Zofia Saska

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania


Zofia Saska
Księżna pomorska, elektorówna saska
Data urodzenia 29 kwietnia 1587
Miejsce urodzenia Drezno
Data śmierci 9 grudnia 1635
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Kościół św. Zofii w Dreźnie


Zofia Saska (1587-1635) - księżna pomorska.

Życiorys

Zofia, była córką elektora saskiego Christiana I Wettyna (1560-1591) z albertyńskiej linii Wetynów i Zofii Brandenburskiej (1568-1622), córki elektora Jana Jerzego, rodzonej siostry Erdmuty, żony Jana Fryderyka i Anny Marii, żony Barnima X/XII. Urodziła się 29 kwietnia 1587 r. w Dreźnie.

Ojca straciła, gdy miała cztery lata. Jej wychowaniem zajęła się matka, kobieta świetnie wykształcona, oddana luterańskiej ortodoksji. Ona też, wraz ze swoją siostrą Erdmutą zaaranżowała małżeństwo Zofii z księciem Franciszkiem I. Zofia poznała przyszłego męża w maju 1609 roku, kiedy przyjechała wraz z matką na Pomorze, odwiedziły go wówczas w Koszalinie przy okazji poświęcenia kościoła zamkowego.

W imieniu księcia Franciszka pertraktacji podjęły się jego ciotki, Erdmuta i Anna Maria. Zofia otrzymała znaczny posag wynoszący 30 000 talarów Rzeszy, według układów małżeńskich zabezpieczeniem sum posagowych były dobra bytowskie (zamek i domena), które jednak w 1619 r., po śmierci Anny Marii, zostały zastąpione Wolinem.

Ślub Zofii i Franciszka odbył się 26 sierpnia 1610 roku w Dreźnie, choć uroczystości, przyjęcia, turnieje i zabawy trwały już od lipca. Był on okazją do zjazdu posłów licznych dworów niemieckich wysłanników cesarza Rudolfa. Uroczysty wjazd Zofii do Bytowa miał miejsce 13 października 1610. Zofia utrzymywała zarówno w trakcie małżeństwa, jak i po śmierci męża bardzo bliskie związki z ojczyzną. Jako siostra elektora Jana Jerzego I (1585–1656) chętnie bywała na jego dworze, uczestniczyła w świętach i uroczystościach organizowanych w Dreźnie. W 1616 r. wraz z mężem udała się na dwór matki w Colditz, przywożąc jej w prezencie portrety, swój i Franciszka.

Po śmierci męża (1620) osiadła w Wolinie, w zamku, którego przebudowę rozpoczęto w 1619 r. Pracami budowlanymi kierował ochmistrz księżnej, Valentin von Güntersberg, żonaty z pochodzącą z Saksonii Sophią von Carlowitz. Plany rezydencji i nawet model budowli przygotowano w Dreźnie. Prace budowlane trwały do 1626 r.

Zofia prowadziła bardzo czynne życie, często podróżowała, także do Saksonii. Jej życzeniem było, by pochowano ją w Saksonii. Na swego głównego spadkobiercę wyznaczyła brata, elektora Jana Jerzego I.

W związku z niepokojami wojny trzydziestoletniej księżna opuściła Wolin i przeniosła się do Szczecina, tu zmarła 9 grudnia 1635 roku. W rok po śmierci Bogusława XIV (1637) Szwecja skonfiskowała większość z ruchomych majątków Zofii, uznając, iż należały do członka dynastii rządzącej krajem, z którym była w stanie wojny. Spory spadkowe trwały do 1654 roku.

Szczątki Zofii zostały przewiezione do Drezna dopiero w 1650 roku, gdzie spoczęły w starym kościele pofranciszkańskim, odbudowanym przez jej matkę i od jej imienia nazwanym Sophienkirche. Do tego czasu trumna znajdowała się w jej miejskim domu w Szczecinie, a po 1641 r. w krypcie szczecińskiego zamku.

Bibliografia

  • Micraelius J., Johannis Micraelii Antiquitates Pomeraniae, Oder Sechs Bücher Vom Alten Pommerlande: Das Erste Buch beschreibet, Was es für einen Zustand darinnen den alten Teutschen gehabt, und was daraus für sonderbare Züge in andere Provintzien, biß auf diejenige Zeit, da sich die Wenden hineingesetzet, vorgenommen worden. Nebst denen darzugehörigen Land-Charten, Stettin-Leipzig 1723.
  • Barthold F.W., Geschichte von Rügen und Pommern, Von der Rückkehr Bogislavs X. vom h. Grabe (1498) bis zum Tode des letzten Herzogs von Pommern. J. 1637, Hamburg 1845.
  • Boras Z., Książęta Pomorza Zachodniego. Z dziejów dynastii Gryfitów, Poznań 1978.
  • Essegern U., Sophia (Sophie) von Sachsen, w: Sächsische Biografie, hrsg. vom Institut für Sächsische Geschichte und Volkskunde e.V., bearb. von Martina Schattkowsky
  • Sophia von Sachsen (1587-1635) [dostęp: 2016-12-12]
  • Oelrichs J.C.C., Das gepriesene Andencken der pommerschen Herzoge, durch umständliche Erzählung ihrer eigenen gedruckten und ungedruckten Schriftenm und der ihnen errichteten öffentlichen Schriften (...), Berlin 1763.
  • Rymar E., Rodowód książąt pomorskich, Szczecin 2005.
  • Wachowiak B., Pomorze Zachodnie w schyłkowej epoce feudalizmu (1464-1815), w: Historia Pomorza tom II cz. 1, pod red. G. Labudy, Poznań 1976.
  • Wehrmann M., Geschichte Pommerns. Bd. 2, Gotha 1921.




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Joanna Kościelna