Bolesław Hadaczek

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.


Bolesław Hadaczek
prof. dr hab. nauk humanistycznych w zakresie historii i teorii literatury
brak zdjecia
Bolesław Hadaczek
Data urodzenia 19 stycznia 1929
Miejsce urodzenia Lachowce k.Stanisławowa
Data śmierci 17 września 2014
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 93-11-9)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie
Narodowość polska


Bolesław Hadaczek (1929-2014) – prof. dr hab. nauk humanistycznych w Instytucie Polonistyki i Kulturoznawstwa Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego, publicysta, prozaik

Życiorys

Świadectwo pracy

Bolesław Hadaczek urodził się 19 stycznia 1929 roku w Lachowcach k. Stanisławowa (obecnie Ukraina). Był synem Antoniego Hadaczka, właściciela majątku ziemskiego i Anastazji z d. Nowicka. W 1945 roku, po zakończeniu II wojny światowej, ekspatriowany wraz z rodziną na Śląsk Opolski. W latach 19451950 uczęszczał do Państwowego Gimnazjum i Liceum Męskiego typu humanistycznego w Prudniku, gdzie grono pedagogiczne w większości pochodziło z Kresów, z Małopolski Wschodniej i Bukowiny – ze Lwowa, Winnik, Tarnopola,Brzeżan, Tłumacza, Kołomyi, Stryja i Czerniowiec. W roku 1950 zdał maturę. W latach 1950-1953 studiował filologię polską na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, uzyskując dyplom I stopnia. Rozwijał wiedzę na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (1959), Wyższej Szkole Pedagogicznej w Krakowie i Uniwersytecie Śląskim w Katowicach, gdzie zdobywał kolejne stopnie i tytuły naukowe. Pracując na Uniwersytecie Szczecińskim, otrzymał tytuł profesora. Kolejne stopnie i tytuły naukowe:

  • 1959 - magister
  • 1971 - doktor nauk humanistycznych
  • 1987 - doktor habilitowanego w zakresie historii i teorii literatury
  • 1995 - profesor nadzwyczajny
  • 1998 - profesor zwyczajny

W latach 1953-1964 pracował jako nauczyciel polonista, początkowo w szkołach średnich Szczecina, następnie jako nauczyciel kolejno w SN, WSN, WSP i na US w Szczecinie. Pełnił szereg funkcji, m.in.:

Był wybitnym uczonym, twórcą szkoły badań nad literaturą kresową. Wychował wiele pokoleń polonistów.

W roku 1963, w Szczecinie, zawarł związek małżeński z Janiną z domu Juszczak. Syn Piotr.

Zmarł 17 września 2014 roku w Szczecinie. Został pochowany 23 września na Cmentarzu Centralnym w Szczecinie (kw. 93-11-9).

Twórczość

Trzy nurty zainteresowań

W dorobku naukowo-badawczym prof. Hadaczka wyróżniają się i uzupełniają trzy nurty zainteresowań:

  • problematyka interdyscyplinarna literatury, pedagogiki i pedeutologii tematów takich , jak: szkoła, topos nauczyciela i wychowanie w literaturze. Dokonał analizy i uporządkowania literatury dla dzieci i młodzieży według dominujących w dwudziestoleciu kierunków pedagogicznych
  • polska powieść rozwojowa, gdzie dowodzi, że powieść rozwojowa w Polsce ma własną genezę, strukturę i funkcje, swój specyficzny przedmiot; że nie jest sztucznym przeszczepem z literatury niemieckiej, lecz zawiera rodzime wyznaczniki. Dokonał tu kategoryzacji nowego podgatunku, wzbogacając genologię o polską powieść rozwojową
  • polska literatura kresowa: jej struktura, dominanty tematyczno-artystyczne, ideologia, filozofia i mity, dynamika rozwojowa i funkcje


Tematyka kresowa

Tematyka kresowa była prawdziwą pasją badawczą Bolesława Hadaczka. Plonem jego wieloletnich badań w dziedzinie literatury polskich Kresów jest kilka obszernych publikacji oraz wiele artykułów w czasopismach. Literaturą kresową zainteresował swoich studentów, doktorantów i asystentów, którzy z jego inspiracji prowadzą różnorodne badania naukowe w tym zakresie. Od roku 1993 wychodzi redagowana przez prof. Hadaczka monotematyczna seria roczników naukowych „Kresy w literaturze”. Wokół prof. Hadaczka powstał zespół naukowy zainteresowany badaniami nad literaturą kresową. Prace tego zespołu adresowane są do polonistów i do szerokiego kręgu humanistów, do wszystkich Kresowian. Profesor Hadaczek analizował główne wyróżniki literatury kresowej, np.: wątek batalistyczny i obraz życia szlachecko-ziemiańskiego na Kresach, temat bohaterstwa i cierpienia, ziemi i domu, bogaty folklor i pejzaże, oryginalną konstrukcję bohatera kresowego, elementy gawędziarskie i romantyczne. W latach 1990-1991 szkice z książki Kresy w literaturze polskiej prezentował na antenie rozgłośni PR w Szczecinie.

Ważniejsze publikacje

  • 1973Wychowanie przez literaturę w Polsce międzywojennej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa-Poznań
  • 1977Postać pedagoga w literaturze polskiej, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa-Poznań
  • 1985Polska powieść rozwojowa w dwudziestoleciu międzywojennym [w:] Rozprawy i Studia, Wydawnictwo Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Szczecinie, Szczecin
  • 1993Kresy w literaturze polskiej XX wieku. Szkice., „Ottonianum”, Szczecin
  • 1999Kresy w literaturze polskiej. Studia i szkice, Wojewódzki Ośrodek Metodyczny, Gorzów Wlkp.
  • 2003Małe ojczyzny kresowe, Szczecin
  • 2008,2011Historia literatury kresowej (podręcznik akademicki), Wyd. Universitas, Kraków
  • 2011 - Kresówki, Volumina.pl, Daniel Krzanowski, Szczecin 2011


Prace zbiorowe

  • 1995Antologia polskiej literatury kresowej XX wieku (wybór tekstów, wstęp i objaśnienia), „Ottonianum”, Szczecin
  • 1995Kresy w literaturze (redakcja), Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin
  • 2002Kresy w literaturze zeszyty 1993-2002 (redakcja), Wyd. Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego, Szczecin


Z prywatnych zbiorów prof. B. Hadaczka


Artykuły (wybór)

  • 1989O wileńskim świecie Tadeusza Konwickiego, „Ruch Literacki” z. 4/5, s. 317-330
  • 1992Kresy Józefa Mackiewicza, „Kresy” nr 9/10, s. 207-212
  • 1994„Psie wycie za ziemią karpacką” Kazimierza Wierzyńskiego, „Litteraria” t. 25, s. 43-59
  • 1996„Święta Galilea” Zygmunta Haupta, „Zeszyty Naukowe Uniwersytet Szczeciński” nr 157, „Szczecińskie Prace Polonistyczne” nr 7, s. 7-23
  • 1997„Stara Ukraina” Jarosława Iwaszkiewicza, „Kresy” nr 1, s. 97-106
  • 1997Lwów w poetyce Mariana Hemara, „Ruch Literacki” z. 2, s. 215-232
  • 2002„Homo faber, homo ludens, homo militans” (wspólnie z Katarzyną Łozowską), „Szczecińskie Prace Polonistyczne” nr 13, s. 31-47


Recenzje

Na łamach „Spojrzeń” i „Nowych Książek” recenzował m.in. twórczość Wacława Bilińskiego, Czesława Czerniawskiego, Czesława Kuriaty, Władysława Łazuki, Józefa Narkowicza i Zygmunta Wójcika.

Nagrody i wyróżnienia

  • 1963 – II nagroda w konkursie „Wiele przeszliśmy rzek” za Wspomnienia („Trybuna Opolska” 1963, nr 242)
  • 1965 – wyróżnienie w „Konkursie 300 tysięcy” za opowiadanie Posiedzenie trwa („Głos Nauczycielski" 1965, nr 33)
  • 1965 – III nagroda w Konkursie Korespondencyjnego Klubu Młodych Pisarzy w Szczecinie za opowiadanie Powrót i Nauczyciele
  • dwie nagrody indywidualne Ministra Edukacji Narodowej i kilkanaście nagród rektorskich


Odznaczenia


Ciekawostki

  • Uniwersytet Szczeciński wydał w 2000 roku zbiór prac ok. trzydziestu autorów - Literackie Kresy i bezkresy, z dedykacją: „Panu Profesorowi Bolesławowi Hadaczkowi – przyjaciele, współpracownicy, uczniowie"
  • Syn, Piotr Hadaczek (ur. 17 marca 1968 roku), studiował biologię (1987-1992) na Uniwersytecie Szczecińskim. Po doktoryzacji (1995) w Pomorskim Uniwersytecie Medycznym pracował jako genetyk w Zakładzie Genetyki i Patomorfologii. W roku 2001 wyeimigrowal do Stanow Zjednoczonych, gdzie pracuje w Uniwersytecie Kalifornijskim (San Francisco) zajmując się terapią genową centralnego układu nerwowego (głównie chorób neurodegeneracyjnych). Autor onad 50 artykułów naukowych i 3 rozdziałów w książkach naukowych.

Profesor prywatnie



Bibliografia





IES64.png
Autor opracowania: Ewa Bączkowska