie wykopalisk, Toruń 1930.
  • Kunkel Otto, Pommersche Urgeschichte in Bildern, Szczecin 1931.
  • Gumowski Marian, Polskie skarby monet z X-XI wieku (materiały), Warszawa 1953.
  • Kiersnowscy Teresa, Ryszard, Wczesnośredniowieczne skarby srebrne z Pomorza. Materiały, Warszawa 1959.
  • Żak Jan, "Importy" skandynawskie na ziemiach zachodniosłowiańskich od IX do XI wieku, Poznań 1963.
  • Skarby wczesnośredniowieczne z obszaru Polski. Atlas, red. L. Gajewski, I. Górska, L. Paderewska, J. Pyrgała, W. Szymański, Wrocław 1982.
  • Kóčka-Krenz Hanna, Biżuteria północno-zachodnio-słowiańska we wczesnym średniowieczu, Poznań 1993.
  • Zaginione-Ocalone. Szczecińska kolekcja starożytności pomorskich, Szczecin 2012.
  • Frühmittelalterliche Münzfunde aus Polen. Inventar II. Pommern, Warszawa 2016, s. 299-301.




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Agnieszka Kowalówka