Edward Newada: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
 
(Nie pokazano 186 wersji utworzonych przez 2 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
'''Edward Newada''' '''(1922-2001) – aktor i śpiewak operetkowy, artysta estradowy
__NOTOC__
{{Osoba infobox
|osoba=Edward Newada
|funkcja=aktor i śpiewak operetkowy, artysta estradowy  
|grafika_osoba=Newada_Edward05a.jpg
|grafika_opis=
|urodziny_data=[[23 września]] [[1922]]
|urodziny_miejsce=[[w:Poznań|Poznań]]
|smierc_data=[[28 października]] [[2001]]
|smierc_miejsce=[[Szczecin]]
|miejsce_spoczynku=[[Cmentarz Centralny]] w [[Szczecin|Szczecinie]] (kw. 2B-11-1)
|lokalizacja_grobu=http://cmentarze.szczecin.pl/Cmentarze/chapter_11975.asp?smode=3&p1oid=DB84998D16424C87875738106299DFFD&p2oid=36A77801B8334B7D9E459ED51AF77819
|lata_dzialalnosci =
|tytuly=
|narodowosc=
|pseudonim=


}}
'''Edward Newada''' '''(1922-2001)''' – aktor i śpiewak operetkowy, artysta estradowy
<br /><br />
== Życiorys ==
== Życiorys ==
Edward Newada (wł. Edward Newada-Skrobański) urodził się [[23 września]] [[1922]] roku w Poznaniu. W 1939 roku zdobył średnie wykształcenie muzyczne. Po wybuchu wojny uczęszczał na prywatne lekcje. W latach 1940-1941 był więźniem obozu koncentracyjnego w Dachau. Po zwolnieniu, aż do zakończenia wojny uczęszczał do Szkoły Muzycznej przy Operze Poznańskiej. W 1945 roku wygrał konkurs dla młodych talentów, zorganizowany przez Rozgłośnię Polskiego Radia w Poznaniu. Jako laureat konkursu rozpoczął współpracę z Operetką Poznańską i Teatrem im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu.
'''Edward Newada''' (wł. Edward Newada-Skrobański) urodził się [[23 września]] [[1922]] roku w Poznaniu. W 1939 roku zdobył średnie wykształcenie muzyczne.  
 
Po wybuchu wojny uczęszczał na prywatne lekcje. W latach 1940-1941 był więźniem obozu koncentracyjnego w Dachau. Po zwolnieniu, aż do zakończenia wojny, uczęszczał do Szkoły Muzycznej przy Operze Poznańskiej. W 1945 roku wygrał konkurs dla młodych talentów, zorganizowany przez Rozgłośnię Polskiego Radia w Poznaniu. Jako laureatowi konkursu zaproponowano mu współpracę z Operetką Poznańską i z Teatrem im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu.
 
Do '''[[Szczecin|Szczecina]]''' przyjechał w 1946 roku. Początkowo podjął współpracę z lokalną rozgłośnią radiową. Występował m.in. ze słynną orkiestrą rozgłośni szczecińskiej kierowaną przez [[Władysław Górzyński|Władysława Górzyńskiego]]. Później współpracował z [[Teatr Komedia Muzyczna|Teatrem Komedia Muzyczna]], Centralnym Biurem Koncertowym (1946-1949) i Przedsiębiorstwem Imprez Artystycznych „Estrada” (1950-1957). W 1956 roku zdał egzamin kwalifikacyjny dla artystów estrady.


Do Szczecina przyjechał w 1946 roku. Początkowo współpracował z lokalną rozgłośnią radiową. Potem, kolejno, z Teatrem „Komedia”, Centralnym Biurem Koncertowym (1946-1949) i Przedsiębiorstwem Imprez Artystycznych „Estrada” (1950-1957). W 1956 roku zdał egzamin kwalifikacyjny dla artystów estrady. Od 1956 do 1976 roku związany był z Operetką Szczecińską (późniejszy Państwowy Teatr Muzyczny). Przez ponad 20 lat lat był jej solistą i etatowym amantem. Zagrał w 52 przedstawieniach,
Od 1956 do 1976 roku związany był z Operetką Szczecińską (późniejszy [[Państwowy Teatr Muzyczny]]). Przez ponad 20 lat był jej solistą i etatowym amantem. Zagrał w 52 przedstawieniach, w których zaśpiewał aż 48 głównych partii. Wystąpił u boku m.in. [[Irena Brodzińska|Ireny Brodzińskiej]], [[Halina Mickiewiczówna|Haliny Mickiewiczówny]], Wandy Polańskiej, [[Edmund Wayda|Edmunda Waydy]], [[Antoni Kaczorowski|Antoniego Kaczorowskiego]], [[Ryszard Karczykowski|Ryszarda Karczykowskiego]], [[Joachim Lamża|Joachima Lamży]], [[Jacek Nieżychowski|Jacka Nieżychowskiego]]. W 1973 roku za rolę Kuzkina w komedii muzycznej ''[[Aniuta (operetka)|Aniuta]]'' szczecińska publiczność uhonorowała go swoją najwyższą nagrodą  – [[Bursztynowy Pierścień 1973 (nagroda)|Bursztynowym Pierścieniem]].
w których zaśpiewał aż 48 głównych partii. Wystąpił u boku m.in. [[Wanda Polańska|Wandy Polańskiej]], [[Irena Brodzińska|Ireny Brodzińskiej]] i [[Jacek Nieżychowski|Jacka Nieżychowskiego]]. W 1973 roku za rolę Kuskina w komedii muzycznej ''[[Aniuta (operetka)|Aniuta]]'' szczecińska publiczność uhonorowała go swoją najwyższą nagrodą  – [[Bursztynowy Pierścień|Bursztynowym Pierścieniem]].


W latach 1962-1964 występował również dla Polonii w USA. Był autorem wspomnień o działalności Szczecińskiej Estrady, które ukazały się w 1986 roku w zbiorowej publikacji ''Pionierskie lata kultury szczecińskiej''.
W latach 1962-1964 występował również dla Polonii w USA. Był autorem wspomnień o działalności Szczecińskiej Estrady, które ukazały się w 1986 roku w zbiorowej publikacji ''Pionierskie lata kultury szczecińskiej''.


Zmarł [[28 października]] [[2001]] roku w Szczecinie. Pochowany został na [[Cmentarz Centralny|Cmentarzu Centralnym]] (kw. 2B-11-1).
Zmarł [[28 października]] [[2001]] roku w [[Szczecin|Szczecinie]]. Został pochowany 2 listopada na [[Cmentarz Centralny|Cmentarzu Centralnym]] (kw. [http://cmentarze.szczecin.pl/Cmentarze/chapter_11975.asp?smode=3&p1oid=DB84998D16424C87875738106299DFFD&p2oid=36A77801B8334B7D9E459ED51AF77819// 2B-11-1]).
<br/><br/>
<br/><br/>
<br/><br/>
<br/><br/>
 
== Twórczość artystyczna (Szczecin) ==
== Teatr i estrada ==
 
{| class="wikitable"
! Tytuł
! Kompozytor
! Autor / Autor libretta
! Reżyseria
! Postać
! Teatr
! Data premiery
|-
|Wiele hałasu o nic
|Marek Andrzejewski
|William Shakespeare
|[[Zbigniew Sawan]]
|Baltazar
|Państwowy Teatr Polski
|22 stycznia 1949
|-
|Tu jest nasz dom (wodewil w 2 aktach)
|różni kompozytorzy
|[[Janusz Cegiełła]], [[Bolesław Rajkowski]] (autorzy układu)
|[[Ryszard Pietruski]]
|obsada aktorska
|Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych ARTOS
|1952
|-
|Miłość, humor i piosenka (program estradowy)
|różni kompozytorzy
|różni autorzy
|
|obsada aktorska
|Estrada Szczecińska
|1955 (trasa objazdowa) - Świnoujście, Wolin, [[Gryfice]], [[Trzebiatów]], [[Kołobrzeg]], [[Białogard]], [[Łobez]], [[Świdwin]], [[Połczyn-Zdrój|Połczyn]], [[Drawsko Pomorskie|Drawsko]], [[Złocieniec]], [[Wałcz]], Piła, Złotów, Człuchów
|-
|Kraina uśmiechu
|Franz Lehár
|Ludwig Herzer, Fritz Löhner-Beda
|[[Edmund Wayda]]
|Gustaw, hr. Pottenstein, porucznik dragonów
|Operetka Szczecińska Towarzystwa Miłośników Teatru Muzycznego
|25 stycznia 1957
|-
|Cnotliwa Zuzanna
|Jean Gilbert
|Georg Okonkowski
|[[Edmund Wayda]]
|Rene Boislurette, porucznik
|Operetka Szczecińska Towarzystwa Miłośników Teatru Muzycznego
|31 grudnia 1957
|-
|Zemsta nietoperza
|Johann Strauss syn
|Karl Haffner, Richard Genèe wg sztuki ''Das Gefängnis'' Rodericha Benedixa i wodewilu ''La Réveillon'' Henriego Meilhaca i  Ludovica Halévy'ego
|[[Edmund Wayda]]
|Alfred
|Państwowa Operetka
|marzec 1958
|-
|Wyspa hibiskusów
|[[Edmund Borowski]], Michał Dąbrowski
|Aleksander Jadźwing
|[[Aleksander Fogiel]]
|Picke Bressler, radiotelegrafista
|Państwowa Operetka
|1 września 1958
|-
|Wiktoria i jej huzar
|Paul Ábrahám
|Alfred Grünwald, Fritz Löhner-Beda, Emmerich Földes
|[[Edmund Wayda]]
|Stefan Koltay, rotmistrz huzarów
|Państwowa Operetka
|1 grudnia 1958
|-
|Skok w Nowy Rok - Jak się bawić, to się bawić (impreza sylwestrowa)
|rózni kompozytorzy
|różni autorzy
|
|obsada aktorska
|Państwowa Operetka i Estrada Szczecińska
|31 grudnia 1958 (sala Klubu ZBM)
|-
|Tysiąc i jedna noc
|Johann Strauss syn
|Leo Stein, Carl Lindau
|Witold Zdzitowiecki
|Eddin, ochmistrz dworu
|Państwowa Operetka
|29 marca 1959
|-
|Księżniczka czardasza
|Emmerich Kálmán
|Leo Stein, Bella Jenbach
|[[Edmund Wayda]]
|Edwin
|Państwowa Operetka
|18 czerwca 1959
|-
|Bal w operze
|Richard Heuberger
|Victor Léon, Heinrich von Waldberg
|Zenon Laurentowski
|Jerzy Dumenil
|Państwowa Operetka
|22 pażdziernika 1959
|-
|Zabobon, czyli Krakowiacy i Górale
|Karol Kurpiński
|Jan Nepomucen Kamiński
|Janusz Obidowicz
|Pan Pysznicki
|Państwowa Operetka
|2 marca 1960
|-
|Kwiat Hawai
|Paul Ábrahám
|Alfred Grünwald, Fritz Löhner-Beda, Emmerich Földes
|[[Henryk Lotar]]
|John Buffy
|Państwowa Operetka 
|18 maja 1960
|-
|Król włóczęgów
|Rudolf Friml
|Justin Huntley McCarthy
|Jerzy Ronard-Bujański
|Francois Villon
|Państwowa Operetka
|28 września 1960
|-
|Bajadera
|Emmerich Kálmán
|Julius Brammer i Alfred Grunwald
|[[Henryk Lotar]]
|Napoleon Saint Cloche
|Państwowa Operetka
|14 grudnia 1960
|-
|Zamek na Czorsztynie, czyli „Benvenuto”
|Wawrzyniec Krasiński
|Karol Kurpiński
|[[Henryk Lotar]]
|Wojomir Buczacki; Kuglarz
|Państwowa Operetka
|18 marca 1961
|-
|Rozkoszna dziewczyna
|Ralph Benatzky
|Ralf Benatzky wg farsy ''La petite chocolatière'' Paula Gavaulta; Julian Tuwim (adaptacja)
|[[Edmund Wayda]]
|Hektor
|Państwowa Operetka
|16 maja 1961
|-
|Baron cygański
|Johann Strauss syn
|Ignaz Schnitzler
|[[Edmund Wayda]]
|Sandor Barinkay; Ottokar, syn Mirabelli
|Państwowa Operetka
|4 października 1961
|-
|Błękitna maska
|Fred Raymond
|Heinz Hentschke
|Hans Salomon (NRD)
|Dal Vegas
|Państwowa Operetka
|29 marca 1962
|-
|Swobodny wiatr
|Izaak Dunajewski
|Wiktor Winnikow, Władimir Kracht, Wiktor Tipot
|Miroslav Kratochvil (Czechosłowacja)
|Marko; George Stan
|Państwowa Operetka
|25 września 1962
|-
|Jutro pogoda
|Józef Talarczyk
|James Avery Hopwood
|Henryk Cajzel
|Filip Awans
|Państwowa Operetka
|2 października 1962
|-
|Życie paryskie
|Jacques Offenbach
|Władysław Krzemiński wg Henri Meilhaca i Ludovica Halévy
|[[Ewa Kołogórska]]
|Baron de Gondremark
|Państwowa Operetka
|16 czerwca 1964
|-
|Wesoła wdówka
|Franz Lehar
|Victor Léon i Leo Stein
|[[Edmund Wayda]]
|Raoul de Saint Brioche
|Państwowa Operetka
|14 października 1964
|-
|Panna wodna
|Jerzy Lawina Świętochowski
|Józef Słotwiński, Walery Jastrzębiec
|Beata Artemska
|Mr. Bob
|Państwowa Operetka
|3 lutego 1965
|-
|Czerwony Kapturek
|Władysław Szpilman
|Marian Niewiarowski
|Maria Billiżanka
|Wilk
|Państwowa Operetka
|27 kwietnia 1965
|-
|Paganini
|Franz Lehár
|Paul Knepler, Ben Jenbach
|Tadeusz Laskowski
|Bartucci, impresario Paganiniego; Markiz Giacomo Pimpinelli, szambelan dworu
|Państwowa Operetka
|30 września 1965
|-
|My Fair Lady
|Frederic Loewe
|Alan Jay Lerner wg komedii George'a Bernarda Shawa ''Pigmalion''
|[[Emil Chaberski]]
|Zoltan Karpathy
|Państwowy Teatr Muzyczny
|19 lutego 1966
|-
|Farfurka królowej Bony
|Mieczysław Drobner
|Anna Świrszczyńska
|Maria Billiżanka
|Król Zygmunt
|Państwowy Teatr Muzyczny
|21 maja 1966
|-
|Ptasznik z Tyrolu
|Carl Zeller
|Moritz West (Moritz Nitzelberger) i Ludwig Held wg pomysłu Fr. Bieville'a
|[[Edmund Wayda]]
|Hrabia Stanisław
|Państwowy Teatr Muzyczny
|12 października 1966
|-
|Dziękuję ci, Ewo
|Stanisław Renz
|Jan Majdrowicz
|[[Edmund Wayda]]
|Walerian Dudek
|Państwowy Teatr Muzyczny
|4 marca 1967
|-
|Hrabina Marica
|Emmerich Kálmán
|Julius Brammer, Alfred Grünwald
|[[Edmund Wayda]]
|Poniżek
|Państwowy Teatr Muzyczny
|19 lipca 1967
|-
|Nitouche
|Hervé (Louis Auguste Florimond Ronger)
|Henri Meilhac, Albert Millaud
|Juliusz Lubicz-Lisowski
|Dyrektor Teatru
|Państwowy Teatr Muzyczny
|21 stycznia 1968
|-
|Noc w Wenecji
|Johann Strauss syn
|Friedrich Zell, Richard Genèe
|Tadeusz Laskowski
|Stefano Barbaruccio
|Państwowy Teatr Muzyczny
|3 maja 1968
|-
|Dama od Maxima
|Ryszard Sielicki
|Antoni Marianowicz wg komedii Georges'a Feydeau
|Aleksander Długosz
|Ksiądz
|Państwowy Teatr Muzyczny
|3 września 1968
|-
|Student żebrak
|Karl Millöcker
|Friedrich Zell, Richard Genèe
|[[Janusz Marzec]]
|Ollendorf
|Państwowy Teatr Muzyczny
|21 grudnia 1968
|-
|Dziś do ciebie przyjść nie mogę
|różni kompozytorzy
|Lech Budrecki, Ireneusz Kanicki
|Ireneusz Kanicki
|obsada aktorska
|Państwowy Teatr Muzyczny
|12 kwietnia 1969
|-
|Wiedeńska krew
|Johann Strauss syn
|Victor Léon, Leo Stein
|Zofia Weissówna
|Książę Ypsheim Gindelbach, minister
|Państwowy Teatr Muzyczny
|26 września 1969
|-
|Eksportowa żona
|Stanisław Renz
|Jan Majdrowicz
|Stanisława Stanisławska, Jan Majdrowicz
|Michał Malinowski
|Państwowy Teatr Muzyczny
|20 listopada 1969
|-
|Inez (musical)
|[[Edmund Borowski]]
|Kazimierz Andrzej Czyżowski
|[[Janusz Marzec]]
|Don Pedro, przedsiębiorca na wyspie
|Państwowy Teatr Muzyczny
|12 marca 1970
|-
|Droga przez walkę
|[[Walerian Pawłowski]]
|[[Janusz Marzec]], [[Walerian Pawłowski]]
|[[Janusz Marzec]]
|Żołnierz Armii Czerwonej
|Państwowy Teatr Muzyczny
|25 kwietnia 1970
|-
|Dzwony kornewilskie
|Robert Planquette
|Louis Clairville i Charles Gabet
|[[Janusz Marzec]]
|Pisarz
|Państwowy Teatr Muzyczny
|27 czerwca 1970
|-
|Gasparone
|Karl Millöcker
|Friedrich Zeel, Richard Genèe
|[[Janusz Marzec]]
|Caboleno Nasone
|Państwowy Teatr Muzyczny
|18 lutego 1971
|-
|Cygańska miłość
|Franz Lehár
|Alfred Maria Willner, Robert Bodanzky
|Aleksander Długosz
|Piotr Dragotin 
|Państwowy Teatr Muzyczny 
|23 maja 1971
|-
|Kraina uśmiechu
|Franz Lehár
|Victor Léon, Ludwig Herzen
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|Gustaw von Pottenstein
|Państwowy Teatr Muzyczny 
|15 grudnia 1971
|-
|Krakowiacy i Górale
|Jan Stefani
|Wojciech Bogusławski
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|Morgal
|Państwowy Teatr Muzyczny   
|19 kwietnia 1972
|-
|Hello Dolly
|Jerry Herman
|Michael Stewart
|Bedřich Kramosil (Czechosłowacja)
|Horacy Vandergelder
|Państwowy Teatr Muzyczny
|13 września 1972
|-
|Aniuta
|Jurij Siergiejewicz Milutin
|Jakub Zyskind
|Władimir Kuroczkin (ZSRR)
|Terentij Jerofiejewicz Kuzkin
|Państwowy Teatr Muzyczny
|29 grudnia 1972
|-
|Domek trzech dziewcząt
|Heinrich Berté wg muzyki Franza Schuberta
|Alfred Willner, Heinz Reichert wg powieści ''Schwammerl'' Rudolfa Hansa Bartscha
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|Moritz von Schwind, malarz
|Państwowy Teatr Muzyczny
|18 lipca 1973
|-
|Nicole
|Michael Jary
|Andreas Bauer wg Ernsta Nebhuta
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|Arno Nyberg, ojciec Eryka
|Państwowy Teatr Muzyczny   
|28 grudnia 1973
|-
|Pancerni i pies
|Benedykt Wojciech Konowalski
|Maria i Janusz Przymanowscy
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|Pułkownik
|Państwowy Teatr Muzyczny   
|25 kwietnia 1974
|-
|Zemsta nietoperza
|Johann Strauss syn
|Karl Haffner, Richard Genèe wg sztuki ''Das Gefängnis'' Rodericha Benedixa i wodewilu ''La Réveillon'' Henriego Meilhaca i  Ludovica Halévy'ego
|Marian Kobielski
|Frank
|Państwowy Teatr Muzyczny     
|12 lipca 1974
|-
|Piękna Helena
|Jacques Offenbach
|Janusz Minkiewicz wg Henri Meilhaca i Ludovica Halevy'a
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|Menelaus
|Państwowy Teatr Muzyczny
|19 lutego 1975
|-
|W imieniu brawa (zdarzenie muzyczno-teatralne)
|P. Ábrahám, L. Bernstein, I. Dunajewski, K. Gaertner, J. Gilbert, J. Herman, E. Kálmán, F. Lehár, M. Leigh, F. Loewe, T. Mackeben, J. Offenbach, C. Porter. L. Różycki, M. Sart, J. Strauss syn
|Lech Terpiłowski, Andrzej M. Trzos
|Jerzy Ukleja
|Ludwig
|Państwowy Teatr Muzyczny
|28 czerwca 1975
|-
|Wesoła wdówka
|Franz Lehár
|Victor Léon, Leo Stein
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|Niegus, urzędnik poselstwa
|Państwowy Teatr Muzyczny
|28 stycznia 1976
|-
|}
<br/><br/>
 
== Zdjęcia ze spektakli ==
''(fot. Grażyna Wyszomirska, [[Wanda Cieślak]] i Andrzej Wituszyński)''
<gallery widths=330 heights= 330 perrow=3>
Plik:Newada_Edward18a.jpg|[[Edmund Wayda]] (Baron Konrad d'Aubrais), [[Irena Brodzińska]] (Zuzanna) i '''Edward Newada''' (Rene Boislurette) w ''Cnotliwej Zuzannie'' (1957)
Plik:Newada_Edward02.jpg|Z baletem w ''Cnotliwej Zuzannie'' (1957)
Plik:Newada_Edward01.jpg|Jako por. Rene w ''Cnotliwej Zuzannie'' (1957)
</gallery>
<gallery widths=330 heights= 330 perrow=3>
Plik:Newada_Edward20a.jpg|Alojza Szczęch (Stazja) i '''Edward Newada''' (Edwin) w ''Księżniczce czardasza'' (1959)
Plik:Newada_Edward07.jpg|Włodzimierz Wilkosz (Paweł Auber), Elżbieta Ryl-Górska (Hortensja) i '''Edward Newada''' (Jerzy Dumenil) w ''Balu w operze'' (1959)
Plik:Newada_Edward19a.jpg|'''Edward Newada''' (Jerzy Dumenil) i [[Halina Mickiewiczówna]] (Hortensja) w ''Balu w operze'' (1959)
</gallery>
<gallery widths=330 heights= 330 perrow=3>
Plik:Newada_Edward17a.jpg|[[Tadeusz Jarczyński]] (Król Ludwik XI) i [[Edward Newada]] (Francois Villon) w ''Królu włóczęgów'' (1960)
Plik:Newada_Edward03.jpg|[[Ada Kalińska]] (Katarzyna de Vaucelles) i '''Edward Newada''' (Francois Villon) w ''Królu włóczęgów'' (1960)
Plik:Newada_Edward09a.jpg|[[Tadeusz Hanusek]] (Fraunhoffer) i [[Edward Newada]] (Dal Vegas) w ''Błękitnej masce'' (1962)
</gallery>
<gallery widths=330 heights= 330 perrow=3>
Plik:Newada_Edward04a.jpg|[[Lech Smereczyński]], [[Krystyna Demska]] (Paulina) i '''Edward Newada''' (Baron de Gondremark) w ''Życiu paryskim'' (1964)
Plik:Newada_Edward06a.jpg|[[Maria Popławska]] (Księżna Eliza), Mariusz Majewski (Paganini) i [[Edward Newada]] (Markiz Giacomo Pimpinelli) w ''Paganinim'' (1965)
Plik:Newada Edward10a.jpg|Bernard Zgorzelski (Nono) i '''Edward Newada''' (Caboleno Nasone) w ''Gasparone'' (1971) - ''fot. Andrzej Wituszyński''
 
 
</gallery>
<gallery widths=330 heights= 330 perrow=3>
Plik:Newada_Edward12a.jpg|'''Edward Newada''' (Caboleno Nasone) i Jadwiga Bigoszewska (Carlotta) w ''Gasparone'' (1971)
Plik:Newada_Edward08a.jpg|[[Edward Newada]] (Horacy Vandergelder) i [[Irena Brodzińska]] (Dolly Gallagher Levi) w ''Hello Dolly'' (1972)
Plik:Newada_Edward15a.jpg|Barbara Podczaska (Helena) i [[Edward Newada]] (Menelaus) w ''Pięknej Helenie'' (1975) - ''fot. Wanda Cieślak''
</gallery>
<br/><br/>


== Role ==
== Telewizja ==
{| class="wikitable"
! Tytuł
! Kompozytor
! Autor libretta
! Reżyseria
! Realizacja TV
! Postać
! Data premiery
|-
|Krakowiacy i Górale
|Jan Stefani
|Wojciech Bogusławski
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|
|Morgal
|1 stycznia 1973 (TVP1 - pr. ogólnop.)
|-
|[[Aniuta (operetka)|Aniuta]]
|Jurij Siergiejewicz Milutin
|[[Wiesław Głowacz]] (scenariusz) wg Jakuba Zyskinda
|[[Tadeusz Bursztynowicz]]
|Irena Sobierajska
|Terentij Jerofiejewicz Kuzkin
|3 czerwca 1975 (TVP2 - pr. ogólnop.)
|-
|}
<br/><br/>


== Afisze imprez z udziałem '''Edwarda Newady''' ==
<gallery widths=330 heights= 350 perrow=3>
Plik:Newada_Edward14.jpg|Koncert artystów [[Teatr Komedia Muzyczna|Komedii Muzycznej]] (ze zbiorów [[Archiwum Państwowe w Szczecinie|Archiwum Państwowego w Szczecinie]])
Plik:Gorzynski_Wladyslaw04.jpg|Okolicznościowy koncert Orkiestry Radiowej [[Władysław Górzyński|Władysława Górzyńskiego]] 
Plik:Newada Edward15.jpg|„Podwieczorek przy mikrofonie”  (ze zbiorów [[Archiwum Państwowe w Szczecinie|Archiwum Państwowego w Szczecinie]])
</gallery>
<br/><br/>


== Nagrody ==
== Nagrody i wyróżnienia ==
* 1973 – Bursztynowy Pierścień – nagroda publiczności w plebiscycie Towarzystwa Przyjaciół Szczecina i redakcji „Kuriera Szczecińskiego”
* '''1956''' – Nagroda Artystyczna miasta Szczecina za pracę estradową
* '''1973''' [[Bursztynowy Pierścień 1973 (nagroda)|Bursztynowy Pierścień]] – nagroda publiczności w plebiscycie Towarzystwa Przyjaciół Szczecina i redakcji [[Kurier Szczeciński|„Kuriera Szczecińskiego”]]
* '''1997''' – Dyplom Ministra Kultury i Sztuki
<br/><br/>


== Odznaczenia ==
== Odznaczenia ==
* 1957 – Medal Wolności i Zwycięstwa
* '''1957''' – Medal Wolności i Zwycięstwa
* '''1969''' – Srebrny Krzyż Zasługi
<br/><br/>
 
== Bibliografia ==
* ''[[Encyklopedia Szczecina]]'' t. I A-O (pod red. [[Tadeusz Białecki|Tadeusza Białeckiego]], autor hasła [[Lech Smereczyński]]), [[Uniwersytet Szczeciński]], [[Szczecin]] 1999
 
== Inne źródła ==
* Programy teatralne (zbiory własne)
* Materiały ze zbiorów [http://e-teatr.pl// Instytutu Teatralnego im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie]
* Materiały ze zbiorów [http://opera.szczecin.pl// Opery na Zamku] w [[Szczecin|Szczecinie]]
 
 
{{Autor|[[User:Andriusza|Andrzej Androchowicz]]}}
 
 
{{DEFAULTSORT:Newada, Edward}}
 
[[Kategoria:Ludzie kultury]]
[[Kategoria:Ludzie związani z teatrem]]
[[Kategoria:Aktorzy]]
[[Kategoria:Aktorzy teatrów muzycznych]]
[[Kategoria:Śpiewaczki i śpiewacy]]
[[Kategoria:Artyści estrady]]
[[Kategoria:Laureaci Bursztynowego Pierścienia]]
[[Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Centralnym]]

Aktualna wersja na dzień 16:53, 15 wrz 2019

Edward Newada
aktor i śpiewak operetkowy, artysta estradowy
brak zdjecia
Data urodzenia 23 września 1922
Miejsce urodzenia Poznań
Data śmierci 28 października 2001
Miejsce śmierci Szczecin
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Szczecinie (kw. 2B-11-1)
Lokalizacja grobu zobacz na mapie



Edward Newada (1922-2001) – aktor i śpiewak operetkowy, artysta estradowy

Życiorys

Edward Newada (wł. Edward Newada-Skrobański) urodził się 23 września 1922 roku w Poznaniu. W 1939 roku zdobył średnie wykształcenie muzyczne.

Po wybuchu wojny uczęszczał na prywatne lekcje. W latach 1940-1941 był więźniem obozu koncentracyjnego w Dachau. Po zwolnieniu, aż do zakończenia wojny, uczęszczał do Szkoły Muzycznej przy Operze Poznańskiej. W 1945 roku wygrał konkurs dla młodych talentów, zorganizowany przez Rozgłośnię Polskiego Radia w Poznaniu. Jako laureatowi konkursu zaproponowano mu współpracę z Operetką Poznańską i z Teatrem im. Wojciecha Bogusławskiego w Kaliszu.

Do Szczecina przyjechał w 1946 roku. Początkowo podjął współpracę z lokalną rozgłośnią radiową. Występował m.in. ze słynną orkiestrą rozgłośni szczecińskiej kierowaną przez Władysława Górzyńskiego. Później współpracował z Teatrem Komedia Muzyczna, Centralnym Biurem Koncertowym (1946-1949) i Przedsiębiorstwem Imprez Artystycznych „Estrada” (1950-1957). W 1956 roku zdał egzamin kwalifikacyjny dla artystów estrady.

Od 1956 do 1976 roku związany był z Operetką Szczecińską (późniejszy Państwowy Teatr Muzyczny). Przez ponad 20 lat był jej solistą i etatowym amantem. Zagrał w 52 przedstawieniach, w których zaśpiewał aż 48 głównych partii. Wystąpił u boku m.in. Ireny Brodzińskiej, Haliny Mickiewiczówny, Wandy Polańskiej, Edmunda Waydy, Antoniego Kaczorowskiego, Ryszarda Karczykowskiego, Joachima Lamży, Jacka Nieżychowskiego. W 1973 roku za rolę Kuzkina w komedii muzycznej Aniuta szczecińska publiczność uhonorowała go swoją najwyższą nagrodą – Bursztynowym Pierścieniem.

W latach 1962-1964 występował również dla Polonii w USA. Był autorem wspomnień o działalności Szczecińskiej Estrady, które ukazały się w 1986 roku w zbiorowej publikacji Pionierskie lata kultury szczecińskiej.

Zmarł 28 października 2001 roku w Szczecinie. Został pochowany 2 listopada na Cmentarzu Centralnym (kw. 2B-11-1).







Twórczość artystyczna (Szczecin)

Teatr i estrada

Tytuł Kompozytor Autor / Autor libretta Reżyseria Postać Teatr Data premiery
Wiele hałasu o nic Marek Andrzejewski William Shakespeare Zbigniew Sawan Baltazar Państwowy Teatr Polski 22 stycznia 1949
Tu jest nasz dom (wodewil w 2 aktach) różni kompozytorzy Janusz Cegiełła, Bolesław Rajkowski (autorzy układu) Ryszard Pietruski obsada aktorska Państwowa Organizacja Imprez Artystycznych ARTOS 1952
Miłość, humor i piosenka (program estradowy) różni kompozytorzy różni autorzy obsada aktorska Estrada Szczecińska 1955 (trasa objazdowa) - Świnoujście, Wolin, Gryfice, Trzebiatów, Kołobrzeg, Białogard, Łobez, Świdwin, Połczyn, Drawsko, Złocieniec, Wałcz, Piła, Złotów, Człuchów
Kraina uśmiechu Franz Lehár Ludwig Herzer, Fritz Löhner-Beda Edmund Wayda Gustaw, hr. Pottenstein, porucznik dragonów Operetka Szczecińska Towarzystwa Miłośników Teatru Muzycznego 25 stycznia 1957
Cnotliwa Zuzanna Jean Gilbert Georg Okonkowski Edmund Wayda Rene Boislurette, porucznik Operetka Szczecińska Towarzystwa Miłośników Teatru Muzycznego 31 grudnia 1957
Zemsta nietoperza Johann Strauss syn Karl Haffner, Richard Genèe wg sztuki Das Gefängnis Rodericha Benedixa i wodewilu La Réveillon Henriego Meilhaca i Ludovica Halévy'ego Edmund Wayda Alfred Państwowa Operetka marzec 1958
Wyspa hibiskusów Edmund Borowski, Michał Dąbrowski Aleksander Jadźwing Aleksander Fogiel Picke Bressler, radiotelegrafista Państwowa Operetka 1 września 1958
Wiktoria i jej huzar Paul Ábrahám Alfred Grünwald, Fritz Löhner-Beda, Emmerich Földes Edmund Wayda Stefan Koltay, rotmistrz huzarów Państwowa Operetka 1 grudnia 1958
Skok w Nowy Rok - Jak się bawić, to się bawić (impreza sylwestrowa) rózni kompozytorzy różni autorzy obsada aktorska Państwowa Operetka i Estrada Szczecińska 31 grudnia 1958 (sala Klubu ZBM)
Tysiąc i jedna noc Johann Strauss syn Leo Stein, Carl Lindau Witold Zdzitowiecki Eddin, ochmistrz dworu Państwowa Operetka 29 marca 1959
Księżniczka czardasza Emmerich Kálmán Leo Stein, Bella Jenbach Edmund Wayda Edwin Państwowa Operetka 18 czerwca 1959
Bal w operze Richard Heuberger Victor Léon, Heinrich von Waldberg Zenon Laurentowski Jerzy Dumenil Państwowa Operetka 22 pażdziernika 1959
Zabobon, czyli Krakowiacy i Górale Karol Kurpiński Jan Nepomucen Kamiński Janusz Obidowicz Pan Pysznicki Państwowa Operetka 2 marca 1960
Kwiat Hawai Paul Ábrahám Alfred Grünwald, Fritz Löhner-Beda, Emmerich Földes Henryk Lotar John Buffy Państwowa Operetka 18 maja 1960
Król włóczęgów Rudolf Friml Justin Huntley McCarthy Jerzy Ronard-Bujański Francois Villon Państwowa Operetka 28 września 1960
Bajadera Emmerich Kálmán Julius Brammer i Alfred Grunwald Henryk Lotar Napoleon Saint Cloche Państwowa Operetka 14 grudnia 1960
Zamek na Czorsztynie, czyli „Benvenuto” Wawrzyniec Krasiński Karol Kurpiński Henryk Lotar Wojomir Buczacki; Kuglarz Państwowa Operetka 18 marca 1961
Rozkoszna dziewczyna Ralph Benatzky Ralf Benatzky wg farsy La petite chocolatière Paula Gavaulta; Julian Tuwim (adaptacja) Edmund Wayda Hektor Państwowa Operetka 16 maja 1961
Baron cygański Johann Strauss syn Ignaz Schnitzler Edmund Wayda Sandor Barinkay; Ottokar, syn Mirabelli Państwowa Operetka 4 października 1961
Błękitna maska Fred Raymond Heinz Hentschke Hans Salomon (NRD) Dal Vegas Państwowa Operetka 29 marca 1962
Swobodny wiatr Izaak Dunajewski Wiktor Winnikow, Władimir Kracht, Wiktor Tipot Miroslav Kratochvil (Czechosłowacja) Marko; George Stan Państwowa Operetka 25 września 1962
Jutro pogoda Józef Talarczyk James Avery Hopwood Henryk Cajzel Filip Awans Państwowa Operetka 2 października 1962
Życie paryskie Jacques Offenbach Władysław Krzemiński wg Henri Meilhaca i Ludovica Halévy Ewa Kołogórska Baron de Gondremark Państwowa Operetka 16 czerwca 1964
Wesoła wdówka Franz Lehar Victor Léon i Leo Stein Edmund Wayda Raoul de Saint Brioche Państwowa Operetka 14 października 1964
Panna wodna Jerzy Lawina Świętochowski Józef Słotwiński, Walery Jastrzębiec Beata Artemska Mr. Bob Państwowa Operetka 3 lutego 1965
Czerwony Kapturek Władysław Szpilman Marian Niewiarowski Maria Billiżanka Wilk Państwowa Operetka 27 kwietnia 1965
Paganini Franz Lehár Paul Knepler, Ben Jenbach Tadeusz Laskowski Bartucci, impresario Paganiniego; Markiz Giacomo Pimpinelli, szambelan dworu Państwowa Operetka 30 września 1965
My Fair Lady Frederic Loewe Alan Jay Lerner wg komedii George'a Bernarda Shawa Pigmalion Emil Chaberski Zoltan Karpathy Państwowy Teatr Muzyczny 19 lutego 1966
Farfurka królowej Bony Mieczysław Drobner Anna Świrszczyńska Maria Billiżanka Król Zygmunt Państwowy Teatr Muzyczny 21 maja 1966
Ptasznik z Tyrolu Carl Zeller Moritz West (Moritz Nitzelberger) i Ludwig Held wg pomysłu Fr. Bieville'a Edmund Wayda Hrabia Stanisław Państwowy Teatr Muzyczny 12 października 1966
Dziękuję ci, Ewo Stanisław Renz Jan Majdrowicz Edmund Wayda Walerian Dudek Państwowy Teatr Muzyczny 4 marca 1967
Hrabina Marica Emmerich Kálmán Julius Brammer, Alfred Grünwald Edmund Wayda Poniżek Państwowy Teatr Muzyczny 19 lipca 1967
Nitouche Hervé (Louis Auguste Florimond Ronger) Henri Meilhac, Albert Millaud Juliusz Lubicz-Lisowski Dyrektor Teatru Państwowy Teatr Muzyczny 21 stycznia 1968
Noc w Wenecji Johann Strauss syn Friedrich Zell, Richard Genèe Tadeusz Laskowski Stefano Barbaruccio Państwowy Teatr Muzyczny 3 maja 1968
Dama od Maxima Ryszard Sielicki Antoni Marianowicz wg komedii Georges'a Feydeau Aleksander Długosz Ksiądz Państwowy Teatr Muzyczny 3 września 1968
Student żebrak Karl Millöcker Friedrich Zell, Richard Genèe Janusz Marzec Ollendorf Państwowy Teatr Muzyczny 21 grudnia 1968
Dziś do ciebie przyjść nie mogę różni kompozytorzy Lech Budrecki, Ireneusz Kanicki Ireneusz Kanicki obsada aktorska Państwowy Teatr Muzyczny 12 kwietnia 1969
Wiedeńska krew Johann Strauss syn Victor Léon, Leo Stein Zofia Weissówna Książę Ypsheim Gindelbach, minister Państwowy Teatr Muzyczny 26 września 1969
Eksportowa żona Stanisław Renz Jan Majdrowicz Stanisława Stanisławska, Jan Majdrowicz Michał Malinowski Państwowy Teatr Muzyczny 20 listopada 1969
Inez (musical) Edmund Borowski Kazimierz Andrzej Czyżowski Janusz Marzec Don Pedro, przedsiębiorca na wyspie Państwowy Teatr Muzyczny 12 marca 1970
Droga przez walkę Walerian Pawłowski Janusz Marzec, Walerian Pawłowski Janusz Marzec Żołnierz Armii Czerwonej Państwowy Teatr Muzyczny 25 kwietnia 1970
Dzwony kornewilskie Robert Planquette Louis Clairville i Charles Gabet Janusz Marzec Pisarz Państwowy Teatr Muzyczny 27 czerwca 1970
Gasparone Karl Millöcker Friedrich Zeel, Richard Genèe Janusz Marzec Caboleno Nasone Państwowy Teatr Muzyczny 18 lutego 1971
Cygańska miłość Franz Lehár Alfred Maria Willner, Robert Bodanzky Aleksander Długosz Piotr Dragotin Państwowy Teatr Muzyczny 23 maja 1971
Kraina uśmiechu Franz Lehár Victor Léon, Ludwig Herzen Tadeusz Bursztynowicz Gustaw von Pottenstein Państwowy Teatr Muzyczny 15 grudnia 1971
Krakowiacy i Górale Jan Stefani Wojciech Bogusławski Tadeusz Bursztynowicz Morgal Państwowy Teatr Muzyczny 19 kwietnia 1972
Hello Dolly Jerry Herman Michael Stewart Bedřich Kramosil (Czechosłowacja) Horacy Vandergelder Państwowy Teatr Muzyczny 13 września 1972
Aniuta Jurij Siergiejewicz Milutin Jakub Zyskind Władimir Kuroczkin (ZSRR) Terentij Jerofiejewicz Kuzkin Państwowy Teatr Muzyczny 29 grudnia 1972
Domek trzech dziewcząt Heinrich Berté wg muzyki Franza Schuberta Alfred Willner, Heinz Reichert wg powieści Schwammerl Rudolfa Hansa Bartscha Tadeusz Bursztynowicz Moritz von Schwind, malarz Państwowy Teatr Muzyczny 18 lipca 1973
Nicole Michael Jary Andreas Bauer wg Ernsta Nebhuta Tadeusz Bursztynowicz Arno Nyberg, ojciec Eryka Państwowy Teatr Muzyczny 28 grudnia 1973
Pancerni i pies Benedykt Wojciech Konowalski Maria i Janusz Przymanowscy Tadeusz Bursztynowicz Pułkownik Państwowy Teatr Muzyczny 25 kwietnia 1974
Zemsta nietoperza Johann Strauss syn Karl Haffner, Richard Genèe wg sztuki Das Gefängnis Rodericha Benedixa i wodewilu La Réveillon Henriego Meilhaca i Ludovica Halévy'ego Marian Kobielski Frank Państwowy Teatr Muzyczny 12 lipca 1974
Piękna Helena Jacques Offenbach Janusz Minkiewicz wg Henri Meilhaca i Ludovica Halevy'a Tadeusz Bursztynowicz Menelaus Państwowy Teatr Muzyczny 19 lutego 1975
W imieniu brawa (zdarzenie muzyczno-teatralne) P. Ábrahám, L. Bernstein, I. Dunajewski, K. Gaertner, J. Gilbert, J. Herman, E. Kálmán, F. Lehár, M. Leigh, F. Loewe, T. Mackeben, J. Offenbach, C. Porter. L. Różycki, M. Sart, J. Strauss syn Lech Terpiłowski, Andrzej M. Trzos Jerzy Ukleja Ludwig Państwowy Teatr Muzyczny 28 czerwca 1975
Wesoła wdówka Franz Lehár Victor Léon, Leo Stein Tadeusz Bursztynowicz Niegus, urzędnik poselstwa Państwowy Teatr Muzyczny 28 stycznia 1976



Zdjęcia ze spektakli

(fot. Grażyna Wyszomirska, Wanda Cieślak i Andrzej Wituszyński)



Telewizja

Tytuł Kompozytor Autor libretta Reżyseria Realizacja TV Postać Data premiery
Krakowiacy i Górale Jan Stefani Wojciech Bogusławski Tadeusz Bursztynowicz Morgal 1 stycznia 1973 (TVP1 - pr. ogólnop.)
Aniuta Jurij Siergiejewicz Milutin Wiesław Głowacz (scenariusz) wg Jakuba Zyskinda Tadeusz Bursztynowicz Irena Sobierajska Terentij Jerofiejewicz Kuzkin 3 czerwca 1975 (TVP2 - pr. ogólnop.)



Afisze imprez z udziałem Edwarda Newady



Nagrody i wyróżnienia



Odznaczenia

  • 1957 – Medal Wolności i Zwycięstwa
  • 1969 – Srebrny Krzyż Zasługi



Bibliografia

Inne źródła




IES64.png
Autor opracowania: Andrzej Androchowicz