Baszty miejskie

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Szablon:W Edycji

Rozwój systemu baszt miejskich

Baszty miejskie, obok systemu bram miejskich stanowiły znaczący element obwarowań miejskich Szczecina. Początkowo podstawowym elementem systemu obronnego były otwarte baszty łupinowe (zwane również czatowniami; niem. wikhus, wichhus), stanowiące wraz z murem miejskim i bramami miejskimi integralną całość obronną. Były to konstrukcje o rzucie prostokątnym lub półkolistym, wysunięte przed mury zarówno na zewnątrz jak i od wewnątrz. Wznoszono je na obwodzie murów w odległości umożliwiającej samodzielną obronę każdej z nich. Na przełomie XIV/XV wieku w wyniku wprowadzenia nowych technik walki oblężniczo-obronnych zaczęto tworzyć nowe elementy obronne, przede wszystkim baszty zamknięte o kształcie przeważnie cylindrycznym, a w mniejszym stopniu wieloboczne. Były one wznoszone od nowa po wyburzeniu fragmentów muru lub dotychczasowych baszt łupinowych otwartych. Poza tym przebudowie uległo również większość baszt otwartych, zarówno prostokątnych jak i półkolistych, które zamykano prostą lub półkolistą ścianą, dobudowując na kolejnej kondygnacji cylindryczne wieże.

Według planu z 1721 roku (Plan de la Ville Stettin Anno MDCCXXI), a także szkiców do katastru szwedzkiego, w murze miejskim umieszczonych zostało 48 baszt, z tego 13 baszt okrągłych stanowiących samodzielne dzieła obronne oraz 35 baszt łupinowych (2 półotwarte, 14 zamkniętych i 19 otwartych).

Podział baszt

  • Baszty łupinowe, w tym:
    • baszty łupinowe o rzucie prostokątnym
      • otwarte
      • zamknięte
    • baszty łupinowe półkoliste zamknięte
      • Baszta Półokrągła przy Moście Długim
      • Baszta Półokrągła Biała Główka (Witt Kopp)






IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk