Cmentarz żydowski (Drawsko Pomorskie)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.

Cmentarz żydowski w Drawsku został założony najprawdopodobniej przed 1740 rokiem, gdyż wśród wyznawców judaizmu mieszkających w mieście w tym okresie był grabarz. Kirkut utworzono na niewielkim wzniesieniu na wschód od miasta, przy Wiesenweg (obecnie ulica Łąkowa). Zajmował powierzchnię 0,16 ha i otoczony był kamiennym murem. Żydzi w mieście stanowili stosunkowo niedużą grupę, np. na początku lat 70. XIX wieku było ich w Drawsku niespełna 180, na prawie 5,5 tys. obywateli miasta. Na początku XX wieku liczba wiernych wyznania mojżeszowego zmalała do niewiele ponad 100 osób i ta tendencja utrzymywała się w następnych dziesięcioleciach.

Kirkut w Drawsku, 2013

Cmentarz został zdewastowany po raz pierwszy już w 1905 roku, ale nadal dokonywano na nim pochówków. Ostatni odbył się w 1935 roku, gdy pogrzebano na nim przewodniczącego drawskiej gminy wyznaniowej Georga Manasse. Podczas Nocy Kryształowej (9/10 listopada 1938) ponownie zdewastowano kirkut, spalono też drawieńską synagogę. W czasie II wojny światowej nagrobki z cmentarza zostały użyte do wyłożenia chodnika przy Wiesenweg, układając je tak, by przechodnie deptali po napisach na macewach. Po wojnie mur cmentarny został rozebrany, a teren cmentarza służył za wysypisko śmieci. W latach 90. XX wieku teren kirkutu został uporządkowany, ogrodzony i oznakowany. Dwie ocalałe macewy z piaskowca z 1885 roku i fragmenty kilku innych (z lat 70. i 80. XIX wieku) z inskrypcjami w języku hebrajskim i niemieckim ustawiono ponownie na cmentarzu. W 1992 roku kirkut drawski został wpisany do rejestru zabytków.

Bibliografia

  • Barran Fritz. Städte-Atlas Pommern. Leer 1989.
  • Gemeinden und Gutsbezirke der Provinz Pommern und ihre Bevölkerung. Berlin 1874.
  • Gemeindelexikon für die Provinz Pommern. Berlin 1908.
  • Karta ewidencyjna cmentarza. Szczecin 1990. Archiwum Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Szczecinie.
  • Opęchowski Mirosław. Cmentarze żydowskie na Pomorzu Zachodnim. Stan zachowania, problemy konserwatorskie. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 377-395.
  • Szudra Dariusz. Obraz demograficzny ludności żydowskiej na Pomorzu Zachodnim w latach 1871-1939. W: Żydzi i ich sąsiedzi na Pomorzu Zachodnim w XIX i XX wieku. Red. M. Jaroszewicz, W. Stępiński. Warszawa 2007, s. 315-344.

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Anna Bartczak