Dawny Dom Zdrojowy „Eckerberg”

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Wersja z dnia 02:54, 6 lut 2021 autorstwa Schulz (dyskusja | edycje) (→‎Dom Zdrojowy Eckerberg)
(różn.) ← poprzednia wersja | przejdź do aktualnej wersji (różn.) | następna wersja → (różn.)
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
MOS im. św. Brata Alberta
MOS im. św. Brata Alberta
Widok dawnego domu zdrojowego
Nazwa niemiecka Kurhaus Eckerberg
Wcześniejsze nazwy Uzdrowisko
Lokalizacja ulica Świerkowa 7
Data budowy ca 1890
[ Zobacz MOS im. św. Brata Alberta na mapie.]

Geolokalizacja: 53.461066,14.520566

Dom Zdrojowy Eckerberg z lotu ptaka w okresie międzywojennym

Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii im. św. Brata Alberta w Szczecinie przy ulicy Świerkowej 7, do 1991 roku Państwowy Dom Wczasów Dziecięcych i Sanatorium Rehabilitacyjne dla Dzieci „Cichy Kącik” położony na terenie Parku Leśnego Arkoński. Mieści się w zabudowaniach istniejącego tu do 1945 roku dawnego Domu Zdrojowego „Eckerberg” (Kurhaus Eckerberg).

Historia

Dom Zdrojowy Eckerberg

Zanim powstał tu tzw. Dom Zdrojowy Kurhaus Eckerberg, w roku 1852 chirurg Johann Viek założył w tym miejscu zakład wodoleczniczy. [1] Po raz pierwszy wspomniany został na początku drugiej połowy XIX wieku w przewodniku z 1857 roku opisującym Szczecin i okolice. Autor przewodnika podaje, że na terenie majątku Eckerberg usytuowany jest zakład lecznictwa zimną wodą, prowadzony przez nie nazwanego z imienia Viecka (Viecksche Kaltwasserheilanstalt Eckerberg). [2] Autor wielotomowego dzieła Landbuch des Herzogtums Pommern Heinrich Berghaus w swoim opisie Pomorza Przedniego i Rugii z 1865 roku pisze, że zakład wodoleczniczy, połączony z tzw. łaźnią rzymską, położony był poza majątkiem Eckerberg, na działce usytuowanej na wzgórzu z szerokim widokiem na Szczecin, i otoczonej kompleksem leśnym. [3] Jego położenie i nazwisko dr Johanna Viecka, jako właściciela i osoby zarządzającej zakładem, potwierdzają także informator członków niemieckiego związku rybackiego z 1878 roku, ogłoszenia prasowe, a także przewodnik po Szczecinie i okolicy z ok. roku 1890-1891, określając go jako zakład wodoleczniczy (Wasserheilanstalt Eckerberg) zarządzany przez dr Johanna Viecka [Viek]. [4] Nie znamy daty śmierci... Natomiast w przewodniku Sarana z roku 1913 roku został wymieniony jako dom zdrojowy (Kurhaus) będący własnością miasta, z restauracją, kawiarnią na wolnym powietrzu oraz pokojami do wynajęcia, położony w lesie nieopodal końcowego przystanku linii 3. [5] Obiekt w okresie międzywojennym, oprócz licznych kuracjuszy, był odwiedzany przez wędrujących lasem mieszkańców Szczecina zarówno latem i zimą, w tym także przez amatorów sportów zimowych, między innymi na położonym obok torze saneczkowym.

Uzdrowisko

Zabudowa dawnego domu zdrojowego przetrwała działania wojenne i powojennych szabrowników i pod nieużywaną obecnie nazwą „Uzdrowisko” została przeznaczona do celów oświatowych. Początkowo jako przedszkole, a następnie jako Państwowy Dom Wczasów Dziecięcych „Cichy Kącik” i Sanatorium Rehabilitacyjne dla Dzieci „Las Arkoński”. [6] W 1991 roku miasto przekazało zabudowania Caritasowi Archidiecezji Szczecińsko – Kamieńskiej, który początkowo umieścił tu Ognisko Świętego Brata Alberta – internat dla chłopców, którzy z różnych przyczyn znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej, a następnie w 2005 roku przekształcił je w Młodzieżowy Ośrodek Socjoterapii im. św. Brata Alberta w Szczecinie. [7]

Ogłoszenie prasowe w czasopiśmie Goniec Wielkopolski z dnia 8 maja 1881 r.

Do dawnego domu zdrojowego „Eckerberg” możemy dojść, kierując się spod pętli tramwajowej przy ulicy Arkońskiej w kierunku schodów kamiennych prowadzących w głąb lasu, i dalej ścieżką oznaczoną znakami szlaku turystycznego:

  • POL Szlak czerwony.svg szlak „Ścieżkami dzików”: Niemierzyn (pętla tramwajowa)– Park Leśny Arkoński (szlak dalej kieruje się w stronę Polany Harcerskiej)
  • POL Szlak zielony.svg szlak „Przez Las Arkoński i Wzgórza Warszewskie” – Niemierzyn (pętla tramwajowa) (szlak dalej kieruje się w stronę Polany Harcerskiej)
  • POL Szlak żółty.svg szlak „Ścieżką przyrodniczą przez Las Arkoński im. Ireny i Karola” – Niemierzyn (pętla tramwajowa) (szlak dalej kieruje się w stronę Polany Harcerskiej)

Przypisy

  1. Rok założenia tego zakładu został wymieniony w szóstym tomie publikacji wychodzącej w Niemczech od roku 1882, zawierającej informacje o wszelkiego rodzaju łaźniach, uzdrowiskach klimatycznych i sanatoriach na obszarze państw niemieckojęzycznych; zob. Bäder-Almanach. Mittheilungen der Bäder, Luftkurorte und Heilanstalten in Deutschland, Oestereich, der Schwiz und den angrenzenden Gebieten für Ärzte und Heilbedürfe. Sechte Ausgabe. Berlin 1895, s. 456-457.
  2. H. Grieben, Stettin und Umgegend, Wollin, Usedom und Rügen. Stettin 1857, s. 89; chirurg Johann Viek pojawił się w Szczecinie na początku lat pięćdziesiątych XIX wieku, prawdopodobnie pochodził ze znanej rodziny zajmującej się wodolecznictwem na terenie Pomorza Przedniego. Mowa tu o założycielu zakładu wodolecznictwa w Rostocku Joachimie Friedrichu Vicku (1788-1849) i jego następcach; zob. Hubertus Averbeck, Von der Kaltwasserkur bis zur physikalischen Therapie: Betrachtungen zu Personen und zur Zeit der wichtigsten Entwicklungen im 19. Jahrhundert. Bremen 2012, s. 285 i n., także s. 483 i n.
  3. Heinrich K.W. Berghaus, Landbuch des Herzogthums Pommern und des Fürstenthums Rügen. Teil II.: Bd 2: Randowscher Kreis und Allgemeines über die Kreise auf dem linken Oder-Ufer. Anklam/ Berlin 1865, s. 1514.
  4. Verzeichniss der Mitglieder des Deutschen Fischerei-Vereins w: Circulare des Deutschen Fischerei-Vereins im Jahre 1877. Berlin 1878, s. XI; jako przykład anonsów prasowych: reklama w w prasie bawarskiej z 1858 roku w: Allgemeine Zeitung Nr. 103, 13 April 1858 München, s. 1647 [Bayerische Staatsbibliothek München], reklama w języku polskim w czasopiśmie Goniec Wielkopolski: najtańsze pismo codzienne dla wszystkich stanów z dnia 8 maja 1881 roku. R.5 Nr 105; zob. także przewodnik Stettin und Umgebung. Städtebilder und Landschaften aus aller Welt. No. 119-119a. Zürich [ca.] 1890, s. 51.
  5. H. Saran, Stettin nebst Umgebung, ein zuverlässiger Führer. Stettin 1913, s. 17; obiekt został zakupiony przez miasto w roku 1909 od wdowy Karoliny Vieck, zob. B. Kozińska, Rozwój przestrzenny Szczecina od początku XIX wieku do II wojny światowej. Szczecin 2002, s. 234 i n., także przyp. 645; podobnie II wyd. tej publikacji z 2015 r., s. 266, tamże przyp. 782.
  6. T. Białecki, L. Turek-Kwiatkowska, Szczecin stary i nowy. (Encyklopedyczny zarys dziejów historycznych dzielnic i osiedli oraz obiektów fizjograficznych miasta). Uniwersytet Szczeciński. Szczecin, 1991, s. 357 oraz 374; zob. także Encyklopedia Szczecina. T. 2. Red. Tadeusz Białecki. Uniwersytet Szczeciński. Szczecin, 2000, s. 573.
  7. Zob. strona internetowa MOS im. Św. Brata Alberta.


Bibliografia

  • Grieben H., Stettin und Umgegend, Wollin, Usedom und Rügen. Stettin 1857.
  • Berghaus H.K.W>, Landbuch des Herzogthums Pommern und des Fürstenthums Rügen. Teil II.: Bd 2: Randowscher Kreis und Allgemeines über die Kreise auf dem linken Oder-Ufer. Anklam/ Berlin 1865.
  • Verzeichniss der Mitglieder des Deutschen Fischerei-Vereins w: Circulare des Deutschen Fischerei-Vereins im Jahre 1877. Berlin 1878.
  • Stettin und Umgebung. Städtebilder und Landschaften aus aller Welt; No. 119-119a. Zürich [ca.] 1890.
  • Bäder-Almanach. Mittheilungen der Bäder, Luftkurorte und Heilanstalten in Deutschland, Oestereich, der Schwiz und den angrenzenden Gebieten für Ärzte und Heilbedürfe. Sechte Ausgabe. Berlin 1895.
  • Saran H., Stettin nebst Umgebung : ein zuverlässiger Führer. Stettin 1913.
  • Białecki T., Turek-Kwiatkowska L., Szczecin stary i nowy. (Encyklopedyczny zarys dziejów historycznych dzielnic i osiedli oraz obiektów fizjograficznych miasta). Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 1991.
  • Encyklopedia Szczecina. T. 2. Red. Tadeusz Białecki. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2000.
  • Averbeck Hubertus, Von der Kaltwasserkur bis zur physikalischen Therapie: Betrachtungen zu Personen und zur Zeit der wichtigsten Entwicklungen im 19. Jahrhundert. Bremen 2012.
  • Kozińska B., Rozwój przestrzenny Szczecina od początku XIX wieku do II wojny światowej. Szczecin 2002, s. 234 i n., także przyp. 645; podobnie II wyd. tej publikacji z 2015 r., s. 266, tamże przyp. 782.

Zobacz też

Linki zewnętrzne



IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk