Związek Gospodarczy Miast Morskich

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Związek Gospodarczy Miast Morskich miał być ideą łączącą wszystkie miasta morskie. Planowano poprzez działania ZGMM rozwinąć handel, przemysł oraz flotę handlową i rybacką miast wybrzeża. W idei związku leżało łączenie miast morskich Polski, tj. Gdańska, Gdyni, Sopotu i Szczecina.

W dniach 12–13 lipca 1946 roku, w Gdańsku odbył się Pierwszy Walny Zjazd Związku Gospodarczego Miast Morskich. Wcześniej, w dniach 24-25 lutego 1946 roku, przebywający w Gdańsku ówczesny premier Edward Osóbka-Morawski zaakceptował ideę powołania tego związku.

Dziennik Wydarzeń prezydenta Szczecina inż. Piotra Zaremby, pod datą 10 maja 1946 roku, zawiera następującą informację: „Prezydent Bierut wyraził zgodę na opublikowanie dekretu tworzącego ten związek; (…) corocznie Związek będzie dostawał zagwarantowaną dotację 25 milionów zł.” Związek Gospodarczy Miast Morskich, miał ściśle współpracować z Delegaturą Rządu dla Spraw Wybrzeża kierowaną przez inż. Eugeniusza Kwiatkowskiego. Odpowiedzialnym z urzędu miał być tu zastępca Delegata Rządu.

Prezesa wybierać miano na kadencję trzyletnią wraz z Naczelnym Dyrektorem. Inż. Piotr Zaremba, prezydent Szczecina, został wiceprezesem Związku. Szczecin swój udział w 1946 roku, określił na kwotę 15000 złotych, licząc od 1 lutego do 15 lipca. W Dzienniku Wydarzeń z roku 1946 roku, prezydent Zaremba wspomina, że jako Wiceprezes Prezydium Organizacyjnego Związku Gospodarczego Miast Morskich, 22 maja 1946 roku wziął udział w posiedzeniu Prezydium, na którym uchwalono, statut związku. Łącznie aż 18 miast morskich zgłosiło akces do Związku. Prezydent Szczecina przedstawił w tym dniu referat programowy, o „Celach Związku i sposobach ich realizacji”.

Referat miano opublikować przed głównym zjazdem. Planowano wydać także „dodatkowe wydawnictwo zjazdowe” a w nim 18 monografii Miast Morskich oraz „3 dalsze referaty podstawowe”. Lipcowy zjazd odbył się w Starym Ratuszu Gdańskim przy ul. Korzennej. Udział w nim wzięli prezydenci, burmistrzowie i przedstawiciele Miejskich Rad Narodowych Miast Morskich. 12 lipca wybrano, m.in. Prezydium Zjazdu, wysłuchano sprawozdania Generalnego Sekretarza oraz sprawozdania Komisji Rewizyjnej. Swój referat wygłosił prezydent Szczecina. 14 lipca 1946 roku, w sobotę wznowiono obrady, w dniu tym inż. E. Kwiatkowski przedstawił referat, pt.: ”O historycznej roli Miast Wybrzeża”. Wybrano również władze.

Przeciwnicy powoływania związku widzieli w nim „drugą Hanzę”, z kolei założyciele jego, nie byli skorzy do uzależniania związku, od ówczesnej polityki kraju. Członkowie Biura Politycznego KC PPR, jak Roman Zambrowski krytykowali coraz silniej postawy polityczne inż. E. Kwiatkowskiego. Nowatorskie rozwiązania nie uzyskały ostatecznie również poparcia Prezydenta Bieruta. Zjazd gdański zrozumienie zyskał tylko u premiera Osóbki-Morawskiego. Mimo śmiałych planów zagospodarowania wybrzeża, ZGMM ostatecznie nie został powołany.

Bibliografia

  • Alina Hutnikiewicz, Związek Gospodarczy Miast Morskich (I. 1946-X.1947), w: Zapiski Historyczne, z.1-2, Toruń 1988.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr Agnieszka Zaremba