Aleksander Omieczyński: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 24: Linia 24:
 
Uczęszczał do Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Lubawie Wlkp., które ukończył w 1930 roku. Praktykę nauczycielską odbywał w szkołach powszechnych w Grudziądzu i na Kaszubach. W 1933 roku wyjechał do Wrocławia, co było konsekwencją wydania zakazu przez niemieckie władze oświatowe na objęcie stanowisk kierowniczych i nauczanie w polskich szkołach w Osławie Dąbrowie i Płotowie. We Wrocławiu podjął działalność w polskich placówkach kulturalnych. W 1933 roku ożenił się z Ludwiką Rezner, z którą miał troje dzieci – Leszka, Bożenę i Nadzieję.
 
Uczęszczał do Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Lubawie Wlkp., które ukończył w 1930 roku. Praktykę nauczycielską odbywał w szkołach powszechnych w Grudziądzu i na Kaszubach. W 1933 roku wyjechał do Wrocławia, co było konsekwencją wydania zakazu przez niemieckie władze oświatowe na objęcie stanowisk kierowniczych i nauczanie w polskich szkołach w Osławie Dąbrowie i Płotowie. We Wrocławiu podjął działalność w polskich placówkach kulturalnych. W 1933 roku ożenił się z Ludwiką Rezner, z którą miał troje dzieci – Leszka, Bożenę i Nadzieję.
  
W listopadzie 1934 roku na polecenie Związku Polaków w Niemczech został skierowany do '''[[Szczecin|Szczecina]]''' z zadaniem odbudowy polskiego szkolnictwa na tym terenie, a także organizacji placówek polonijnych w mieście. Przy wydatnej pomocy polskiego konsula generalnego w [[Szczecin|Szczecinie]], Heliodora Sztarka, doprowadził do reorganizacji i aktywności towarzystw polonijnych. Stanął na czele m.in. Związku Polaków w Niemczech, Związku Polskich Robotników Rolnych i Polskiego Towarzystwa Szkolnego. Kierował również Domem Polskim, który wkrótce stał się centrum życia kulturalnego i oświatowego dla Polaków mieszkających w [[Szczecin|Szczecinie]]. Tu m.in. organizował okolicznościowe uroczystości i obchody świąt państwowych, występy polskich artystów i zespołów. Ze względu na dwukrotne cofnięcie mu przez władze niemieckie uprawnień do nauczania, prowadził tajne kursy oświatowe.  
+
W listopadzie 1934 roku na polecenie Związku Polaków w Niemczech został skierowany do '''[[Szczecin|Szczecina]]''' z zadaniem odbudowy polskiego szkolnictwa na tym terenie, a także organizacji placówek polonijnych w mieście. Przy wydatnej pomocy polskiego konsula generalnego w [[Szczecin|Szczecinie]], Heliodora Sztarka, doprowadził do reorganizacji i aktywności towarzystw polonijnych. Stanął na czele m.in. Związku Polaków w Niemczech, Związku Polskich Robotników Rolnych i Polskiego Towarzystwa Szkolnego. Kierował również Domem Polskim, który był centrum życia kulturalnego i oświatowego dla Polaków mieszkających w [[Szczecin|Szczecinie]]. Tu m.in. organizował okolicznościowe uroczystości i obchody świąt państwowych, występy polskich artystów i zespołów. Ze względu na dwukrotne cofnięcie mu przez władze niemieckie uprawnień do nauczania, prowadził tajne kursy oświatowe.  
  
Już w 1935 roku założył zespół muzyczny, teatrzyk i chór dziecięcy. Powołał do życia drużynę harcerską „Gryf” i Gromadę Zuchów „Wiewiórki”. Organizował coroczne wyjazdy dzieci na kolonie do Polski. Działał także wśród młodzieży i dorosłych, organizując Chór „Chopin”, orkiestrę i teatr amatorski.
+
W listopadzie 1934 roku po [[Maksymilian Golisz|Maksymilianie Goliszu]] przejął funkcję drużynowego I Drużyny Harcerskiej „Gryf”. Pod koniec tego samego roku stworzył Gromadę Zuchową „Wiewiórki”. Organizował coroczne wyjazdy dzieci na kolonie do Polski. W 1935 roku założył zespół muzyczny, teatrzyk i chór dziecięcy. Działał także wśród starszej młodzieży i dorosłych, organizując m.in. Chór „Chopin”, orkiestrę i teatr amatorski.
  
Utrzymywał bliskie kontakty z polskimi robotnikami sezonowymi zatrudnionymi w okolicach [[Szczecin|Szczecina]]. Organizował w terenie punkty oświatowe, w których prowadził tajne kursy nauczania języka polskiego, historii, geografii. Zakładał biblioteki. Kolportował prasę polską. Zakładał oddziały Związku Polaków w terenie.  
+
Utrzymywał bliskie kontakty z polskimi robotnikami sezonowymi zatrudnionymi w okolicach [[Szczecin|Szczecina]]. Organizował w terenie punkty oświatowe, w których prowadził tajne kursy nauczania języka polskiego, historii, geografii. Zakładał biblioteki. Kolportował prasę polską. Pisał artykuły do prasy polonijnej. Zakładał oddziały Związku Polaków w terenie.  
  
Reprezentował szczecinian na Kongresie Polaków w Niemczech, który się odbył 6 marca 1938 roku w Berlinie.  
+
Reprezentował szczecinian na Kongresie Polaków w Niemczech, który się odbył 6 marca 1938 roku w Berlinie. Przez Niemców nazwany był „Wodzem Szczecińskich Polaków”.
  
 
Nawiązał współpracę z polskim wywiadem, przekazując wiele cennych informacji szczecińskiej, a później berlińskiej placówce o kryptonimie „Bombaj”. Wskutek karygodnych zaniedbań polskiego
 
Nawiązał współpracę z polskim wywiadem, przekazując wiele cennych informacji szczecińskiej, a później berlińskiej placówce o kryptonimie „Bombaj”. Wskutek karygodnych zaniedbań polskiego

Wersja z 11:22, 26 wrz 2016

Aleksander Omieczyński
nauczyciel, działacz polonijny w Niemczech
brak zdjecia
Data urodzenia 12 grudnia 1909
Miejsce urodzenia Trzciana k. Sztumu
Data śmierci 10 września 1941
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 44-1-13)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie


Aleksander Omieczyński (1909-1941) – nauczyciel, działacz polonijny w Niemczech

Życiorys

Aleksander Omieczyński urodził się 12 grudnia 1909 roku w Trzcianie k. Sztumu (obecnie wieś Trzciano) w rodzinie chłopskiej. Był synem Franciszka i Franciszki Omieczyńskich. Miał troje rodzeństwa.

Uczęszczał do Państwowego Seminarium Nauczycielskiego w Lubawie Wlkp., które ukończył w 1930 roku. Praktykę nauczycielską odbywał w szkołach powszechnych w Grudziądzu i na Kaszubach. W 1933 roku wyjechał do Wrocławia, co było konsekwencją wydania zakazu przez niemieckie władze oświatowe na objęcie stanowisk kierowniczych i nauczanie w polskich szkołach w Osławie Dąbrowie i Płotowie. We Wrocławiu podjął działalność w polskich placówkach kulturalnych. W 1933 roku ożenił się z Ludwiką Rezner, z którą miał troje dzieci – Leszka, Bożenę i Nadzieję.

W listopadzie 1934 roku na polecenie Związku Polaków w Niemczech został skierowany do Szczecina z zadaniem odbudowy polskiego szkolnictwa na tym terenie, a także organizacji placówek polonijnych w mieście. Przy wydatnej pomocy polskiego konsula generalnego w Szczecinie, Heliodora Sztarka, doprowadził do reorganizacji i aktywności towarzystw polonijnych. Stanął na czele m.in. Związku Polaków w Niemczech, Związku Polskich Robotników Rolnych i Polskiego Towarzystwa Szkolnego. Kierował również Domem Polskim, który był centrum życia kulturalnego i oświatowego dla Polaków mieszkających w Szczecinie. Tu m.in. organizował okolicznościowe uroczystości i obchody świąt państwowych, występy polskich artystów i zespołów. Ze względu na dwukrotne cofnięcie mu przez władze niemieckie uprawnień do nauczania, prowadził tajne kursy oświatowe.

W listopadzie 1934 roku po Maksymilianie Goliszu przejął funkcję drużynowego I Drużyny Harcerskiej „Gryf”. Pod koniec tego samego roku stworzył Gromadę Zuchową „Wiewiórki”. Organizował coroczne wyjazdy dzieci na kolonie do Polski. W 1935 roku założył zespół muzyczny, teatrzyk i chór dziecięcy. Działał także wśród starszej młodzieży i dorosłych, organizując m.in. Chór „Chopin”, orkiestrę i teatr amatorski.

Utrzymywał bliskie kontakty z polskimi robotnikami sezonowymi zatrudnionymi w okolicach Szczecina. Organizował w terenie punkty oświatowe, w których prowadził tajne kursy nauczania języka polskiego, historii, geografii. Zakładał biblioteki. Kolportował prasę polską. Pisał artykuły do prasy polonijnej. Zakładał oddziały Związku Polaków w terenie.

Reprezentował szczecinian na Kongresie Polaków w Niemczech, który się odbył 6 marca 1938 roku w Berlinie. Przez Niemców nazwany był „Wodzem Szczecińskich Polaków”.

Nawiązał współpracę z polskim wywiadem, przekazując wiele cennych informacji szczecińskiej, a później berlińskiej placówce o kryptonimie „Bombaj”. Wskutek karygodnych zaniedbań polskiego wywiadu (wiele cennych dokumentów wpadło w ręce niemieckie), inwigilowany przez gestapo, został aresztowany 3 czerwca 1939 roku i osadzony w szczecińskim więzieniu. Później został wywieziony do obozów koncentracyjnych w Oranienburgu i we Flossenburgu. W 1941 roku ponownie został przywieziony do Szczecina i postawiony przed sądem.

Skazany na karę śmierci pod zarzutem zdrady stanu, został stracony przez powieszenie 10 września 1941 roku w więzieniu przy Elisabethstraße (obecnie Kaszubska) w Szczecinie. Został pochowany na Cmentarzu Centralnym (kw. 44-1-13).

Ciekawostki

  • Działalność drużyny harcerskiej „Gryf”, założonej przez Aleksandra Omieczyńskiego, przybliża film dokumentalny Andrzeja Androchowicza Pierwsza szczecińska z 1971 roku
  • Od 1970 roku harcmistrz Aleksander Omieczyńskim jest patronem Liceum Ogólnokształcącego w Gryfinie
  • Imię Aleksandra Omieczyńskiego nosiła Szkoła Podstawowa nr 62 przy ul. Mazurskiej 40 w Szczecinie (obecnie Centrum Kształcenia Sportowego)
  • Imię Aleksandra Omieczyńskiego nosi ulica w dzielnicy Żelechowa w Szczecinie



Bibliografia




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz