Zbigniew Abrahamowicz

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Zbigniew Abrahamowicz
architekt
Data urodzenia 2 października 1938
Miejsce urodzenia Chodorów
(obwód lwowski)
Data śmierci 14 sierpnia 1990
Miejsce śmierci Szczecin
Narodowość polska


Zbigniew Abrahamowicz (ur. 2 października 1938 w Chodorowie, obwód lwowski, zm. 14 sierpnia 1990[1][2][3][4] w Szczecinie) – architekt związany ze Szczecinem, twórca projektu Teatru Letniego oraz projektów wielu kościołów, obiektów kultury, oświaty i służby zdrowia, lokali gastronomicznych, założyciel regionalnej szkoły budownictwa domów jednorodzinnych.

Życiorys

Urodził się niedługo przed wybuchem II wojny światowej w okolicach Lwowa. Po wojnie skończył studia na Wydziale Architektury Politechniki Gdańskiej (1964). Przez 25 lat pracował w Wydziale Architektury Urzędu Miejskiego w Szczecinie[2]. Zajmował się projektowaniem kierunków odbudowy i rozbudowy miasta, z troską o zgodność z przedwojenną koncepcją miasta-ogrodu – z zachowaniem jak największych obszarów zieleni w Śródmieściu i dużych dzielnic willowych, takich jak Pogodno lub Głębokie (od roku 2008 miasto jest promowane jako „Floating Garden” – pływający ogród)[5].

W latach 50. XX w. projektował zabudowę części al. Jedności Narodowej (przed wojną – Kaiser Wilhelm Straße, od roku 2007 – al. Jana Pawła II), zniszczonej w czasie alianckich nalotów (1944)[2]. Odcinek między dzisiejszymi placami – pl. Lotników i pl. Grunwaldzkim – miał charakter handlowy. Po obu stronach alei (o szerokości 48 m) znajdowały się budynki o różnorodnych elewacjach (liczne balkony, wykusze, loggie), z usługową częścią parterową. Na początku lat 50. wybudowano tu Śródmiejską Dzielnicę Mieszkaniową w stylu socrealizmu, jednak z zachowaniem podobieństwa do zabudowy historycznej, dotyczącego gabarytów i monumentalności proporcji[6]. Na pasie pomiędzy dwoma jezdniami – obsadzonym lipami – wybudowano w roku 1974 zespół fontann, dzięki czemu ten fragment al. Jedności Narodowej zyskał nieoficjalną nazwę Aleja Fontann[7].

W późniejszych latach Zbigniew Abrahamowicz projektował obiekty – w tym kościoły – o nowoczesnej architekturze, wkomponowane w otoczenie o stylu historycznym. Charakterystycznym przykładem jest kościół Parafii Świętego Krzyża przy ul. Wieniawskiego[2][8]. Jest to pierwszy z nowych kościołów wybudowanych w powojennym Szczecinie. Żelbetowa konstrukcja o nowatorskiej formie została wkomponowana w tło poniemieckiej dzielnicy willowej[8]. Historyk sztuki, dr Maria Łopuch, uczestnicząca w plebiscycie Stowarzyszenia Architektów Polskich i Gazety Wyborczej „Skarby Szczecińskiej Architektury”, zaproponowała uznanie tego kościoła za jeden z takich skarbów pisząc, że jest to najbardziej monumentalna budowla projektu Zbigniewa Abrahamowicza w Szczecinie i świetne połączenie nowej i zabytkowej architektury[9].

Na harmonię innej budowli projektu Zbigniewa Abrahamowicza z otoczeniem przyrodniczym – Parkiem Kasprowicza – zwróciła uwagę inna uczestniczka plebiscytu, Helena Freino, urbanistka z Zakładu Urbanistyki, Planowania Regionalnego i Zarządzania ZUT. Za jeden ze „Skarbów Szczecińskiej Architektury” zaproponowała uznać Teatr Letni[10][11][12].

Zbigniew Abrahamowicz stworzył też regionalną szkołę budowy domów jednorodzinnych. Był doradcą wielu młodych projektantów, kształtujących nowy estetyczny ład miasta[2].

Projekty (wybór)[2]

Przypisy

  1. Datę zgonu podano według internetowej wyszukiwarki miejsca pochówku w Szczecinie. W Encyklopedii Szczecina (wyd. 1999) zamieszczono datę 14 lipca 1990).
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Abrahamowicz Zbigniew. W: Praca zbiorowa, red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. T. 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 1999, s. 21. ISBN 83-7241-089-5. 
  3. leśniaczek: Abrahamowicz Zbigniew. W: Biogram [on-line]. www.polskaniezwykla.pl. [dostęp 2013-01-09].
  4. Abrahamowicz Zbigniew. W: Wyszukiwarka miejsca pochówku w Szczecinie [on-line]. cmentarze.szczecin.pl. [dostęp 2013-01-09].
  5. Elżbieta Czekiel-Świtalska: Rola zieleni na przykładzie centrum Szczecina. W: Przestrzeń i FORMA'13 [on-line]. www.pif.zut.edu.pl. [dostęp 2013-01-09].
  6. Jedności Narodowej. W: Praca zbiorowa, red. Tadeusz Białecki: Encyklopedia Szczecina. T. 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, Instytut Historii, Zakład Historii Pomorza Zachodniego, 1999, ss. 393–394. ISBN 83-7241-089-5. 
  7. Aleja Jedności Narodowej zmienia nazwę na Jana Pawła II. W: Gazeta Wyborcza Szczecin [on-line]. wiadomosci.gazeta.pl. [dostęp 2013-01-09].
  8. 8,0 8,1 8,2 Kościół Św. Krzyza przy ul. Wieniawskiego. W: Powojenne budynki użyteczności publicznej [on-line]. szczecin.gazeta.pl, 2011-10-25. [dostęp 2013-01-09].
  9. Maria Łopuch: Kościół św. Krzyża przy ul. Wieniawskiego, 1971–1981, arch. Zbigniew Abrahamowicz. W: Plebiscyt Skarby Architektury Szczecina [on-line]. szczecin.gazeta.pl. [dostęp 2013-01-09].
  10. Wymienione obiekty, zaprojektowane przez Zbigniewa Abrahamowicza i zamieszczone na listach propozycji Marii Łopuch i Heleny Freino, nie znalazły się wśród zwycięzców plebiscytu. Zwycięzcami plebiscytu „Skarby Architektury Szczecina” (w sześciu kategoriach) zostały: zabytkowy budynek Wydziału Elektrycznego ZUT, nowy gmach Książnicy Pomorskiej, przedwojenne osiedle mieszkaniowe „Cegłówka” (ul. Stołczyńska, osiedle pracowników Papierni Skolwin, nowe osiedle przy ul. Dziennikarskiej i Koszarowej w Dąbiu, Las Arkoński (kategoria Przedwojenne otwarte przestrzenie publiczne) i część Parku Kasprowicza z Pomnikiem Czynu Polaków (kategoria Powojenne otwarte przestrzenie publiczne)
  11. Helena Freino: Teatr Letni im. Heleny Majdaniec – park Kasprowicza (proj. Zbigniew Abrahamowicz). W: Plebiscyt Skarby Architektury Szczecina [on-line]. szczecin.gazeta.pl. [dostęp 2013-01-09].
  12. Wojciech Jachim: Wybraliśmy nowe Skarby Architektury Szczecina. W: Gazeta.pl > Szczecin > Wiadomości [on-line]. szczecin.gazeta.pl, 2011-10-31. [dostęp 2013-01-10].
  13. tees: Amfiteatr – Teatr Letni im. Heleny Majdaniec w Parku Kasprowicza, proj. Zbigniew Abrahamowicz, 1975. W: Architektura w Szczecinie. TOP 10 najciekawszych budowli „małego Paryża” [on-line]. bryla.gazetadom.pl, 2012-09-27. [dostęp 2013-01-10].
  14. Kościół Najświętszego Zbawiciela w Rewalu. www.polskaniezwykla.pl. [dostęp 2013-01-10].
  15. K. Bielawski: Szczecin. Cmentarz żydowski w Szczecinie przy ul. Ojca Beyzyma. kirkuty.xip.pl. [dostęp 2013-01-10].
  16. Kliniska. Trasa E-14. Karczma „U Anny”. W: WPUT Pomerania [on-line]. fotopolska.eu, 2012-09-26. [dostęp 2013-01-10].
  17. Karczma Czarny Bawół. W: Serwis: zajazdy, kafejki, ... [on-line]. przyszosie.pl. [dostęp 2013-01-10].




IES64.png
Autor opracowania: Joanna Kosmider