Dwór (Krzywnica)

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
The printable version is no longer supported and may have rendering errors. Please update your browser bookmarks and please use the default browser print function instead.
Dwór w Krzywnicy
Dwór w Krzywnicy
Lokalizacja 73-112 Krzywnica
Projektant nieznany
Data budowy XIX w.

Geolokalizacja: 53.42943,15.192619

Dwór w Krzywnicy (niem. Uchtenhagen, gmina Stara Dąbrowa)

Wieś

W średniowieczu miejscowość była zamkowym gniazdem rodowym von Wedlów. W 1338 roku została objęta prawem brandenburskim miasta Chociwla, które zostało nadane przez von Wedlów. Właścicielami z linii rodowej von Wedlów byli: w 1352 roku Hasso Wedel Młodszy z Krzywicy, w 1387 roku Tetze Wedel, w 1421 roku Jurgen, Wedego oraz Filip. W 1433 roku Czuls, Jeske, Vivigenz I Fryderyk von Wedlowie hołdowali kapitule i biskupowi z ziem lennych obejmujących zamek w Krzywicy i inne wsie. W 1434 roku Hasso von Wedel zatwierdził nadanie Tolcza augustianom. W 1481 roku właścicielem majątku był Hans von Wedel, w 1478 roku i w latach 15101523 Melchior von Wedel. W 1545 roku właścicielem był Wolf von Wedel.

W XVIII wieku wieś Krzywnica z przyległymi terenami została podzielona na pięć folwarków (A – E). Od tego czasu skomplikowała się kwestia własności ziemskiej. Jeden z folwarków (A) z 12 łanami, karczmą i kuźnią otrzymał Jakub Ernest von Ueckermann, a w 1686 roku jego syn sprzedał go Adamowi Reinhardowi von Molzahnowi. W 1764 roku folwark A, Nową Dąbrowę C i Dalewo przejął Adam Georg von Molzahn. W 1787 roku właścicielem tych terenów był Kaspar Heinrich von Mellentin, w 1789 roku Johann Gottlieb Zimmermann. Folwark B po śmierci Kurta Wilhelma von Wedla został własnością jego bratanka Juliusza Henryka, który w 1770 roku sprzedał majątek kanonikowi Lupoldowi von Wedlowi, posiadaczowi folwarku C. W 1794 roku właścicielem folwarków B, C i E był Aleksander Zygmunt hrabia von Blankensee. W 1799 roku właścicielami wszystkich folwarków, razem z folwarkiem A, została rodzina Heydenów. Majątek D w XIX wieku należał do rodziny von Wedlów. W 1839 roku właścicielem majątków A i B był Krüger, w 1859 roku Otton Schumann, w 1862 roku Albert Müller. Właścicielem majątku C w 1846 roku był Metzke, w latach 1855-1862 Izaak Josephie, następnym Paul Kolbe, w 1847 roku Karl Rückforth, w 1856 roku Fryderyk Ludwik Wagner, a w 1862 roku Erdmann Fryderyk Maria Schrader. Do czasów hitlerowskich właścicielem majątku C był ze Stargardu dr Emil Levi, następnym dr Hermann Mühller. W 1844 roku majątek D (Kempengut) powrócił do rodziny von Wedlów, ale w 1854 roku został sprzedany Ernestowi Fryderykowi Holtzmannowi, który był właścicielem do 1892 roku. W 1905 roku właścicielem majątku D był Ludwik Blümke. W latach 1914-1945 majątek należał do Georga Schlägera. Majątek E z 12 rodzinami robotniczymi, kuźnią i młynem należał do Reinholda Schradera. W 1939 roku wieś zamieszkiwało 481 mieszkańców w 120 gospodarstwach domowych.

Dwór

We wsi znajduje się dwór wzniesiony w XIX wieku. Jest to budynek w części zachodniej parterowy, w części wschodniej piętrowy z dwupiętrową wieżą. Wejście do budynku jest poprzedzone drewnianą werandą. Budynek obecnie spełnia funkcje mieszkalne. W sąsiedztwie znajdują się zachowane zabudowania folwarczne i zdegradowany park z drugiej połowy XIX wieku o powierzchni 0,75 ha położony na brzegu rzeki Kąpieli. Zachował się cenny starodrzew złożony m.in. z magnolii drzewiastej, dębu szypułkowego, jesionu wyniosłego, lipy drobnolistnej oraz klonu pospolitego. Obiekt dostępny z zewnątrz.

Bibliografia

  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 1. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.
  • Katalog zabytków powiatu stargardzkiego. T. 2. Red. Marcin Majewski. Stargard: Muzeum w Stargardzie, 2010.



Logo pomeranica.jpg
Autor opracowania: Maciej Burdzy