AG Vulcan Stettin

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.


Wikipedia.jpg
Artykuł może zawierać treści pochodzące z Wikipedii.
Zbudowany dla Chin pancernik „Zhenyuan” (1885)
„Kaiserin Auguste Victoria” (1905) – największy ówcześnie pasażerski statek parowy na świecie
Niemiecki pancernik SMS Rheinland (1910)

Aktien-Gesellschaft (AG) Vulcan Stettin – przedsiębiorstwo stoczniowo-maszynowe działające przed II wojną światową w Szczecinie.

Zostało założone w 1851 r. jako Vulcan-Werft na Drzetowie przez hamburskich inżynierów Früchtenichta i Brocka[1]. Pierwszym statkiem był parowy bocznokołowiec Dievenow. W 1857 r. zostało oficjalnie powołane przez króla Prus Fryderyka Wilhelma IV i przekształcone w spółkę akcyjną (niem. Aktien-Gesellschaft, AG), na którą składały się udziały firm z Berlina i Szczecina. Nazwę zmieniono na Stettiner Maschinenbau AG „Vulcan" (Szczecińskie Towarzystwo Budowy Maszyn „Vulcan” S.A.), a na nowym wydziale uruchomiono także budowę parowozów. W latach 1866-1870 montowano ich aż 70 rocznie. „Vulcan” była pierwszą stocznią cywilną w Prusach, która dostała zamówienie od Kriegsmarine na budowę pancernika – był nim zbudowany w 1874 r. Preußen. Do 1900 r. trwał intensywny rozwój stoczni, na jej pochylniach wodowane były okręty dla najważniejszych armatorów początkowo niemieckich, później także z innych krajów świata takich jak: Chiny, Rosja, Grecja, Brazylia i Japonia.

Cztery ze zbudowanych na „Vulcanie” statków pasażerskich dwunastokrotnie zdobywały Błękitną Wstęgę Atlantyku, były to:

W 1906 r. otwarto filię stoczni w Hamburgu, 5 lat później przeniesiono tam siedzibę firmy, a jej nazwę zmieniono na Vulcan-Werke Hamburg und Stettin AG. Wówczas to stocznia w Hamburgu zaczęła przejmować zlecenia na większe jednostki, a w Szczecinie produkowano tylko małe statki oraz, podczas I wojny światowej, okręty podwodne.

W 1905 r. zbudowano największy wówczas pasażerski statek parowy na świecie – SS Kaiserin Auguste Victoria. Wyczyn ten powtórzono w 1913 r. w hamburskim oddziale „Vulcana”, budując kolejny największy pasażerski statek parowy na świecie – SS Imperator przewyższający pod każdym względem RMS Titanic, który zatonął rok wcześniej. Imperator w 1920 r. w wyniku reperacji wojennych został przejęty przez linie Cunard Line z Wielkiej Brytanii i przemianowany na RMS Berengaria.

Po 1918 r. stocznia zaprzestała produkcji okrętów na mocy postanowień traktatu wersalskiego, który tego zabraniał. Armatorzy ograniczali także zamówienia na budowę statków pasażerskich, chociaż jeszcze w 1924 r. stocznia notowała nadal bilans dodatni. W 1925 r. sytuacja się zdecydowanie pogorszyła tak, że nawet subwencja rządów Prus i Rzeszy nie uratowała jej od kryzysu. Rok później stocznia „Vulcan” została zakupiona przez firmę Deschimag (Deutsche Schiff- und Maschinenbau AG) z BremyPomorze Zachodnie w tysiącleciu: praca zbiorowa / pod red. Pawła Bartnika i Kazimierza Kozłowskiego; Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Szczecinie, Kuratorium Oświaty w Szczecinie, Urząd Miejski w Szczecinie., s.167.. W 1928 r. wraz z początkiem wielkiego kryzysu przedsiębiorstwo zaprzestało także produkcji lokomotyw. Ta część dawnego „Vulcana” została przejęta przez firmę August Borsig GmbH z Berlina.

W 1938 r. ponownie uruchomiono m.in. wydział budowy maszyn, który dwa lata później mógł przyjąć zamówienie na okręty podwodne dla Kriegsmarine. Pierwszy i jeden z niewielu ukończonych zwodowano w październiku 1943 r. Budowano tu także torpedowce. Do końca wojny stocznia została całkowicie zniszczona.

Po 1945 r. na jej terenie i przyległej Stettiner Oderwerke zbudowano Stocznię Szczecińską, a obecnie działa tam również Szczecińska Stocznia Remontowa „Gryfia”. Jednym z jej nabrzeży jest Nabrzeże Wulkan.

Krążownik lekki SMS Breslau (1912)
Niemieckie niszczyciele V-158 i V-160 (oznaczenia z literą V nosiły niszczyciele i torpedowce budowane w Vulcanie)


Wybrane statki i okręty zbudowane w stoczni „Vulcan”:

pasażerskie:

pancerniki:

  • Preußen (I) (1876)
  • Brandenburg (1893)
  • Weißenburg (1894)
  • Mecklenburg (1903)
  • Preußen (II) (1905)
  • Pommern (1907)
  • Rheinland (1910)
  • pancerniki typu Dingyuan (2 szt.)

krążowniki:

torpedowce:

Parowozy

Przypisy

  1. Pomorze Zachodnie w tysiącleciu: praca zbiorowa / pod red. Pawła Bartnika i Kazimierza Kozłowskiego; Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Szczecinie, Kuratorium Oświaty w Szczecinie, Urząd Miejski w Szczecinie, s.162


Bibliografia

  • Pomorze Zachodnie w tysiącleciu: praca zbiorowa / pod red. Pawła Bartnika i Kazimierza Kozłowskiego; Polskie Towarzystwo Historyczne. Oddział w Szczecinie, Kuratorium Oświaty w Szczecinie, Urząd Miejski w Szczecinie.. Szczecin: Wydawnictwo Archiwum Państwowego „Dokument” w Szczecinie, 2000. ISBN 83-86992-75-1. 
  • Roman Czejarek: Szczecińskie czterofajkowce. Szczecin: Leda, 2005. ISBN ISBN 83-921866-8-0. 


Linki zewnętrzne



200px-Nuvola apps important.svg.png Artykuł z Internetowej Encyklopedii Szczecina znajduje się w trakcie weryfikacji i oczekuje na ewentualne uzupełnienie bibliografii i/lub dostosowanie do standardów Encyklopedii Pomorza Zachodniego