Archiwum Państwowe w Szczecinie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 7: Linia 7:
 
Archiwum w Szczecinie (niem. Staatsarchiv) formalnie utworzono w [[1831]] roku z siedzibą w byłym zamku książęcym (współcześnie Zamek Książąt Pomorskich). Do zasobu przejęto wówczas akta rejencji, sądów, różnych fundacji i archiwalia kościelne.
 
Archiwum w Szczecinie (niem. Staatsarchiv) formalnie utworzono w [[1831]] roku z siedzibą w byłym zamku książęcym (współcześnie Zamek Książąt Pomorskich). Do zasobu przejęto wówczas akta rejencji, sądów, różnych fundacji i archiwalia kościelne.
  
W [[1900]] roku pruskie władze centralne sfinansowały budowę nowego gmachu, w którym do dzisiaj archiwum ma swoją siedzibę. Własna siedziba umożliwiła archiwistom szczecińskim prowadzenie w szerszym zakresie niż dotychczas prac archiwalnych. Zaowocowało to m.in. przejęciem dużej ilości akt historycznych z terenu Pomorza. Dyrektorami placówki od 1901 r. byli kolejno: [[Karl Walter Friedensburg]] (1901–1913), [[Hermann Hoogeweg]] (1913–1923), [[Karl Otto Grotefend]] (1923–1930), [[Erich Randt]] (1930–1935), [[Adolf Diestelkamp]] (1935–1945).
+
W [[1900]] roku pruskie władze centralne sfinansowały budowę nowego gmachu, w którym do dzisiaj archiwum ma swoją siedzibę. Własna siedziba umożliwiła archiwistom szczecińskim prowadzenie w szerszym zakresie niż dotychczas prac archiwalnych. Zaowocowało to m.in. przejęciem dużej ilości akt historycznych z terenu Pomorza. Dyrektorami placówki od 1901 r. byli kolejno: [[Karl Walter Friedensburg]] ([[1901]]–[[1913]]), [[Hermann Hoogeweg]] ([[1913]]–[[1923]]), [[Karl Otto Grotefend]] ([[1923]]–[[1930]]), [[Erich Randt]] ([[1930]]–[[1935]]), [[Adolf Diestelkamp]] ([[1935]]–[[1945]]).
  
 
==Odbudowa po wojnie==
 
==Odbudowa po wojnie==

Wersja z 23:29, 26 maj 2012

Archiwum Państwowe w Szczecinie - instytucja (jednostka) prowadząca działalność archiwalną z siedzibą przy ulicy Wojciecha

Okres do 1945 roku

Początki tej instytucji wiążą się z dziejami Księstwa Pomorskiego, które uformowało się w początkach XII w, a rozpadło w połowie w XVII w. Historyczne archiwum istniało także na Pomorzu w okresie panowania szwedzkiego i brandenburskiego. Stało się profesjonalną placówką w okresie pruskim (początki XVIII w. do 1945 roku), dziedzicząc wcześniejsze zbiory.

Archiwum w Szczecinie (niem. Staatsarchiv) formalnie utworzono w 1831 roku z siedzibą w byłym zamku książęcym (współcześnie Zamek Książąt Pomorskich). Do zasobu przejęto wówczas akta rejencji, sądów, różnych fundacji i archiwalia kościelne.

W 1900 roku pruskie władze centralne sfinansowały budowę nowego gmachu, w którym do dzisiaj archiwum ma swoją siedzibę. Własna siedziba umożliwiła archiwistom szczecińskim prowadzenie w szerszym zakresie niż dotychczas prac archiwalnych. Zaowocowało to m.in. przejęciem dużej ilości akt historycznych z terenu Pomorza. Dyrektorami placówki od 1901 r. byli kolejno: Karl Walter Friedensburg (19011913), Hermann Hoogeweg (19131923), Karl Otto Grotefend (19231930), Erich Randt (19301935), Adolf Diestelkamp (19351945).

Odbudowa po wojnie

Następstwem drugiej wojny światowej było znaczne rozproszenie zasobu. W 1942 r., w obawie przed skutkami nalotów bombowych, rozpoczęto ewakuację archiwaliów do wybranych miejscowości na terenie Pomorza. W konsekwencji z magazynów archiwalnych wywieziono ok. 80% zasobu.

Polska służba archiwalna rozpoczęła oficjalną działalność w Szczecinie 1 sierpnia 1945 roku Kierownictwo placówki objął Bolesław Tuhan-Taurogiński, przedwojenny archiwista, opiekun zbioru Radziwiłłów, który podjął trud gromadzenia rozproszonego zasobu. Tak oto po stronie polskiej i niemieckiej rozpoczął się proces zbierania rozproszonego zasobu i tworzenia dwóch jakby nowych, historycznych archiwów w oparciu o dawne zbiory szczecińskiego Staatsarchiv.

W końcu 1950 roku w magazynach archiwalnych zgromadzono ponad 4 tys. m.b. akt – obok dokumentacji władz i urzędów państwowych były tu akta miejskie, kościelne, a także różnych instytucji i stowarzyszeń. Część zasobu nie powróciła jednak do magazynów archiwalnych, została zniszczona lub zaginęła w nieznanych okolicznościach (np. Archiwum Miasta Szczecina), niektóre zaś historyczne dokumenty znalazły się w zbiorach Landesarchiv w Greifswaldzie. W 1950 r. archiwum przejęło pierwsze akta polskie.