Cmentarz przykościelny przy ul. Kościelnej

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Cmentarz przykościelny w Stołczynie
Cmentarz przykościelny w Stołczynie
teren dawnego cmentarza
Osiedle Stołczyn
Adres ul. Kościelna
Powierzchnia 0, 40 ha
Wyznanie ewangelicki
Data powstania XV w. ?
Data zamknięcia XIX w.
Stan obecny zlikwidowany
Zobacz cmentarz na:
Mapa Google.
Google Street View.
200px-Obiekt zabytkowy znak.svg.png nr rej. nr 793 z dnia 15 marca 2011[1]

Geolokalizacja: 53.49428,14.599368

Cmentarz przykościelny przy ul. Kościelnej – nieistniejący obecnie cmentarz funkcjonujący niegdyś wokół kościoła w Stołczynie

Historia cmentarza

fragment mapy z 1938 r.

Przy skrzyżowaniu współczesnych ulic W. Nehringa oraz Kościelnej od późnego średniowiecza funkcjonował przykościelny cmentarz. Na niewielkim obszarze, otoczonym murem, zmarłych z tutejszej parafii chowano prawdopodobnie do połowy XIX w., tj. do czasu otwarcia cmentarza przy ul. Nehringa. Roślinność cmentarzy przykościelnych z reguły stanowiły lipy posadzone wzdłuż cmentarnego muru. Stołczyńska, przykościelna nekropolia również wpisuje się w ten kanon, gdyż wzdłuż ogrodzenia zachowało się kilka starych lip, w tym jedna z nich o obwodzie 500 cm.

W 1858 r. gdy zmarł pastor ze Stołczyna, Karl Steinbrück, pochowano go na cmentarzu przykościelnym. Jego wnuk Emil w 1926 r., z okazji rodzinnego zjazdu, postawił nowy pomnik nagrobny dla swego dziadka Karla oraz dla ojca Hermanna, również pastora.

Teren cmentarza z resztek nagrobków uprzątnięto zapewne po II wojnie światowej. Pozostałością po cmentarnej infrastrukturze jest ceglano-kamienny mur (ok. 100 m.) oraz wspomniane wcześniej lipy. Po lewej stronie od wejścia na teren pocmentarny znajduje się cokół z ustawioną nań figurą Jezusa Chrystusa; cokół wyglądem przypomina poniemiecki postument, który został pomalowany, by służyć jako podstawa pod rzeczoną figurę.

Pomnik poległych w I wojnie światowej

W 1925 r. firma Lucht & Sohn w narożniku cmentarnego muru, przy skrzyżowaniu ulicy Kościelnej i Nehringa, utworzyła ceglaną bramkę zwieńczoną łukiem, w której to stanął pomnik poświęcony poległym w czasie I wojny światowej mieszkańcom wsi. Napis na pomniku się nie zachował, tak samo jak tablice z nazwiskami poległych, które to wisiały po obu stronach pomnika (zostały po nich jedynie bolce). Na jednej z cegieł widnieje również wyryty napis informujący o dacie wybudowania pomnika oraz firmie (” ERBAUT 1925 LUCHT & SOHN” )

Zabytek

Obiekt wpisany do Wojewódzkiego Rejestru Zabytków pod numerem 793 (decyzja DZ.5130.03.2011.AR z dnia 15 marca 2011, nazwa na liście: cmentarz przykościelny).[1]

Przypisy

  1. 1,0 1,1 Wojewódzki rejestr zabytków, w: Biuletyn Informacji Publicznej Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Szczecinie [online] [Przeglądany 10.08.2013] Dostępny w: http://wkz.bip.alfatv.pl/strony/menu/9.dhtml

Bibliografia

  • Agata Freindorf, Funkcje estetyczno – kulturowe ewangelickich cmentarzy Szczecina do 1945 roku, Szczecin 2010 [praca magisterska obroniona w IHiSM US]
  • Bogdan Frankiewicz, Szczecińskie cmentarze, Szczecin 2003
  • Henryk Grecki, Cmentarze Szczecina - karty cmentarzy wykonane na zlecenie Biura Dokumentacji Zabytków i Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w Szczecinie, Szczecin 1996
  • Marek Łuczak, Szczecin Skolwin, Stołczyn, Szczecin 2008

Zobacz też



IES64.png
Autor opracowania: Agata Freindorf