Brzeźniak (powiat łobeski)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Brzeźniak
Nazwa niemiecka Rosenfelde
Nazwa przejściowa Rajówka
Powiat łobeski
Gmina Węgorzyno
Sołectwo Brzeźniak
Strona internetowa miejscowości.

Geolokalizacja: 53.541634,15.671453


Brzeźniak (Rajówka, niem. Rosenfelde[1]) - wieś sołecka, w południowo-wschodniej części powiatu łobeskiego, w gminie Węgorzyno. Ulicówka przechodząca w wieś wielodrożną. Rozciąga się na przestrzeni 2 km.

Geografia

Obiekty fizjograficzne

  • Jezioro Brzeźno (Brzeźniak, Brzeźniackie, Brzeźnia, Wiewiecko, nazwa niemiecka: Rosenfelder See[2]) - położone na południowy wschód od wsi. Lustro wody na wysokości 72,4 m n.p.m. Powierzchnia 98,6 ha. Objętość 1865,9 tys. m3. Maksymalna długość 1950 m, szerokość 780 m. Długość linii brzegowej 5940 m. Głębokość: maksymalna 4,7 m, średnia 2 m. Brzegi prawie całkowicie zarośnięte. Przez jezioro przepływa Brzeźnicka Węgorza wpływając w części południowo-wschodniej i odpływając do jeziora Żabice w części północno-wschodniej. Jezioro przyjmuje ponadto rzeczkę Brzeżnica. Jezioro dzierżawione przez Gospodarstwo Rybackie w Ińsku. Występujące gatunki ryb: karaś, lin, szczupak, płoć, węgorz, leszcz, okoń.
  • Jezioro Żabice (Żabie, Żabica, nazwa niemiecka: Sabitz See[3]) - położone na północny wschód od wsi i na północ od jeziora Brzeźno. Lustro wody na wysokości 72,3 m. Powierzchnia 67,26 ha. Objętość 1350,4 tys. m3. Maksymalna długość 1200 m, szerokość 860 m. Długość linii brzegowej 3500 m. Głębokość: maksymalna 4,6 m, średnia 1,9 m. Brzegi porośnięte w całości, niedostępne. Przez zachodnią część przepływa Brzeźnicka Węgorza. Jezioro dzierżawione przez Gospodarstwo Rybackie w Ińsku. Występujące gatunki ryb: lin, okoń, szczupak, leszcz, karaś.
  • Jezioro Sulcowe (nazwa miejscowa) - położone w lesie, na północ od jeziora Żabice, na północ od drogi Brzeźniak - Zajezierze. Powierzchnia 2,96 ha.

Przyroda

  • Pozostałość parku dworskiego z początku XIX wieku, w stylu naturalistycznym. Powierzchnia 3 ha. Liczne drzewa pomnikowe: lipy drobno- i szerokolistne, dąb o obwodzie 458 cm, topola o obwodzie 420 cm. Park wpisany do rejestru zabytków 28.09.1983 roku pod nr 1024[4].
  • Dąb o obwodzie 450 cm, na terenie zabudowania nr 7, w północnej części wsi.
  • Dąb o obwodzie 345 cm, na skrzyżowaniu dróg w kierunku Rogówka, za Węgorskiem, na północ od wsi.
  • Aleja topolowa wzdłuż drogi do stacji PKP Wiewiecko. Ponad 160 drzew, w tym okazy pomnikowe o obwodach ponad 400 cm.

Historia

Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z roku 1563 [5]. Nazywała się wówczas Rosenfelde. Wraz z folwarkiem stanowiła własność rodu von Borck. W 1841 roku sprzedano folwark dawnemu ekonomowi Wentzlowi. W 1866 roku wieś zamieszkiwały 192 osoby, a folwark - 146 osób. Zajmowano się głównie hodowlą owiec. Już w 1875 roku istniała we wsi szkoła, uczęszczało wówczas do niej 142 uczniów.

W latach 1891-1892 w okolicach Brzeźniaka odkryto cmentarzyska z okresu brązu: na przecięciu drogi do Brzeźnicy z późniejszym nasypem budowanej autostrady oraz przy dawnej Kolonii Brzeźniak, na południowy wschód od skrzyżowania dróg: Brzeźniak - Zajezierze i Brzeźnica - Bonin. W czasie budowy autostrady w latach 1939-1941 odkryto dalsze stanowiska z tej samej epoki na przecięciu drogi do Wiewiecka z nasypem autostrady oraz na zachodnim brzegu Brzeźnickiej Węgorzy[6].

Samorząd

Wieś jest siedzibą sołectwa Brzeźniak.

Turystyka

Dawna remiza strażacka, zaadoptowana w 1986 roku na Chatkę Turystyczną "Florianka". Chatką opiekuje się Akademickie Towarzystwo Chatkowe, działające przy Oddziale Akademickim PTTK.

Demografia

W roku 2008 we wsi mieszkały 94 osoby.

W roku 2010 liczba mieszkańców wyniosła 97 (49 kobiet i 48 mężczyzn):

  • 16,5% w wieku przedprodukcyjnym
  • 62,9% w wieku produkcyjnym
  • 20,6% w wieku poprodukcyjnym[7].


Liczba ludności na dzień 31 grudnia 2012 - 95 osób[8] .

Zabytki

  • Kościół filialny św. Mikołaja Biskupa (parafia Węgorzyno). Powstał w XIX wieku, na miejscu wcześniejszego, spalonego w 1823 roku. Zbudowany na planie prostokąta, salowy, o konstrukcji szkieletowej, kryty dachówką. Kościół przeszedł w 2003 roku generalny remont, a w 2005 roku dobudowano wieżę. Na cmentarzu resztki nagrobków. Kościół znajduje się w centrum wsi, przy skrzyżowaniu dróg, na niewielkim wzniesieniu.
Odpust - 6 grudnia. Msze św. w niedziele i święta o godz. 11.30, w dni powszednie (tylko w ciągu roku szkolnego) o 16.30[9].
  • Grodzisko, wczesnośredniowieczne, z IX-X wieku; położone na półwyspie jeziora Brzeźniak. Podkowiasty wał o wysokości 5-8 m opada łagodnie w kierunku jeziora. U podnóża dobrze zachowana fosa o szerokości 7-8 m i głębokości do 2 m. Majdan o średnicy 45-50 m, z wałem 70-80 m. Od północy przylega otwarte podgrodzie.

Pomniki

Na cmentarzu przykościelnym znajduje się pomnik upamiętniający mieszkańców wsi poległych w czasie I wojny światowej.

Osoby związane z miejscowością

Z Brzeźniaka pochodzi s. Krystyna Dobrucka, posługująca w Sanktuarium Miłosierdzia Bożego w Krakowie - Łagiewnikach.

Przypisy

  1. Białecki, Tadeusz. Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948. Szczecin: Książnica Pomorska, 2002, s. 33
  2. Kozierowski, Stanisław. Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. Poznań: Nauka i Praca, 1934
  3. Kozierowski, Stanisław. Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. Poznań: Nauka i Praca, 1934
  4. Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml
  5. Afeltowicz Beata. Nazwy miejscowe byłego powiatu łobeskiego. Szczecin 2013, s. 38
  6. Kosacki Jerzy, Mirosław, Krzysztoń Jan. Miasto i Gmina Węgorzyno. Słownik Krajoznawczy. Materiały z inwentaryzacji krajoznawczej woj. szczecińskiego. Szczecin: Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK, 1991, s. 30-35
  7. Portret miejscowości statystycznych w gminie Węgorzyno. W: Główny Urząd Statystyczny. Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims
  8. Dane z Urzędu Gminy Węgorzyno
  9. Brzeźniak Kościół filialny. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://kuria.pl/wspolnoty/koscioly/Brzezniak-Kosciol-filialny--_451

Bibliografia

  • Białecki, Tadeusz. Słownik współczesnych nazw geograficznych Pomorza Zachodniego z nazwami przejściowymi z lat 1945-1948. Szczecin: Książnica Pomorska, 2002. ISBN 8387879347
  • Brzeźniak Kościół filialny. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska [online]. [Przeglądany 9 maja 2013].
  • Brzeźniak Kościół filialny. W: Archidiecezja Szczecińsko-Kamieńska [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://kuria.pl/wspolnoty/koscioly/Brzezniak-Kosciol-filialny--_451
  • Kosacki, Jerzy Mirosław, Krzysztoń, Jan. Miasto i Gmina Węgorzyno. Słownik Krajoznawczy. Materiały z inwentaryzacji krajoznawczej woj. szczecińskiego. Szczecin: Regionalna Pracownia Krajoznawcza PTTK, 1991
  • Kozierowski, Stanisław. Atlas nazw geograficznych Słowiańszczyzny Zachodniej. Poznań: Nauka i Praca, 1934
  • Portret miejscowości statystycznych w gminie Węgorzyno. W: Główny Urząd Statystyczny. Bank Danych Lokalnych [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims
  • Rejestr zabytków nieruchomych województwa z wyłączeniem zabytków archeologicznych w powiatach. W: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online]. [Przeglądany 9 maja 2013]. Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml




Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Jan Krzysztoń