Benjamin Potzerne: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
 
__NOTOC__
 
__NOTOC__
 +
[[Plik:Benjamin Potzerne 1.jpg|right|thumb|200px|<small>Karta tytułowa broszury informującej o projekcie słownika biobibliograficznego Benjamina Potzernego pt. ''Pomerania litterata''. SLUB Dresden: Coll.diss.A.90,48</small>]]
 +
 
{{Osoba infobox
 
{{Osoba infobox
 
|osoba=Benjamin Potzerne
 
|osoba=Benjamin Potzerne

Wersja z 13:40, 14 sty 2021

Karta tytułowa broszury informującej o projekcie słownika biobibliograficznego Benjamina Potzernego pt. Pomerania litterata. SLUB Dresden: Coll.diss.A.90,48
Benjamin Potzerne
magister filozofii, pedagog, bibliotekarz
Data urodzenia 22 kwietnia? 1665
Miejsce urodzenia Szczecin
Data śmierci 2 lutego 1699
Miejsce śmierci Greifswald



Benjamin Potzerne (1665-1699) (Pozerne) – magister filozofii, pedagog, bibliotekarz, rektor Uniwersytetu w Greifswaldzie

Życiorys

Potzerne przyszedł na świat w rodzinie królewskiego inspektora celnego Daniela Potzernego i jego żony Ilsabe (Elisabetha) z d. Baudewien. Miał siostrę Dorotheę (ur. w 1656) i braci: Georga Friedricha (ur. 1658) oraz Daniela Gottlieba (1660–1700), późniejszego urzędnika podatkowego działającego w Warnemünde. Został ochrzczony w kościele św. Jakuba w Szczecinie 23 kwietnia 1665 r. [1] Wstępne nauki pobrał w swoim rodzinnym mieście, a od 1685 roku uczył się w Lubece. Następnie studiował teologię na uniwersytecie w Wittenberdze, gdzie w 1687 roku uzyskał magisterium z filozofii. [2] Po krótkim pobycie w Lipsku, Helmstedt i Hamburgu wstąpił na uniwersytet w Kilonii. Z tego okresu zachowały się dwie jego dysputy teologiczne z roku 1688. [3] Ostatnim przystankiem na jego edukacyjnej drodze był uniwersytet w Rinteln. W 1691 roku Potzerne rozpoczął pracę na Uniwersytecie w Greifswaldzie – otrzymał tam posadę profesora filozofii. Pięć lat później został wybrany rektorem uczelni i mianowany bibliotekarzem. [4] Być może przyczyniła się do tego publikacja, którą ogłosił w 1693 roku – opis planowanego dzieła zatytułowanego Pomerania litterata. [5] Miał to być słownik biobibliograficzny uczonych, którzy urodzili się lub działali na Pomorzu. Bezpośrednią inspiracją była dla Potzernego praca Johanna Mollera [6] (1661–1725) i Daniela Georga Morhofa [7] (1639–1691), a pośrednio – Szymona Starowolskiego [8] (1588–1656). Projektowane przez Potzernego dzieło nie zostało ostatecznie opracowane ze względu na przedwczesną śmierć autora, która nastąpiła 2 lutego 1699 r. 13 marca tegoż roku w Greifswaldzie odbył się pogrzeb uczonego. Oprócz Autoschediasma… i dysput z czasów szkolnych, Potzerne pozostawił po sobie trochę utworów okolicznościowych, pisanych po łacinie i po niemiecku, dedykowanych osobom, z którymi łączyły go kontakty zawodowe i osobiste. [9]

Dzieła (wybór)

Przypisy

  1. Archion – Kirchenbuchportal GmbH, Evangelisches Zentralarchiv Berlin, Kreis Stettin-Stadt, St. Jakobi, Taufen 1655–1716, s. 84. (Dostęp online 28.12.2020)
  2. Benjamin Potzerne, Exercitatio practica conscientiae moderatrix, in quaestione: utrum studiosus theologiae salva conscientia theologiae studium deserere & iurisprudentiae aut medicinae se consecrare possit, quam praeside D[omi]n[o] Jo[hanno] Frid[erico] Mayero... solemni disputationis ritu proponet […]. Wittebergae: Schultzius, 1687.
  3. Benjamin Potzerne, Quaestionem Theologicam utrum pro veritate religionis apud haereticos convertendos sacramento aliquo contendere liceat? consensu summe Rever[endissimo] Facultat[is] Theologicae Praeside D[omi]n[o] Jo[hanno] Frid[erico] Mayero S[anctae] Theol[ogiae] Doct[ore] [...] in Academia Holsatorum, quae Kiloni[i] est, Christian-Albertina ad... diem Iulii, Anni R. S. MDCLXXXIIX. solenni disputationis ritu proponet & edisseret […]. [Kiel]: Reumannus, 1688); ibidem, Jesu Fortunante lanx satura variarum positionum theologicarum, quam consentiente Summe Reverendo Theologorum Ordine in Alma Kiloniensi praeside Jo[hanno] Frid[erico] Mayero Doctore & Professore Theologo postridie Kal[endas] August[as] Anno MDCLXXXIIX. proponet […]. [Kiel]: Reumann, 1688.
  4. Zob. Die Rektoren der Universität Greifswald. (Dostęp online 28.12.2020)
  5. Benjamin Potzerne, Autoschediasma epistolicum ad Germaniae Gloriosae Patres Conscriptos et Cives Maxime Suos hodie Claros, quo scribendae B[ono] c[um] D[eo] Pomeraniae Litteratae institutum atque consilium aperit, exhibet, commendat […]. Schneebergae: Weidnerus, 1693; opis założeń planowanego dzieła zob.: A. Borysowska, Pomerania litterata. Benjamin Potzerne (1665–1699) i historia jego projektu. „Przegląd Zachodniopomorski“ R. 35 (2020), z. 2, s. 77-94.
  6. Johann Moller, Cimbriae literatae prodromus sive De suis in historia Patriae literaria conatibus […]. Slesvigae: Typis Holvveinianis, 1687.
  7. Daniel Georg Morhof, Polyhistor sive De notitia auctorum et rerum commentarii. Lubecae: sumptibus Petri Böckmanni, 1688.
  8. Szymon Starowolski, Scriptorum Polonicorum Hekatontas, seu centum illustrium Poloniae scriptorum elogia et vitae. Francoforti: Zetter, 1625.
  9. Zob. Potzerne Benjamin. Bibliografia druków


Bibliografia

  • Zedler Johann Heinrich, Grosses vollständiges Universal-Lexicon Aller Wissenschafften und Künste. Bd. 28. Leipzig: Johann Heinrich Zedler, 1741, szpalta 1921–1922 (Potzerne oder Pozerne);
  • Vanselow Amandus Karl, Gelehrtes Pommern Oder Alphabetische Verzeichniss, Einiger in Pommern Gebohrnen Gelehrten, Männlichen und weiblichen Geschlechtes, Nach ihren Merckwürdigsten Amständen Und Verfertigten Schrifften. Stargard: Johann Tiller, 1728, s. 85–86;
  • Borysowska Agnieszka, Pomerania litterata. Benjamin Potzerne (1665–1699) i historia jego projektu. „Przegląd Zachodniopomorski“ R. 35 (2020), z. 2, s. 77-94.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: dr hab. Agnieszka Borysowska