Zarząd Portu Szczecin

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Zarząd Portu Szczecin – przedsiębiorstwo powołane do centralnego zarządzania infrastrukturą portową ujścia Odry do Bałtyku: portem Szczecina oraz torem wodnym i portem w Świnoujściu. Jego organizacja i kompetencje ulegały zmianom, jednak zawsze był to publiczny podmiot zarządzający portami o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej.

Aktualnie funkcję zarządu portu pełni Zarząd Morskich Portów Szczecin-Świnoujście Spółka Akcyjna w Szczecinie, ul. Bytomska 7.

Logo ZPSŚ (2013)

Historia

Zarząd Portu Szczecin (ZPS), z siedzibą Wały Chrobrego 2 w Szczecinie (współcześnie gmach Akademii Morskiej, został powołany 4 października 1949 przez Komitet Ekonomiczny Rady Ministrów. Faktyczną działalność rozpoczął 1 stycznia 1950, przejmując od innych przedsiębiorstw, urzędów i instytucji zadania związane z prowadzeniem inwestycji portowych, obsługą statków i utrzymanie basenów portowych oraz toru wodnego (w 1956 Kapitanat Portu oraz utrzymanie toru wodnego Szczecin – Świnoujście powróciły do kompetencji Urzędu Morskiego).

W 1956 roku siedziba ZPS została przeniesiona do obecnej siedziby – Szczecin, ul. Bytomska 7.

Szczegółowe zadania Zarządu Portu, w którego skład od początku wchodziły zakłady portowe w Świnoujściu, obejmowały:

  • administrowanie i eksploatacje terenów, obiektów i urządzeń portowych z magazynami, placami, drogami i torowiskami;
  • obsługa przeładunków;
  • pilotaż, holowanie i cumowanie statków;
  • budowa i rozbudowa portów.

Do 1991 ZPS było państwowym przedsiębiorstwem wielozakładowym, nadzorowanym przez ministerstwo żeglugi, od 1954 podlegające Centralnemu Zarządowi Portów, a od 1974 Zjednoczeniu Portów Morskich.

Uchwałą Rady Ministrów PRL, w lipcu 1977 powołano Zespół Portowy Szczecin – Świnoujście, w którego skład weszły m.in. przedsiębiorstwa państwowe:

Zespół portowy uzyskał uprawnienia zjednoczenia i został bezpośrednio podporządkowany Ministerstwu Handlu Zagranicznego i Gospodarki Morskiej, jednak funkcje jego zarządu nadal pełnił Zarząd Portu w Szczecinie (ZPS), co wywoływało pewne opory wśród portowców Świnoujścia. Dlatego w 1983 ZPS został przekształcony w Zarząd Portu Szczecin – Świnoujście.

Polski kryzys gospodarczy lat 80. i problemy początku lat 90. XXw. spowodowały znaczny spadek przeładunków portowych, który zahamowano dopiero w 1993. Ze względów politycznych oraz otwarcia konkurencji wewnątrz Europy, głównie konkurencja z innymi portami polskimi oraz niemieckimi, wymusiły rozpoczęcie procesów dostosowawczych – m.in. w 1991 dokonano komercjalizacji przedsiębiorstwa. Powołano jednoosobową spółkę akcyjną skarbu państwa, z której wydzielono samodzielne podmioty gospodarcze, w tym prowadzące samodzielną działalność przeładunkową i obsługę statków (w oparciu m.in. o istniejące bazy przeładunkowe), z tym jednak, że ZPS-Ś zachował w nich po 45% udziałów.

Na podstawie ustawy sejmowej z 20.12.1996[1] 29 kwietnia 1998 w Szczecinie podpisano akt notarialny o powołaniu Zarządu Morskich Portów Szczecin i Świnoujście SA (KRS 33768). Założycielami Spółki są Skarb Państwa, Gmina Szczecin oraz Gmina Świnoujście; miasta Szczecin i Świnoujście objęły po 24,5% akcji[2], ale obecnie udział gmin jest śladowy – wynosi po 0,155 %[3].

Dyrektorzy naczelni ZPS i ZPS-Ś

Przypisy

Źródła

  • Tadeusz Białecki (red.): Encyklopedia Szczecina, T2 (P-Ż), Wyd. US-Instytut Historii, Szczecin 2000, s. 173-180, 203, 208, 684-686, ISBN 83-87341-45-2

Zobacz też

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Wojciech Banaszak