Województwo zachodniopomorskie

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Herb województwa

Województwo zachodniopomorskie - województwo (od 1999) w północno-zachodniej Polsce, nad Morzem Bałtyckim, długość granicy mor. 184,9 km, na zachodzie graniczy z Niemcami (186,6 km), na wschodzie z województwem pomorskim, na południowym wschodzie z wielkopolskim, na południu z lubuskim. Utworzone zostało z woj. szczecińskiego, koszalińskiego oraz części słupskiego, pilskiego i gorzowskiego. Powierzchnia województwa 22 892 km², liczba mieszkańców 1 708 889 (30.06.2016).

Krótki rys historyczny

Województwo Szczecińskie zostało utworzone z części Ziem Zachodnich i Północnych, tzw. Ziem Odzyskanych – z Okręgu III, zwanego Pomorzem Zachodnim, w skład którego weszły głównie wschodnie obszary dawnego Księstwa Pomorskiego i część ziemi lubuskiej.

Pierwszym Pełnomocnikiem RP na Okręg Pomorze Zachodnie został mianowany (14 marca 1945) Aleksander Kaczocha – Józefski (wkrótce awansował na wiceministra), ale już 11 kwietnia 1945 zastąpił go Leonard Borkowicz (do tego momentu pełnomocnik Rządu Tymczasowego RP przy I Froncie Białoruskim).

Okręgi, kierowane przez Pełnomocników Rządu, funkcjonowały od 14 marca 1945 do 28 czerwca 1946, kiedy to formalnie zostały przemianowane na województwa. Już wcześniej jednak funkcjonowały nazwy „urząd wojewódzki” i „wojewoda”.

Pierwszą siedzibą okręgu zachodniopomorskiego była Piła (do około 8 maja 1945, a następnie Szczecin i Stargard (do 23 maja 1945. W tym okresie stale funkcjonowała ekspozytura Urzędu Pełnomocnika Rządu na Okręg Pomorza Zachodniego w Pile. Z uwagi na problemy z przejęciem przez Polskę Szczecina – od 24 maja 1945 siedziba Urzędu Pełnomocnika RP na Okręg Pomorze Zachodnie została przeniesiona do Koszalina. W okresie od 15 stycznia 1946 do 28 lutego 1946 dokonano przeprowadzki Urzędu Wojewódzkiego i innych agend administracji okręgowych do Szczecina (w Koszalinie funkcjonowała delegatura urzędu wojewódzkiego).

W 1950 roku przeprowadzono reformę administracyjną, w wyniku której m. in. podzielono Pomorze Zachodnie na województwa szczecińskie i koszalińskie. Efektem kolejnej dużej reformy administracyjnej (1975) było wydzielenie części ziem południowych województwa szczecińskiego do nowo powstałego województwa gorzowskiego.

Wielka reforma administracyjna przeprowadzona w 1999 roku, ogólnie rzecz ujmując, spowodowała scalenie dotychczasowych województw szczecińskiego i koszalińskiego w województwo zachodniopomorskie.

Bibliografia

  • Zdzisław Chmielewski, Kazimierz Kozłowski (opr.), Leonard Borkowicz (komentarz): Pierwszy wojewoda szczeciński. Dokumenty i komentarze (1945-1949). Wydawnictwo GLOB, Szczecin 1986, s. 15 – 43, ISBN 83-7007-085-X
  • Zachodniopomorskie, województwo. W: Encyklopedia PWN [online]. [Przeglądany 27 marca 2017].
  • Województwo zachodniopomorskie w liczbach. W: Polska w liczbach [online]. [Przeglądany 27 marca 2017].

Zobacz też

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Wojciech Banaszak