Fortyfikacje pruskie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Pomorza Zachodniego - pomeranica.pl
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Linia 1: Linia 1:
 
{{WEdycji|Schulz}}
 
{{WEdycji|Schulz}}
'''Fortyfikacje pruskie'''<br />
+
===Rozwój fortyfikacji pruskich w latach 1713-1873===
* Forty
+
'''Fortyfikacje pruskie''' powstawały w kilku fazach. Zanim w [[1720]] roku została uregulowana prawno-polityczna sytuacja Szczecina  powstało kilka niezrealizowanych projektów modernizacji i rozbudowy istniejących dotąd [[Fortyfikacje szwedzkie|fortyfikacji szwedzkich]]. <ref>Był to m. in. projekt przebudowy twierdzy budowniczego fortyfikacji elektora brandenburskiego [[w:Fryderyk Wilhelm I (Wielki Elektor)|Fryderyka Wilhelma]], Johanna Bernharda Scheithera z [[1678]] r., propozycja budowy nowych fortyfikacji francuskiego inżyniera Jaena de Bodt z [[1716]] r., oraz dwa plany architekta holenderskiego Gerharda Corneliusvan Wallrawe z [[1717]] i [[1723]] roku; zob. C. Fredrich, ''Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I'' W: [[Baltische Studien|BSt]] NF Bd. XXXI, Stettin [[1929]], 65-73, tamże plany: ryc. 1, s. 66, ryc. 3, s. 69, ryc. 4, s. 70 i ryc. 5, s. 71.</ref> Prace nad projektem nowych umocnień, zatwierdzone przez króla [[w:Fryderyk Wilhelm I Pruski|Fryderyka Wilhelma I]], ostatecznie zlecono architektowi holenderskiemu [[Gerhard Cornelius van Wallrawe|G. Wallrawemu]], którego koncepcje zostały przyjęte. W ten sposób w 1724 roku rozpoczęły się prace forteczne, które pozwoliły przetrwać twierdzy szczecińskiej kolejne 150 lat. Prace te można podzielić na dwa etapy:<br/>
 +
* lata 1713-1845, kiedy to wzniesiono fortyfikacje według zasad szkoły staro pruskiej,
 +
* lata 1845-1873, w czasie których trwała rozbudowa fortyfikacji wg zasad szkoły nowo pruskiej w związku z powstaniem Nowego Miasta, do czasu zniesienia całości fortyfikacji.<br/>
 +
Kamień węgielny pod nowe fortyfikacje pruskie położono przy Nowej Bramie Panieńskiej [[8 maja]] [[1724]] roku, natomiast prace murarskie w tym miejscu były prowadzone już od [[16 kwietnia]] 1724 r. <ref>I. Kozłowska, ''Szczecińskie fortyfikacje nowożytne, rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej''. Rozprawa doktorska, mps. Szczecin 2007, s. 38.</ref>
 +
====Elementy fortyfikacji pruskich w latach 1713-1845====
 +
[[Plik:Fortyfikacje_pruskie_1738.jpg|500px|thumb|right|Fortyfikacje pruskie ok. 1738 roku]] 
 +
* Wały ziemne
 
* [[Nowożytne bramy miejskie]]  
 
* [[Nowożytne bramy miejskie]]  
* Wały ziemne, bastiony, kurtyny i raweliny  
+
** Nowa Brama Panieńska
* Fosy
+
** [[Brama Portowa|Brama Berlińska]]
 +
* Kazamaty
 +
** [[Brama Królewska]]
 +
** Brama Ślimaka
 +
* Bastiony I-IX rozbudowane o dodatkowy płaszcz naroży i przeciwstraż,
 +
* Kurtyny rozbudowane o dodatkowe raweliny i lunety
 +
* Forty
 +
** Leopolda
 +
** Wilhelma
 +
** Prusy
 +
* Fosy i drogi zakryte
 +
* Zmiany związane z wprowadzeniem linii kolejowej i związana z tym likwidacja części umocnień przed Bramą Ślimaczą
 +
* Umocnienia Łasztowni
 +
* Fortyfikacje Kępy Parnickiej
 +
====Elementy fortyfikacji pruskich w latach 1845-1873====
 +
* Fortyfikacje Nowego Miasta
 +
** Wały ziemne
 +
** [[Nowożytne bramy miejskie]]
 +
*** Bramy Odrzańska
 +
*** Brama Góry Młyńskiej
 +
*** Brama Nowa
 +
** Bastiony 7-9
 +
kurtyny i raweliny, lunety i dzieła polowe
 +
** Bateria Południowa  i Północna,
 +
** Mur Carnota
 +
** Fosy i drogi zakryte
 +
{{przypisy}}
 +
 
 +
== Bibliografia ==
 +
* Fredrich C., ''Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I'' W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929.
 +
* Kozłowska I., ''Szczecińskie fortyfikacje nowożytne, rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej''. Rozprawa doktorska. Szczecin 2007 (zasoby internetowe: [http://pbc.gda.pl/dlibra/doccontent?id=8063&from=FBC I. Kozłowska, ''Szczecińskie fortyfikacje nowożytne''...])
 +
 
 +
 
 +
{{Autor|[[User:Schulz|Jan Iwańczuk]]}}
 
[[Kategoria:Etap III Historia]] <!-- proszę nie usuwać tej kategorii Admin-->
 
[[Kategoria:Etap III Historia]] <!-- proszę nie usuwać tej kategorii Admin-->

Wersja z 23:51, 29 paź 2012

200px-Monobook icon.svg.png Ten artykuł jest w trakcie opracowywania. Prosimy nie edytować strony do czasu zniknięcia tej wiadomości. Nazwa użytkownika, który dodał tę wiadomość, jest wyświetlona na stronie historii.


Rozwój fortyfikacji pruskich w latach 1713-1873

Fortyfikacje pruskie powstawały w kilku fazach. Zanim w 1720 roku została uregulowana prawno-polityczna sytuacja Szczecina powstało kilka niezrealizowanych projektów modernizacji i rozbudowy istniejących dotąd fortyfikacji szwedzkich. [1] Prace nad projektem nowych umocnień, zatwierdzone przez króla Fryderyka Wilhelma I, ostatecznie zlecono architektowi holenderskiemu G. Wallrawemu, którego koncepcje zostały przyjęte. W ten sposób w 1724 roku rozpoczęły się prace forteczne, które pozwoliły przetrwać twierdzy szczecińskiej kolejne 150 lat. Prace te można podzielić na dwa etapy:

  • lata 1713-1845, kiedy to wzniesiono fortyfikacje według zasad szkoły staro pruskiej,
  • lata 1845-1873, w czasie których trwała rozbudowa fortyfikacji wg zasad szkoły nowo pruskiej w związku z powstaniem Nowego Miasta, do czasu zniesienia całości fortyfikacji.

Kamień węgielny pod nowe fortyfikacje pruskie położono przy Nowej Bramie Panieńskiej 8 maja 1724 roku, natomiast prace murarskie w tym miejscu były prowadzone już od 16 kwietnia 1724 r. [2]

Elementy fortyfikacji pruskich w latach 1713-1845

Fortyfikacje pruskie ok. 1738 roku
  • Wały ziemne
  • Nowożytne bramy miejskie
  • Kazamaty
  • Bastiony I-IX rozbudowane o dodatkowy płaszcz naroży i przeciwstraż,
  • Kurtyny rozbudowane o dodatkowe raweliny i lunety
  • Forty
    • Leopolda
    • Wilhelma
    • Prusy
  • Fosy i drogi zakryte
  • Zmiany związane z wprowadzeniem linii kolejowej i związana z tym likwidacja części umocnień przed Bramą Ślimaczą
  • Umocnienia Łasztowni
  • Fortyfikacje Kępy Parnickiej

Elementy fortyfikacji pruskich w latach 1845-1873

  • Fortyfikacje Nowego Miasta

kurtyny i raweliny, lunety i dzieła polowe

    • Bateria Południowa i Północna,
    • Mur Carnota
    • Fosy i drogi zakryte

Przypisy

  1. Był to m. in. projekt przebudowy twierdzy budowniczego fortyfikacji elektora brandenburskiego Fryderyka Wilhelma, Johanna Bernharda Scheithera z 1678 r., propozycja budowy nowych fortyfikacji francuskiego inżyniera Jaena de Bodt z 1716 r., oraz dwa plany architekta holenderskiego Gerharda Corneliusvan Wallrawe z 1717 i 1723 roku; zob. C. Fredrich, Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929, 65-73, tamże plany: ryc. 1, s. 66, ryc. 3, s. 69, ryc. 4, s. 70 i ryc. 5, s. 71.
  2. I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne, rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej. Rozprawa doktorska, mps. Szczecin 2007, s. 38.


Bibliografia

  • Fredrich C., Die Baugeschichte Stettins unter König Friedrich Wilhelm I W: BSt NF Bd. XXXI, Stettin 1929.
  • Kozłowska I., Szczecińskie fortyfikacje nowożytne, rola fortyfikacji nowożytnych w kształtowaniu układu przestrzennego miasta Szczecina oraz wpływ analizy historycznej na współczesne działania projektowe i zakres ochrony konserwatorskiej. Rozprawa doktorska. Szczecin 2007 (zasoby internetowe: I. Kozłowska, Szczecińskie fortyfikacje nowożytne...)




IES64.png
Autor opracowania: Jan Iwańczuk